null Beeld

Ünal Aysal, de ex-voorzitter van Galatasaray: 'Anderlecht lijkt klaar voor de Europese subtop'

Anderlecht speelt woensdag in de Champions League thuis tegen Galatasaray. Bij de spannende heenmatch, die twee maanden geleden eindigde op een 1-1 gelijkspel, werd die club nog geleid door een zakenman met Belgisch-Turkse nationaliteit. Ondertussen is energiemiljonair Ünal Aysal voorzitter af.

Ünal Aysal is 73, heeft net drie slopende werkjaren achter de rug, maar lijkt toch goed op weg om honderd te worden. Jongensogen, snelle beentjes en een rug nog altijd even recht als toen hij vijftig jaar geleden voor Galatasaray Spor Külübu wedstrijden roeide op de Bosporus. Vanuit zijn kantoor, dertien hoog, kun je die brede grens tussen Europa en Azië vandaag zien stromen.

Aysal is vooral Europeaan: opgegroeid in een atheïstische familie, opgevoed in een Westers georiënteerde eliteschool, rechten gestudeerd in Zwitserland en in Brussel een eigen bedrijf uit de grond gestampt. Dat was in 1973; ondertussen is de Unit Group tot een energie-imperiumpje uitgegroeid. De firma bouwt in Turkije, de Arabische wereld en het voormalige Oostblok elektriciteitscentrales, is energieleverancier, doet aan projectontwikkeling en heeft een paar hotels.

Ünal Aysal is naar schatting 1 miljard euro waard, en hoort volgens Forbes bij de vijftig rijkste Turken. In België zou hij net binnen of buiten de top 10 vallen. Veertig jaar lang woonde Aysal vooral in Sint-Genesius-Rode, maar toen hij in 2011 voorzitter werd van Galatasaray, keerde hij terug naar Istanbul. Drie jaar later – en dat is vroeger dan hij zelf had verwacht – bereidt hij een terugkeer naar ons land voor.

HUMO Wat is er gebeurd?

Ünal Aysal «De raad van bestuur en ik hadden een verschillende visie op de toekomst van de club. Galatasaray – niet alleen de voetbalclub, maar de hele boîte (er wordt ook aan basketbal, volleybal, zwemmen, roeien, zeilen en judo gedaan, red.) – heeft schulden (geschat op 250 miljoen euro, red.). De club maakt nu al een tijdje geen verlies meer – dat mag ook niet meer van de FIFA – maar alleen al de interesten op die schuld hebben ons de voorbije drie jaar 81 miljoen euro gekost. En dan zijn er ook nog eens de boetes van de FIFA in het kader van de Financial Fair Play én de wisselkoers, die erg nadelig is geweest voor ons. In de drie jaar dat ik voorzitter ben geweest, is de Turkse lire 25 procent in waarde gezakt. Dat is een probleem waar andere Europese topclubs, die allemaal binnen de eurozone opereren, niet mee te kampen hebben. Turkse clubs zijn op det vlak benadeeld, maar de UEFA heeft daar geen oren naar.

»Nu: mijn devies als zakenman is altijd geweest dat je problemen oplost met groei, niet met stilstand of inkrimping. Mijn plan was om het vastgoed van de club – Galatasaray heeft veel gronden en gebouwen in Istanbul – te verkopen en met de opbrengst de schuld af te lossen. Maar aan die eigendommen wilde de raad van bestuur niet raken. Als je zo fundamenteel van mening verschilt, is het beter om uiteen te gaan, en dat hebben we dan ook gedaan – in alle vriendschap.»

HUMO U hebt een zinkend schip verlaten?

Aysal «Zeker niet. Het jaarlijkse inkomen bedraagt 125 miljoen euro én de club is daarnaast eigenaar van een hele grote vastgoedportefeuille. Galatasaray is een sterke club, alleen verschilden we van mening over de schuldafbouw. Maar op lange termijn kan die schuld natuurlijk wél een probleem worden. We hebben die sneeuwbal kunnen stoppen – de schuld is de voorbije jaren niet toegenomen – maar als hij om één of andere reden weer aan het rollen gaat, kan het snel riskant worden.»

