Uit de schaduw: Rode Duivels-coach Marc Wilmots

‘Niks verkeerds gedaan,’ zei Marc Wilmots meteen na het WK. Maar voor de oefenwedstrijd tegen Australië had de bondscoach zijn tactiek én trainingsmethode aangepast. Humo haalde een oude, vertrouwde vraag boven: ‘Que?!’

Marc Wilmots «Hola! Ik heb nooit gezegd dat ik niks zou veranderen. Ik heb alleen gezegd dat ik het WK op exact dezelfde manier zou aanpakken, en daar blijf ik bij. Natuurlijk moeten we beter worden, moeten we vooruit. Alleen: dat doe je stap voor stap. De kwalificatie en het WK, dat was de eerste fase. Nu zijn we aan de tweede fase begonnen.»

HUMO Waarom nu?

Wilmots «Ploegen beginnen anders te voetballen tegen ons. De meeste zijn bang geworden en zakken in. Ze willen of durven niet meer vooruit spelen. Of ze kunnen niet. Ik ben half augustus naar PSG - Bastia gaan kijken, en ik stond naast de hulptrainer van Algerije. ‘Waarom hebben jullie op het WK zo defensief gespeeld tegen ons?’ vroeg ik hem. Hij zei: ‘Weet je wat wij de spelers hadden gevraagd? ‘Zet die Belgen zo hard onder druk dat je ze achteruit duwt.’ Dát was het plan. Maar het lukte niet, jullie waren te sterk. Met Duitsland is het ons in de achtste finale wel gelukt (Duitsland won pas in de verlengingen, red.), van hen kregen we veel meer ruimte.’

»Oké, Algerije speelde toen zonder druk en Duitsland had een slechte dag, dat zal allemaal wel hebben meegespeeld, maar toch… Wij drukken sommige ploegen gewoon naar achteren.»

HUMO En tegen een ploeg die met tien man voor het strafschopgebied staat, hebben de Rode Duivels het moeilijk.

Wilmots «Elke ploeg heeft daar last mee. Ons probleem was dat we nog altijd te veel de bal in de voet wilden, waardoor we te weinig snelheid en dus ook te weinig acties maakten. Daar moest ik een oplossing voor vinden.»

HUMO De kritiek dat de Rode Duivels te traag spelen, dateert al van lang voor het WK.

Wilmots «Waarom oefen ik al meer dan twee jaar op balcirculatie? Waarom moeten ze op training bijna altijd in één of twee tijden passen? Omdat ik die snelheid wil, natuurlijk. Maar om snel te voetballen, moet je vrijstaande ploegmaats hebben. En die vonden we veel te moeilijk tegen defensieve ploegen.»

HUMO Dus heb je nu een tactische wijziging doorgevoerd.

Wilmots «Aan het systeem heb ik niets veranderd – het blijft een 4-3-3 – maar binnen het systeem is er nu veel meer beweging, spelers wisselen voortdurend van positie. Vroeger mocht Axel Witsel van mij niet naar voren. Hij moest voor zijn verdediging blijven, om het evenwicht te bewaren. Dat was nodig, want er was te weinig defensieve discipline in de ploeg. Die discipline is er nu, na twee jaar, wél en dus zijn mijn spelers klaar voor een volgende stap. Want om te spelen zoals we nu proberen te doen, is er héél veel discipline nodig. Als Axel gaat, moet Steven (Defour, red.) zijn plaats innemen, en omgekeerd. En zo zijn er nog meer spelers die het voortdurend van elkaar moeten overnemen. Waar heeft Kevin De Bruyne volgens jou gespeeld in de vriendschappelijke wedstrijd tegen Australië?»

HUMO Overal.

Wilmots «Inderdaad. Maar altijd moet er iemand zijn oorspronkelijke positie op het middenveld innemen, om de organisatie intact te houden. En geloof me: dat is niet makkelijk. Ze moeten voortdurend nadenken. Ik vraag veel van mijn spelers.»

