Het is maar de vraag of sterspelers als Kevin De Bruyne bereid zullen zijn om in Manchester te blijven als de club daadwerkelijk geen Europees voetbal mag spelen.

VoetbalFinancial Fair Play

Uitsluiting Manchester City is nog geen uitgemaakte zaak. Zes vragen over Financial Fair Play

Het is maar de vraag of sterspelers als Kevin De Bruyne bereid zullen zijn om in Manchester te blijven als de club daadwerkelijk geen Europees voetbal mag spelen.Beeld Getty Images

Twee seizoenen geen Europees voetbal en een boete van 30 miljoen euro. Het zijn geen milde straffen die Manchester City, de club van Rode Duivel Kevin De Bruyne, krijgt opgelegd voor het overtreden van de zogeheten Financial Fair Play-regels. Toch is het niet zeker of de sancties ook zullen standhouden. Hoe zit dat? Zes vragen.

Wat is Financial Fair Play (FFP) ook alweer?

De UEFA stelde in 2010 een reeks regels op voor voetbalclubs om ‘de financiële gezondheid van het Europese clubvoetbal te verbeteren’ en oneerlijke concurrentie tegen te gaan. Of, zoals toenmalig UEFA-baas Michel Platini het uitdrukte: de ‘financiële doping’ moest het voetbal uit. Het fenomeen dat grote clubs maar schulden bleven maken, tot vele honderden miljoenen zoals Real Madrid, moest bestreden worden. Er dient sindsdien evenwicht te zijn tussen inkomsten uit tv-rechten, marketing, sponsoring en spelersverkopen en uitgaven aan transfersommen en salarissen. De schuld van clubs mag door FFP in principe niet meer oplopen boven de 30 miljoen euro. De UEFA overweegt die limiet nog verder terug te brengen. In de regels staat ook dat clubs niet langer mogen teren op de zak van de eigenaar, steenrijke types zoals Roman Abramovitsj die zelf zo’n 2 miljard in Chelsea stak. Voortaan mag een klein deel van de inkomsten afkomstig zijn van dat soort gulle gevers, het grootste deel moest komen van sponsors, om clubs minder kwetsbaar te maken. Als meer dan 30 procent van de totale inkomsten van de club afkomstig is van de clubeigenaar of één van zijn bedrijven, dan start de UEFA een onderzoek.

Wat gebeurt er bij een overtreding?

Eerst komt er een onderzoek. Dat is in het geval van Manchester City ook gebeurd, onder leiding van onze ex-premier Yves Leterme. Een ander orgaan bij de UEFA, de Club Financial Control Body (CFCB), kan bij overtredingen van de FFP-regels waarschuwingen, boetes, verboden op transfers en puntenvermindering uitvaardigen maar ook uitsluiting van competities van de UEFA. De laatste straf, die nu dreigt voor Manchester City, werd in 2011 vergeleken met ‘de atoombom’, door Jean-Luc Dehaene, ook oud-premier en destijds voorzitter van de CFCB. De afgelopen tien jaar deelde de CFCB veel straffen uit aan clubs in Europa. Drie jaar terug riep Karl-Heinz Rummenigge als voorzitter van Bayern München op tot zwaardere sancties. Boetes worden in zijn ogen lachend betaald. ‘De straffen moeten pijn doen,’ zei Rummenigge. Duitse clubs, veelal nog niet in handen van rijke sjeiks uit het Midden-Oosten, zijn de felste pleitbezorgers geweest van FFP.

Waarom is Manchester City nu bestraft?