HUMO Nu hebt u natuurlijk zelf wel flink wat geld uitgegegven. In drie jaar tijd spendeerde u meer dan 100 miljoen euro aan transfers.

Aysal «Dat is het probleem niet. Wat we in het sportieve hebben geïnvesteerd, hebben we meteen terugverdiend. Toen ik de club overnam, stond de club achtste in de Turkse competitie. Onaanvaardbaar voor het bestuur en de vijf miljoen supporters. Dat was een gevaarlijke situatie, want als die had blijven duren, dreigde er wél inkomensverlies. Dus moesten we investeren.»

HUMO Anderlecht was ooit een Europese topper. Nu niet meer, maar het is financieel wel een kerngezonde club.

Aysal «Anderlecht heeft het heel verstandig aangepakt. Ze hebben flink geïnvesteerd in de jeugdopleiding en dat begint op te leveren. Anderlecht zal de komende jaren goed verdienen aan zijn eigen talenten en is volgens mij klaar om weer bij de subtop aan te sluiten. Daar kan Galatasaray – en bij uitbreiding het hele Turkse voetbal – veel van leren. Wij hebben de voorbije jaren maar één speler aan een Europese topploeg kunnen verkopen: Arda Turan aan Atlético Madrid. Dat is veel te weinig. Het Turkse voetbal is te afhankelijk van buitenlandse spelers. Zelfs de nationale ploeg loopt vol jongens die in Europa – en dan vooral Duitsland – zijn opgeleid.»

HUMO Voor de heenwedstrijd tegen Anderlecht zei u: ‘Het zal niet makkelijk worden.’ Was daar een kenner aan het woord, of toch veeleer een diplomaat?

Aysal «Een kenner ben ik niet, maar ik had Anderlecht een paar keer aan het werk gezien en ik weet toch genoeg van voetbal om te zien of een tegenstander al dan niet tegen ons is opgewassen. En dat was en is Anderlecht zeker.»

HUMO Dan hebt u het toch niet echt goed gedaan? Het budget van Galatasaray is bijna vijf keer groter dan dat van Anderlecht.

Aysal «Het is een momentopname. Galatasaray moet in principe veel beter kunnen, daar heeft het de spelers voor, en ik heb de indruk dat Anderlecht Europees misschien een tikje boven zijn werkelijke niveau speelt.»

HUMO U bent niet echt gerust op de terugwedstrijd?

Aysal «Absoluut niet. Nogmaals, ik ben geen kenner, maar wie denkt dat hij makkelijk zal winnen van een ploeg die een 0-3 achterstand tegen Arsenal ophaalt, die maakt zichzelf iets wijs.»

HUMO U hebt vorig jaar Wesley Sneijder gekocht. Hoe doe je dat, zo’n topper binnenhalen?

Aysal «Dat was eigenlijk heel makkelijk. Ik ben naar Milaan gevlogen, heb anderhalf uur uiterst aangenaam getafeld met de voorzitter van Inter, waarbij we geen woord over voetbal hebben gewisseld en dan – in tien minuten tijd – hebben we de hele zaak beklonken. Hij wilde tien miljoen euro, ik kon er maar zeven en een half uitgeven, hij ging akkoord. Erg goedkoop eigenlijk, voor een speler van dat niveau. Maar de voorzitter van Inter had het heel erg voor Sneijder. Hij vond het jammer dat hij in Italië maar niet kon doorbreken, en hij gunde hem die transfer.»

HUM0 Als u Sneijder koopt, koopt u dan een uitstekende aanvallende middenvelder, of vooral prestige en de goodwill van uw fans?