HUMO Steven Defour zorgt op de zes ook voor meer snelheid in het spel dan Witsel, akkoord?

Wilmots «Neen. De beweging, díé zorgt voor meer snelheid. ‘Axel Witsel houdt te lang de bal bij,’ werd er vaak gezegd. Maar waarom gebeurde dat? Omdat Axel niet snel kán spelen? Hij kan dat perfect, net als Moussa Dembele, trouwens. Maar ze vonden geen aanspeelpunt.»

HUMO Je hebt altijd heel erg vertrouwd op de creativiteit en de kwaliteit van je spelers. Er waren natuurlijk wel tactische richtlijnen, maar je liet veel aan henzelf over, wat ze meestal ook erg leuk vonden. Tot ze tegen ploegen gingen spelen die de boel dichtgooiden. Toen wisten ze het plots niet meer. Heb je het instinct van je voetballers overschat?

Wilmots «Het is net omgekeerd, denk ik. Ik geef ze nu meer vrijheid en verantwoordelijkheid. Mijn concept was heel erg duidelijk, iedereen wist waar hij moest staan. Die duidelijkheid was ook nodig, het was een houvast.»

HUMO Had je dit al niet tijdens het WK kunnen proberen?

Wilmots (blaast en denkt na) «We zijn op onze manier tot in de kwartfinale geraakt. Alleen van Argentinië hebben we verloren. Hadden we gewonnen als we op zo’n belangrijk moment iets compleet nieuws hadden uitgeprobeerd? Misschien, maar voor hetzelfde geld hadden we er vier in onze bak gekregen. Dat risico wilde ik niet lopen. Nu hebben we met één doelpunt verloren, in een wedstrijd waarin beide ploegen drie kansen hadden. Dus neen, ik heb er geen spijt van. Argentinië is ook van een ander kaliber dan Australië, hè? Dat is écht een topploeg. Op de persconferentie na de kwartfinale heb ik nog gezegd: ‘We moesten niet onderdoen voor Argentinië,’ maar achteraf bekeken was dat toch een serieuze vergissing van mij. Hoe zij het spel kunnen controleren, hoe ze een ploeg helemaal uit zijn ritme halen… Origi zei het me ook achteraf: ‘Amai, die verdedigers, dat was toch iets anders. Die zijn goed, zeg!’»

HUMO Durfde je dat risico ook niet te nemen omdat je ploeg tijdens het WK te gestresseerd was?

Wilmots «Neen, daar had het niks mee te maken. Eerlijk gezegd: ik heb die analyse pas na het WK gemaakt.

»En wat die stress betreft: ik had het erger verwacht. Als ik aan mijn eerste WK’s terugdenk... Iedereen zegt altijd: ‘Wilmots is altijd over zichzelf bezig,’ maar ik kan er toch ook niet aan doen dat ik vier WK’s heb meegemaakt? Mijn eerste twee heb ik de dingen alleen maar geforceerd. Ik wou zó graag, dat ik alles fout deed. Ik wist dus wat ik kon verwachten van mijn jonge ploeg. Natuurlijk waren ze zenuwachtig, zeker voor de openingsmatch, maar ik heb ze geen domme dingen zien doen door de stress. En in de achtste finale tegen de USA speelden ze zelfs helemaal bevrijd.»

De les van Leekens

HUMO Je had de jongste ploeg van het WK. Dat gebrek aan ervaring wis je niet uit.

Wimots «Dat is zo.»

HUMO En jonge spelers moeten zich bewust worden van de fouten die ze maken.

Wilmots «Ja.»

HUMO Geldt hetzelfde niet voor een jonge coach zonder ervaring?

Wilmots «Bert van Marwijk, had die ervaring toen hij twee jaar geleden met Nederland naar het EK trok? Ik denk van wel, hè? WK-finale gespeeld in 2010 en in de kwalificatie dertig op dertig gehaald. In de eerste ronde lagen ze eruit.»

HUMO Je ontwijkt de vraag.

