null Beeld

Tv-review: 'VPRO Import: The Gatekeepers' op Ned. 2

Weinig gebieden die zich zo lenen tot documentaires als het Midden-Oosten, waar sinds de late jaren veertig de moeder aller burenruzies onophoudelijk voortwoedt. ‘The Gatekeepers’ leidde u rondt in de wereld van Shin Bet - de Israëlische CIA, zeg maar.

‘The Gatekeepers’ werd verteld door de verschillende hoofden die Shin Bet – ‘het onzichtbare schild’ - sinds de oprichting gezien had. Een premisse die alleen maar interessante stof kan opleveren, tenzij de bevraagde partijen natuurlijk elke vraag terugkaatsen met een koude ‘no comment’ – maar dan in het Hebreeuws.

Dat gebeurde niet. Meer zelfs, de voormalige topmannen vertelden honderduit over het leven achter de knoppen van één van de meest professionele veiligheidsdiensten ter wereld. Eén van de spraakmakendste getuigen heette Avraham Shalom – een man die in zijn tijd naar verluidt alleen maar ontzag opwekte, en koppen deed rollen als hem iets niet beviel. We kregen nogal anticlimactisch een wat jofele man in bretellen te zien. Een doordeweekse Youp van ’t Hek, zou je denken. Maar ’s mans blik liet een ander verleden blijken.

Zo landde de documentaire op de beruchte gijzeling van bus 300 in 1984. Shin Bet, onder leiding van Shalom, bestormde de bus en zorgde ervoor dat de overlevende kapers koudweg geëxecuteerd werden. ‘Ik wou geen levende terroristen voor de rechtbank’, sprak Shalom vandaag, voor de camera. Hoe zit het met de moraal daarvan, wilden de makers weten. Het antwoord: ‘Bij terrorisme is er geen moraal. Vraag maar aan de terroristen.’ Eigen gelijk verbleekt niet, en al zeker niet in het Midden-Oosten.

Gelijklopend met de geschiedenis van Shin Bet is ‘The Gatekeepers’ dus ook een lesuurtje ‘Geschiedenis van het terrorisme’. We trapten zo af in 1967, toen met de Zesdaagse Oorlog tussen Israël en de omringende buurlanden het spel helemaal op de wagen zat. Israël rolde de spieren, reacties kwamen er in de vorm van terroristische aanslagen. Kolfje naar de hand van Shin Bet: ‘Hadden we eindelijk iets te doen’, klonk het.

Misschien wat overmoedig, want doorheen ‘The Gatekeepers’ groeide ook langzaam het besef dat terrorisme nu eenmaal nooit helemaal uit te roeien is. Het is moeilijk vechten tegen een onzichtbare vijand, en het bewijs kwam met Yitzhak Rabin in de vorm van een dooie premier. De dader was geen boze Palestijn, maar een rechtse jood – ja, die bestaan ook. Eén zo’n gelouterde Shin Bet-man zei het misschien nog het best: ‘We winnen elke slag, maar we verliezen de oorlog’.


Quote

‘Een terrorist voor de ene is een vrijheidsstrijder voor de andere.’


Tweet

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234