Aysal «Toch het eerste. Sinds het vertrek van Gheorghe Hagi (de Roemeen speelde bij Galatasaray van 1996 tot 2001, red.) hadden we geen echte nummer tien meer gehad. De ploeg miste dat, we moesten een spelmaker van topniveau aantrekken. We hadden ook een topspits nodig, dus haalde ik Didier Drogba. En het heeft gerendeerd: met hen zijn we opnieuw kampioen geworden. Zij waren de aarbeien op de taart, zoals we hier in Turkije zeggen.»

HUMO Sneijder heeft de voorbije weken even niet gespeeld, omdat hij weigerde een papier te ondertekenen waardoor hij zich akkoord verklaarde met uitstel van betaling. Ook onder uw bewind heeft hij al op zijn loon moeten wachten. Vindt u dat kunnen, dat een werknemer niet tijdig betaald wordt?

Aysal «Alle werknemers van Galatasaray worden elke maand stipt uitbetaald, de enige uitzondering zijn de spelers. Dat is al jaren zo, en niet alleen bij Galatasaray, maar in heel Turkije. Spelers worden betaald als er genoeg geld is, maar langer dan drie maanden hoeven ze nooit op hun geld te wachten. Ik denk ook niet dat het een probleem kan zijn, aangezien een speler als Sneijder toch 450.000 euro per maand verdient. Dan kom je rond, denk ik.

»Maar de makelaar van Sneijder gebruikt die momenten vaak om op een contractverlenging of een transfer aan te sturen. Het is een spelletje. Niet echt fair, vind ik, maar het voetbal is een aparte business, met eigen regels.»

HUMO Veel ervaren zakenlui die een club gaan leiden, verkijken zich daarop. U ook?

Aysal «Een beetje wel, ja. Wat het zo moeilijk maakt, zeker bij een club als Galatasaray, is de invloed van buitenaf. De druk is zo enorm – van supporters, van media, van sponsors – dat je soms gedwongen wordt om beslissingen te nemen waarvan je weet dat ze fout zijn. In het begin denk je wel: ‘Laat het maar stormen, ik vaar rustig mijn koers zoals ik als zakenman altijd heb gedaan.’ Maar dat is een illusie: de storm is altijd sterker.

»En toch ben ik niet ontevreden over mijn drie jaar bij de club. We hebben – niet alleen in het voetbal, maar in alle sportdisciplines – drie jaar lang bijna alle prijzen gepakt die er te pakken vielen.»

HUMO Net voor de heenwedstrijd tegen Anderlecht gaf u een interview aan La Dernière Heure. ‘Als ik ooit stop bij Galatasaray, keer ik terug naar België en wie weet investeer ik dan in een Belgische voetbalclub. En waarom niet Anderlecht?’ U bent weg bij Galatasaray en u plant een terugkeer naar België: heeft u nieuws voor ons?

Aysal (lacht) «Neen. Ik heb ook geen plannen in die richting, alleen: ik sluit het niet uit. Ik hou van sport, ik hou van voetbal, ik hou van België, ik woon in het Brusselse…»

HUMO Een zakenman met uw staat van dienst laat dat soort ballonnetjes nooit zomaar op.

Aysal «U vergist zich. Als ik over het voetbal praat, ben ik geen zakenman. Wie in het voetbal stapt om winst te maken, komt altijd bedrogen uit. Dat doe je enkel voor je plezier en uit sociale overwegingen: het is een goeie manier om iets aan de samenleving terug te schenken, vind ik.»

HUMO Veel zakenmannen stappen in het voetbal voor het applaus.

Aysal «Ook verkeerd: het applaus is een vijand van de zakenman. Populariteit opzoeken is het domste wat je kan doen, want ooit keert die populariteit zich tegen je. Wie bekend is, wordt een doelwit. Zowel voor de politiek, voor het zakenleven als voor het publiek.»

HUMO Is dát wat u is overkomen?