In 2018 publiceerde het Duitse blad Der Spiegel over tientallen gelekte mails en documenten van en over Manchester City. Ze toonden aan dat clubeigenaar Sheikh Mansour bin Zayed al-Nahyan uit Abu Dhabi persoonlijk de jaarlijkse steun van 67 miljoen Engelse pond voor shirtsponsoring, stadion en de opleiding betaalde. Dat gebeurde via de luchtvaartmaatschappij Etihad. In een van de mails stond dat in werkelijkheid slechts 8 miljoen pond in het seizoen 2015-2016 direct van Etihad kwam, de rest van het geld kwam van Mansours eigen Abu Dhabi United Group. Manchester City zou dat in de financiële huishouding hebben willen verhullen. De UEFA startte een onderzoek. City had vanaf het begin een halsstarrige houding. Na de laatste hoorzitting in januari kwam de UEFA vrijdag met het oordeel en de sanctie: uitsluiting voor de komende twee seizoenen van Europees voetbal en een boete van liefst 30 miljoen euro.

En wat nu?

Volgens Manchester City is het hele proces bevooroordeeld en niet eerlijk verlopen. Het systeem zou sowieso niet onafhankelijk zijn, want de UEFA is zowel onderzoeker als aanklager als rechter. De club gaat de zaak nu zeer waarschijnlijk voorleggen aan het CAS, het internationale arbitragehof voor de sport in Lausanne. Hangende die zaak, die zeer waarschijnlijk langer dan een half jaar gaat duren, kan City gewoon in Europa actief blijven, dus waarschijnlijk ook in seizoen 2020-2021. Het is bovendien nog maar de vraag of het CAS de straffen voor City bekrachtigt. Vorig jaar maart kreeg Paris Saint-Germain van het CAS gelijk in een zaak tegen een lopend onderzoek van de UEFA naar mogelijke financiële misstanden bij de transfers van Neymar en Mbappé. De Franse topclub betaalde in 2017 220 miljoen voor Neymar aan Barcelona en Monaco ontving 180 miljoen voor Mbappé. Het geld voor Neymar zou niet uit de clubkas zijn gekomen maar direct van het Qatarese toerismebureau. De Europese voetbalbond startte een onderzoek maar hield zich daarbij onvoldoende aan de eigen regels. Vanwege vormfouten moest het onderzoek worden stopgezet, oordeelde het CAS. Als het CAS toch oordeelt dat Manchester City de fout in is gegaan zal de Premier League City ook straffen, waarschijnlijk door middel van puntenaftrek.

Werkt het systeem van Financial Fair Play nu eigenlijk?

Daarover zijn de meningen verdeeld. Juristen zijn kritisch. De FFP-regels zouden strijdig zijn met Europese wetgeving over vrij verkeer van personen en kapitaal. Niettemin schaarde de Europese Commissie zich eerder achter FFP. De UEFA stelt dat die regels gelijkheid bevorderen. De federatie houdt de inkomsten van de boetes niet zelf maar verdeelt die volgens een formule weer onder de clubs die deelnemen aan de Champions League of de Europa League. In 2017 was dit 78.300 euro per club. De rest van het geld ging naar de clubs die zich niet konden kwalificeren: 8.540 euro. De geringe bedragen geven al aan dat op deze manier de ongelijkheid in het voetbal niet wordt bestreden. De verschillen tussen de clubs in Europa zijn door FFP ook niet kleiner geworden, eerder groter. Dat was in 2016 de conclusie van onderzoek aan de universiteit van München naar de geldstromen in het Europese voetbal. De FFP-regels zouden vooral voorkomen dat rijke investeerders in kleinere clubs stappen.

Wat kan dit allemaal betekenen voor City, sportief?

De Engelse landskampioen van afgelopen jaar staat nu tweede in de Premier League. Onzekerheid over de toekomst in de Champions League zal de club hoe dan ook parten spelen. Als het CAS de straf handhaaft gaat die naar verwachting in 2021 in. Zijn de topspelers als Kevin De Bruyne, Raheem Sterling en Sergio Agüero bereid te blijven met dat perspectief? Een leegloop dreigt, zeker volgend jaar. Zaterdag werd al volop gespeculeerd over de toekomst van trainer Pep Guardiola. Italiaanse media zien in de straf voor City al een mooie aanleiding voor hem om de nieuwe coach van Juventus te worden.

© Trouw

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234