Wilmots «Wat kan ik zeggen? Ik heb niet de indruk dat mijn gebrek aan ervaring als coach de resultaten op het WK heeft beïnvloed.»

HUMO Daniel Van Buyten zei onlangs in een interview met Het Nieuwsblad dat hij je tijdens het WK heeft gevraagd om meer op hoekschoppen en vrije trappen te oefenen.

Wilmots «Dat vond ik te riskant. Hoekschoppen, dat betekent duels in de lucht, en bij elk duel in de lucht riskeer je een kapotte enkel. Daar had ik geen zin in. Maar de looplijnen, die kenden ze allemaal. Ik laat de meeste spelers exact hetzelfde doen als wat ze bij hun ploeg doen. Origi bijvoorbeeld, die moet bij een corner van de tegenstander de eerste zone dekken, omdat hij dat bij Lille ook doet. Dat is bij hem al een automatisme. En de jongens die de hoekschoppen moesten trappen, zijn dat ook gewoon van bij hun ploeg. Het enige wat fout is gelopen, is dat die hoekschoppen slecht getrapt waren. Neem ik dat De Bruyne en Mertens kwalijk? Totaal niet. Ze wilden het elke keer zo perfect doen, dat het vaak mislukte. Typisch voor jonge spelers op een WK.»

HUMO Georges Leekens trainde wel op stilstaande fases.

Wilmots «Voortdurend. Ik weet het, ik was erbij. En hebben we toen wél vaak uit stilstaande fases gescoord?»

HUMO Neen.

Wilmots «Voilà.»

HUMO En toch: in de voorbereiding op Australië legde je op training wél het spel stil om bij een corner de posities door te nemen.

Wilmots «En was dat de eerste keer dat ik dat deed? Of was het de eerste keer dat de journalisten het konden zien? Ik heb het in Zweden ook gedaan, voor het WK, maar toen was er geen pers bij.»

Ambras met de vrouwen

HUMO Eden Hazard vindt van zichzelf dat hij geen goed WK speelde, en daar is ongeveer iedereen het mee eens. Jij ook?

Wilmots «Je moet die wedstrijden eens goed herbekijken. Eden is op zijn sterkst in één-tegen-éénsituaties, maar hij had voortdurend twee, drie man rond zich. Wat moet er dan gebeuren? Moet hij die alle drie dribbelen? Of moeten zijn ploegmaats proberen om één of twee man bij hem weg te trekken? Moet hij ze zelf voorbij, of moeten zijn ploegmaats profiteren van het feit dat er drie verdedigers op hem plakken en zich beter aandienen? De weinige keren dat Eden toch tegenover één verdediger stond, was hij vaak wel gevaarlijk.»

HUMO Misschien zei hij daarom wel dat jullie meer op automatismen hadden kunnen trainen.

Wilmots «Wij hadden daar veel minder tijd voor dan jullie denken. Misschien is Eden zelf vergeten dat hij in het begin van de voorbereiding nog licht geblesseerd was. We moesten een pak spelers na een zwaar seizoen eerst voorzichtig weer op niveau brengen.

»Ik snap hem wel: hij is teleurgesteld, dus zoekt hij verklaringen. Maar ik vind niet dat hij het slecht heeft gedaan. Op defensief vlak heeft hij enorme vooruitgang geboekt. Was hij top? Zeker niet, maar hij is nog altijd maar 23, hè? Die jongen moet nog veel progressie maken.

»Ik heb onlangs veertig minuten met hem gepraat. Eén van de zaken waar we het over hebben gehad, is dat de wil om het mooi te doen bij hem nog altijd groter is dan de wil om te scoren. Hij maakt een goeie actie en in plaats van meteen op doel te trappen, probeert hij een mooi steekpasje. Hij wéét dat, maar dat krijg je er niet in één-twee-drie uit. Eigenlijk moet hij egoïstischer worden.»

HUMO Eden Hazard had zich op het WK veel beter in zijn vel gevoeld als hij zijn vrouw en kinderen had kunnen zien.