Aysal «Als voorzitter van Galatasaray ben je van de ene dag op de andere bekend in heel Turkije, daar valt niet aan te ontsnappen. Dat wist ik ook toen ik me kandidaat stelde. Ik deed het omdat ik de club wilde helpen. Maar de enige bonussen die je eruithaalt, zijn het sportieve plezier, en de erkenning die je krijgt van gewone mensen omdat je ze via het voetbal kansen geeft. Al de rest die erbij komt kijken, doet alleen maar afbreuk aan je geluk. Ik spendeerde 90 procent van mijn tijd aan Galatasaray. Denkt u dat dat goed was voor mijn bedrijf? Ik was een publiek figuur: overal waar ik ging, doken fotografen op, nergens werd ik met rust gelaten, voortdurend werd ik bevraagd en bekritiseerd. Denkt u dat dat leuk was voor mij en mijn gezin?»

HUMO U hebt twee volwassen dochters.

Aysal «En een dochter van tweeënhalf jaar.»

HUMO Pardon?

Aysal (lacht) «Veel van mijn leeftijdsgenoten zitten de hele dag voor televisie. Ze komen hun zetel niet meer uit en hebben een buikje. Ik werk en ik… verzorg mijn conditie (lacht). Maar ik moet niet te veel pluimen op mijn hoed steken, want alleen had ik het nooit gekund. Mijn vrouw is een pak jonger dan ik.»

HUMO Om op je zeventigste vader te worden, is daar moed voor nodig? Of gewoon het zot in de kop?

Aysal «De twee (lacht). Ik hou van het leven, ik ben gezond, ik werk meer dan mensen die half zo oud zijn als ik, ik voel me topfit, dus waarom niet? Natuurlijk weet ik dat ik geen veertig jaar meer te gaan heb, maar ik hoop er toch nog een tijdje te zijn. En wat ook helpt: ik weet dat de toekomst van mijn dochter verzekerd is. Zelfs als ik morgen zou sterven, zal ze niks tekortkomen.»


Niet cynisch, zakelijk

HUMO ‘Wie bekend is, wordt een doelwit van de politiek,’ zei u net. Fatih Terim was niet alleen coach van Galatasaray, hij is ook een goeie vriend van Erdogan, toen premier, nu president van Turkije. Toen u Terim vorig jaar ontsloeg, werd dat door sommigen bijna als een politieke daad beschouwd.

Aysal «Dat was het nochtans niet. Ik doe niet aan politiek. Sport en zaken, dát is mijn ding. Als je in die twee domeinen succesvol wil zijn, kan je je maar beter zo ver mogelijk van de politiek weghouden.

»Dat ik Terim heb ontslagen, heeft hij trouwens zelf gezocht. Hij was op eigen verzoek én bondscoach én trainer van Galatasaray. Al na vier wedstrijden werd het duidelijk dat de club daaronder leed. Dus heb ik Terim voor de keuze gesteld. Hij heeft zelf voor de nationale ploeg gekozen, wat ik goed begrijp, want dat was financieel het interessantste voor hem.»

HUMO Ik ben apolitiek, beweert u. Maar u was een student van het Frans georiënteerde Galata Lyceum, waar de elite van Istanbul werd klaargestoomd. Egalité, fraternité, liberté: dat stond hoog in het vaandel. De lekenstaat was hét model. Wat blijft er nog over van het Westerse Turkije waar jullie clubje van droomde?

Aysal «We hebben moeten leren leven met de realiteit: dat Turkije ook een niet-Westers land is, waar geloof een heel belangrijke rol speelt in het leven van veel mensen. Toen ik Istanbul in de jaren zestig verliet, woonde hier één miljoen mensen. Dat is meer dan vertienvoudigd, vooral door migratie uit Anatolië. Die mensen hebben hun cultuur en religie meegenomen en het gezicht van Istanbul veranderd. Istanbul weerspiegelt nu veel beter de Turkse realiteit. Dat is op zich geen slechte zaak.»

HUMO U blijft wel heel erg op de vlakte.

