null Beeld

Twintig jaar 'Grace' van Jeff Buckley

Vandaag, 23 augustus 2014, is het exact twintig jaar geleden dat ‘Grace’ tot ons kwam, de enige bij leven verschenen plaat van Jeff Buckley (1966-1997), een halfgod met water als achilleshiel.

Nicolas Quaghebeur

Sinds Buckley op 29 mei 1997 door de geweldige, onverschillige Mississippi verzwolgen werd, werden de kluizen van zijn nalatenschap onder auspiciën van zijn moeder Mary Guibert met net iets te veel ijver schoongemaakt. En terwijl de liveopnames, rarities, outtakes en demo’s gaandeweg de contouren van de artiest aan het zicht onttrokken, ging de ster van ‘Grace’ alsmaar feller fonkelen.

We halen er, met uw welbevinden, even een wijze oude man bij.

Elvis Costello «Ik hoop dat de mensen die van Buckleys muziek hielden de verleiding kunnen weerstaan om rond zijn leven en dood een idiote romantische fantasie te spinnen – hij was veel beter dan dat.»

In vertaling: theorieën over de gedoemde poëet, de getormenteerde artiest, zijn praatjes voor de vaak. Uit Costello’s relaas van zijn ervaringen met Buckley en de getuigenissen van vele andere muzikanten, treedt een charismatische, enthousiaste jongeman naar voren met een grenzeloze passie en een uitgelezen repertoirekennis. Dat hoor je ook op ‘Grace’: er wordt moeiteloos en met veel goesting van soul naar klassiek naar classic rock en naar de eeuwigheid gesprongen: leg ‘Lilac Wine’, ‘Dream Brother’ en ‘Eternal Life’ na elkaar op, en geen kip van nu die gelooft dat die songs op dezelfde plaat staan. Buckley sleurde alles mee wat hij op zijn weg tegenkwam – en iedereen? Voor Radiohead heeft hij in elk geval méér gedaan dan de zangstijl van ‘Fake Plastic Trees’ beïnvloeden, zoals Thom Yorke achteraf verklaarde. Radiohead zat tussen ‘Pablo Honey’ en ‘The Bends’ in, en ‘Grace’ heeft hoorbaar een deur op een kier gezet.

En toch willen we, bij monde van nog een slimme vent op jaren, een kanttekening plaatsen bij de status van dit feestvierende meesterwerk.

Lenny Kaye (rockjournalist en gitarist bij de Patti Smith Group) «‘Grace’ was een uitstekend uitgangspunt: je hoorde hoe Buckley zijn muzikale territorium afbakende, zichzelf klaarstoomde voor het echte werk. Ik ben ervan overtuigd dat hij meer wilde zijn dan een mooi gezicht en een geweldige stem.»

Kort en cru: een weergaloze zanger, op zoek naar een stem. Sommige van de songs zijn tijdloos, maar de productie heeft er een datum opgeplakt. Bovendien is niet alles even sterk als ons geheugen ons wil doen geloven: ‘Grace’ betovert en bedwelmt, maar de songschrijver kan de performer niet altijd bijbenen. En van de sterkste nummers op de plaat had Buckley er drie niet zelf geschreven – hij heeft ze wel, zoals alleen de grootste zangers dat kunnen, compleet naar z’n hand gezet. Luister, terwijl wij even een aanloopje naar ‘Hallelujah’ nemen, zeker ook eens naar ‘Je n’en connais pas la fin’ (bekend van Piaf) en ‘The Way Young Lovers Do’ (Van Morrisson) op de ep ‘Live at Sin-é’, die ‘Grace’ voorafging.

Tim Buckley was 28 toen hij in 1975 stierf, twee jaar jonger nog dan Jeff, en veel meer van het type ‘gedoemd’. Vader en zoon hebben elkaar naar verluidt maar één keer ontmoet, maar ze leven samen verder in Jeffs zinnelijke cover van Leonard Cohens ‘Hallelujah’. Die stem, onschuldig en geil als boter, smeerolie en bronwater tegelijk: die geeft de één daar door aan de ander, samen met zijn geboortecertificaat.

‘Hallelujah’, het hoogtepunt van ‘Grace’ en de voornaamste reden dat de plaat al twintig jaar lijstjes haalt, is sindsdien eigendom van de familie Buckley. Cohen is het daar ongetwijfeld mee eens.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234