Wilmots «Dat denk ik ook. Maar misschien is het tijd dat Eden een beetje harder wordt, neen? Bovendien: hij was één van de weinigen die daar last mee had. Met drie of vier waren ze, denk ik, in een groep van 23. De overgrote meerderheid van de spelers stond er zelfs achter dat de vrouwen niet kwamen.»

HUMO Wat heb je toch tegen vrouwen?

Wilmots (lacht) «Niks. Er waren er drie ter plaatse, op eigen kosten, en die hebben hun man of hun vriend gezien. Na de wedstrijd, één uurtje. Het enige wat ik niet wilde, is dat die vrouwen kwamen op kosten van de voetbalbond. Want dan was de voetbalbond verantwoordelijk, en dan zouden alle klachten bij ons en bij de spelers zijn terechtgekomen. Ik heb het meegemaakt op het WK in Amerika. Daar is alleen geklaag en geruzie van gekomen. Trouwens: bij de Nederlanders of de Duitsers is er een manager tijdens het WK opgestapt, precies om die reden: ambras met de vrouwen, die ontevreden waren.»

HUMO Ook de teammanager van de Rode Duivels is ontslagen voor een hotelkwestie.

Wilmots «Die zaak moet nog voor het gerecht komen, daar spreek ik me niet over uit.»

HUMO Nicolas Cornu was één van je vertrouwelingen. Vind je het jammer dat hij er niet meer is?

Wilmots «Heel jammer. Maar als zou blijken dat hij een fout heeft gemaakt, dan begrijp ik het ontslag. De voetbalbond is een bedrijf, en dat soort fouten betaal je cash.»

HUMO Heb je geprobeerd om de bond op andere gedachten te brengen?

Wilmots «Mijn macht binnen de bond wordt echt overschat. Ik wist niet eens dat ze van plan waren om Nicolas te ontslaan, dat heb ik net zoals iedereen gehoord nadat de beslissing was genomen. Ik heb alleen inspraak in het sportieve.»

HIMO Zelf heb je net voor het WK besloten om osteopaat Fred Van Durm niet mee te nemen. Dat was een vertrouweling van Lieven Maesschalck, en die was daar niet mee opgezet. Het is de enige echte ruzie op het WK geweest.

Wilmots «Ruzie, ruzie… Een meningsverschil noem ik dat: hij ziet het zo, ik zie het anders. Maar ik ben de baas, dus ik beslis. Trouwens, na het WK zijn we samen gaan eten en het is allang weer bijgelegd.»

HUMO Maar goed ook, want Maesschalck is een belangrijke pion in uw staf. De spelers vertrouwen hem blindelings.

Wilmots «Niemand is onmisbaar, echt niemand. Ook ik niet.»

HUMO Een ander probleem: tussen Simon Mignolet en Thibaut Courtois botert het nog altijd niet.

Wilmots «Ik zie het probleem niet. Oké, het zijn geen vrienden, maar moet dat? Ze gedragen zich als profs, werken goed samen op training. Dat is het enige wat ik verlang. En ik moet zeggen: Erwin Lemmens (keepertrainer) levert op dat vlak schitterend werk, hij gaat heel goed met die situatie om. Maar zodra één van de twee wél de sfeer begint te verpesten, vliegt die eruit – kan me niet schelen wie van de twee.»

HUMO Dat Vincent Kompany hoe langer hoe meer buiten de groep staat, zie je daar een gevaar in?

Wilmots «Totaal niet. Wij zijn toch allemaal volwassen? Wel, dan moet je accepteren dat niet iedereen hetzelfde is. Als Vincent geen zin heeft om te kaarten en liever op zijn computer werkt en met zijn zaken bezig is, dan mag dat toch? Waarom moet je daar commentaar op hebben? Nicolas Lombaerts doet ook niet altijd mee, hoor. Het enige wat voor mij telt: hij neemt zijn verantwoordelijkheid, hij staat er wanneer hij er moet staan.»