Aysal «Ik ben een zakenman.»

HUMO Uw bedrijf heeft in het verleden samengewerkt met de regimes van Khadafi, Assad en Moebarak. In het mission statement van Unit lezen we dat het uw betrachting is ‘te communiceren met verschillende culturen, zonder politieke voorkeur’. Wij hebben daar een spreekwoord voor: ‘Geld stinkt niet.’

Aysal «Ik ga daar echt niet flauw over doen: als zakenman is het mijn betrachting om geld te verdienen. En ik ga het geld rapen waar het ligt. Ik werk daarvoor samen met andere zakenmensen, niet met regimes. Steun ik die regimes? Neen, sommige verwerp ik, en dat doen ook veel van mijn partners in die landen. Ik bouw energiecentrales, punt. Die politici, die verdwijnen allemaal ooit, maar de centrales, die staan er nog. Die zijn apolitiek.»

HUMO Dat is wel vreselijk cynisch.

Aysal «Ik noem het zakelijk.»

HUMO Uw bedrijf is Belgisch. Waarom bent u niet op de Belgische markt actief?

Aysal «Omdat de opportuniteiten elders groter waren.»

HUMO Bent u geschrokken toen u hoorde van het Belgische afschakelplan voor deze winter?

Aysal «Ah bon? België gaat elektriciteit afsluiten?! Echt?! Dat vind ik héél vreemd. En wat is de reden? Een tekort? Tja, België heeft natuurlijk te lang gewacht om zijn oude kerncentrales te vervangen. Nu, ik vind dit héél interessant. Hier ga ik me vandaag nog in verdiepen.»

HUMO Er doet zich plots wél een opportuniteit voor?

Aysal (lacht) «Natuurlijk. België heeft nieuwe centrales nodig, ik kan daarbij helpen.»

HUMO Aan wat voor centrales denkt u dan?

Aysal «België heeft, net als Nederland en Frankrijk, een niet onaanzienlijke reserve aan onontgonnen schaliegas.»

HUMO Schaliegas ontginnen is niet milieuvriendelijk. Wij zijn daar gelukkig heel erg gevoelig voor geworden.

Aysal «In Amerika en Engeland wordt het volop gedaan en de richtgevingen zijn daar ook streng. Ik denk dat er veel paniek wordt gezaaid. En laten we eerlijk zijn: alleen de zon en de wind zijn helemaal milieuvriendelijk, maar daarmee alleen gaan we het niet redden. Zeker in België niet: er is geen plaats voor windmolens en er is te weinig zon (lacht).»

HUMO Geen plaats en te weinig zon, en toch keert u binnenkort naar die plek terug.

Aysal «Zelfs de regen mis ik (lacht). Ik heb er veertig jaar gewoond, dan mis je álles.»

HUMO Hoe bent u eigenlijk in België beland?

Aysal «Toen ik in Zwitserland studeerde, ben ik vaak in Brussel en Parijs op bezoek geweest. Brussel had meteen mijn hart gewonnen. Het was de enige plek in Europa waar ik me op geen enkel moment een vreemdeling heb gevoeld. Toen ik enkele jaren later voor mezelf wilde beginnen, kon dat niet in Turkije – er waren te veel restricties – dus moest ik uitwijken. Het ging tussen Parijs, Genève en Brussel en voor één keer heb ik toen als zakenman puur mijn hart gevolgd. Ik heb het me geen seconde beklaagd, want in Brussel heb ik mijn geluk gevonden. Weet u: het moeilijkste in het leven is niet om geld te verdienen, maar om échte vrienden te maken. En dat is me in België gelukt. Mijn vrienden daar mis ik het meest.»

HUMO Zit u bij de volgende Champions League-campagne in de eretribune van Anderlecht?

Aysal «Wellicht woon ik dan opnieuw in Brussel, dus dat kan. Je weet maar nooit wie je uitnodigt (lacht).»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234