HUMO In de bus op weg naar de wedstrijd tegen Algerije kwam Kompany met het voorstel om het volkslied in de drie landstalen te zingen. Bijna alle spelers vonden het een belachelijk idee, maar niemand durfde dat te zeggen. U hebt het toen uiteindelijk afgeschoten.

Wilmots «Maar niet omdat ik het een belachelijk idee vond. Integendeel: ik vind het nog altijd een goed idee, maar het was niet het juiste moment om dat te introduceren, net voor de openingsmatch. En Vincent gaf me meteen gelijk. Weet je, het is zo gemakkelijk om te schieten op mensen met ideeën. En het zijn bijna altijd mensen die nooit een idee hebben, die als eerste klaarstaan om te schieten.

»Waarom altijd problemen zoeken? Er is geen probleem-Kompany. Er is op het hele WK geen enkel probleem geweest. Kleine wrijvingen, ja, maar die werden altijd meteen opgelost.»

HUMO Dat klopt inderdaad, de sfeer was naar verluidt uitstekend. Maar kleine akkefietjes waren er wél en soms vertellen die iets. Om het af te leren, nog één ruzietje: tussen Adnan Januzaj en Jan Vertonghen, omdat de eerste de laatste op training in Brazilië net iets te vaak door de benen speelde. Vertonghen pikte dat niet en ook andere spelers konden er niet om lachen. Gebrek aan respect.

Wilmots «Ach, Januzaj is jong, die speelt graag. We hebben hem dat duidelijk gemaakt en ik denk dat hij het begrepen heeft.»

HUMO Hij was ook ontevreden dat hij zo weinig op het veld stond.

Wilmots «Dat vind ik positief. Een speler die niet kwaad is als hij op de bank moet zitten, dát is een probleem. Mijn spelers mogen hun teleurstelling tonen. Als Nainggolan bijvoorbeeld zegt dat hij vindt dat hij erbij had moeten zijn op het WK, dan begrijp ik dat. Ik neem hem dat niet kwalijk.»

Twee maten en gewichten

HUMO Romelu Lukaku is één dag nukkig geweest nadat hij tegen Zuid-Korea niet aan de aftrap was verschenen. Hij is zich daarvoor ’s anderendaags al bij u komen verontschuldigen.

Wilmots «Ik heb hem gezegd: ‘Geen probleem, ik begrijp je perfect.’»

HUMO Was zijn grootste frustratie niet dat u het systeem niet aan zijn kwaliteiten had aangepast en nog altijd speelde alsof Christian Benteke in de spits stond?

Wilmots «Neen, want zo hadden we in de voorbereiding ook gespeeld, en Romelu was top. Tegen Luxemburg scoorde hij drie keer, tegen Zweden was hij fantastisch en maakte hij een heel mooi doelpunt, en dan kwam Tunesië, vijf dagen voor we naar Brazilië vertrokken. Ik zie het nog zo voor me: hij wil schieten in de draai en trapt keihard tegen de voet van een Tunesiër aan. Een patat, mijn vriend! Ik zie zijn gezicht en ik denk: ‘Die heeft iets gebroken.’ Ik heb hem meteen vervangen. Daar, op dat moment, is hij zijn vertrouwen kwijtgespeeld. Want die pijn, die ging niet weg. Niks ernstigs, maar hij was niet meer honderd procent. En toch wou hij zich tonen. Het is zoals nu bij Everton: hij is niet helemaal fit, maar hij wil toch per se spelen. Hij was gewoon niet meer de Lukaku van twee weken voordien.»

HUMO Heb je Benteke gemist op het WK?

Wilmots «Wat kan ik daar nu over zeggen? Dat we met hem wereldkampioen zouden geworden zijn? Misschien hadden we met hem wel drie keer verloren. Geen zinnig woord kan je daar over zeggen.»

HUMO Als je je best doet, misschien wel.

Wilmots (lacht) «Oké, zijn kopspel hebben we gemist. Lukaku en Origi hebben op dat vlak nog veel bij te leren. Maar ik maak me geen zorgen: die jongens wíllen leren. Origi was op het WK een spons. Alles wat werd gezegd, nam hij in zich op.»

HUMO Je hebt nu drie diepe spitsen in plaats van twee.

Wilmots «En met Michy Batshuayi is er een vierde op komst. Hij is goed bezig, Standard verlaten heeft hem deugd gedaan.»

HUMO Batshuayi is ooit, samen met Ibrahima Cissé, vier maanden geschorst bij de nationale beloften omdat ze meisjes hadden binnengebracht in hun hotel. Maxime Lestienne is zes maanden geschorst omdat hij zijn vriendin had binnengeloodst. Dat zijn beslissingen waar jij achter stond.

Wilmots «Dat past gewoon niet. Punt. Dus moeten we een voorbeeld stellen, zeker voor de jeugd.»

HUMO Tijdens de kwalificatiecampagne voor het WK heeft de security van de Rode Duivels in een hotellobby een vrouw onderschept die op weg was naar een speler. Die heeft die wedstrijd niet mogen spelen en daarmee was de kous af. Is dat niet met twee maten en gewichten werken?

Wilmots «Die vrouw is het hotel nooit binnengeraakt. Wij konden onmogelijk op dezelfde manier straffen, want eigenlijk was er niks gebeurd. Maar wat is de bedoeling van een straf? Dat de speler zoiets nooit meer doet. Ik garandeer u: die speler zal dat nooit meer doen. Ik los dat soort zaken het liefst onder vier ogen op, in vertrouwen. Naar buitenuit verdedig ik mijn spelers altijd.»

HUMO Ben je tevreden over het WK?

Wilmots «Als je tweeënhalf jaar geleden had gezegd: ‘Deze Rode Duivels halen de kwartfinale van het WK,’ dan had iedereen gedacht: ‘Die is gek.’ Juist?»

HUMO Ja.

Wilmots «Oké. Durf jij nu te zeggen dat de Rode Duivels in de toekomst zeker nog eens de kwartfinale van een WK zullen spelen?»

HUMO Neen.

Wilmots «Een kwartfinale is niet niks voor een land als België, hè? Zeker niet als je kijkt waar we vandaan komen en rekening houdt met het feit dat dit het eerste groot toernooi was voor die jongens. Op dat vlak ben ik dus zeker tevreden, en dat heb ik de jongens ook gezegd na de wedstrijd tegen Argentinië. ‘Jullie mogen fier zijn.’»

HUMO Dat zei je omdat je zag dat ze helemaal niet fier wáren. Ze waren alleen maar ontgoocheld, en dat waren ze eigenlijk al het hele toernooi. Alleen na de wedstrijd tegen de USA was het echt vrolijk op de bus.

Wilmots « Die jongens willen schitteren op zo’n toernooi. Dat is toch normaal? En hoe konden ze nu blij zijn meteen na Argentinië? Ik was ook ontgoocheld, want we zijn er heel dicht bij geweest. Argentinië was beter, maar als Fellaini, Mirallas of Lukaku wél scoren, weet je maar nooit. Dat is pech, zoals we ook in 1990 pech hebben gehad tegen Engeland. Natuurlijk zit je dan in de put. Maar ik vind niet dat we onszelf iets kunnen verwijten.»

HUMO De verwachtingen waren zeer hoog.

Wilmots «Te hoog.»

HUMO Zegt de coach die zijn staf en spelers twee jaar heeft voorgehouden dat de wereldbeker het doel was.

Wilmots «Ik had van in het begin van de campagne een blad met zeven doelstellingen, dat is waar. En punt zeven op dat blad was: de wereldbeker. Dat was het einddoel, daar werkten we naartoe. Natuurlijk was het meer een droom dan een echt doel, maar je hebt dromen nodig om iets te bereiken. Ik vind dat je op alles moet voorbereid zijn: op het slechtste, maar ook op het beste. Wij waren klaar om tot het einde door te gaan.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234