'Unbroken': aan het front met Angelina Jolie

Wie had gedacht (of gehoopt) dat Angelina Jolie het na haar eerste regiepoging ‘In the Land of Blood and Honey’ voor bekeken zou houden, had het mis. Meer nog: als ze al ooit ergens mee kapt, dan zal het met acteren zijn. ‘Maar dat is nog niet voor morgen.’

December had dé maand van Angelina Jolie moeten worden. ‘Unbroken’, haar ambitieuze oorlogsdrama voor Universal Pictures, werd maandenlang getipt als één van de grote Oscarfavorieten – enerzijds bij gebrek aan concurrentie van de andere grote studio’s, anderzijds omdat de film is gebaseerd op een waargebeurd verhaal dat niet kapot te krijgen is. Tot de film begin december in New York aan de pers werd vertoond, en de reacties een beetje tegenvielen.

Let wel: slecht waren ze geenszins. Voor elk vakblad als Variety, dat schreef dat de film ‘goed opgebouwd, maar weinig meeslepend is’, was er een weekblad als The New York Observer dat opmerkte dat ‘Angelina Jolie met deze gepassioneerde, geïnspireerde en visueel overweldigende kroniek tot het selecte clubje van topregisseurs is toegetreden.’ Geen seconde te vroeg overigens, aldus de recensent van dienst, ‘want dat clubje bestaat hoofdzakelijk uit mannen, en het gros ervan kan niet eens fatsoenlijk regisseren.’

En toch is het aantal regisseuses dat ooit een Oscarnominatie heeft gekregen, op één hand te tellen (voor het aantal actrices dat ooit achter de camera plaatsnam, heb je zelfs geen hele hand nodig). Als saaie venten zoals Mel Gibson en Kevin Costner mogen regisseren, waarom Angelina Jolie dan niet?

Omdat ze een ‘minimally talented spoiled brat’ is die er haar hand niet voor omdraaide om de productie van het historische epos ‘Cleopatra’ anderhalf jaar stil te leggen zodat ze zelf een film kon maken, misschien? Die sneer komt uit een e-mail van superproducer Scott Rudin aan Sony-baas Amy Pascal, die een week na ons interview met Jolie in New York werd gelekt door vermoedelijk Noord-Koreaanse hackers. In dezelfde mail wordt Jolie door Rudin ook nog een ‘camp event’ genoemd, en wanneer de actrice in een latere mail zegt dat ze eerst nog wat meer films wil bestuderen om eventueel een vervanger te vinden voor David Fincher, die twijfelt om ‘Cleopatra’ te doen, schrijft de producer aan Pascal: ‘Beyond belief. She’s studying films. Kill me please. Immediately.’

Maar Angelina Jolie weet wat ze wil, en ze heeft de status en het geld om de hoon van de filmbobo’s met de glimlach naast zich neer te leggen. Dus heeft ze intussen ook haar dérde film ingeblikt: ‘By the Sea’, een romantisch drama over een artistiek koppel dat uit elkaar dreigt te groeien. De hoofdrollen worden vertolkt door haar echtgenoot Brad Pitt en door… Jolie zelf.

Voor die prent in de loop van dit jaar in de zalen komt, zit de regisseuse dus nog in een mediacircus dat op zijn minst een paar Oscarnominaties moet opleveren. Is het niet voor de regie, dan misschien wel voor de cinematografie van Roger Deakins, de muziek van Alexandre Desplat of het scenario van onder meer – geef toe dat u die niet zag aankomen – Joel en Ethan Coen. De broers werkten in het verleden samen met Billy Bob Thornton (‘The Man Who Wasn’t There’) en Brad Pitt (‘Burn After Reading’) op het moment dat ze met Jolie samen waren, en sindsdien zijn de twee er blijkbaar kind aan huis.

Het markante levensverhaal van de Amerikaan Louie Zamperini is één van die projecten die in Hollywood al decennia stof liggen te verzamelen. Eigenlijk al sinds de voormalige Olympische atleet thuiskwam van de Tweede Wereldoorlog, nadat hij met een Amerikaans legervliegtuig in de Stille Zuidzee was neergestort, 47 dagen te water in een opblaasboot had overleefd en nadien ook nog eens twee jaar in een Japans krijgsgevangenkamp zo zwaar was mishandeld dat zelfs Dick Cheney er lichtjes van zou beginnen te blozen.

Pas toen de Amerikaanse auteur Laura Hillenbrand in 2010 een boek over Zamperini schreef dat een paar miljoen keer over de toonbank ging, werd het stof nog eens van het script geblazen, net op het moment dat Angelina Jolie passeerde. Die had na ‘In the Land of Blood and Honey’ de smaak van het regisseren te pakken gekregen, en wilde méér. ‘Verrassend genoeg verliep het inblikken van mijn eerste film vrij vlot. Ik weet niet of het er iets mee te maken heeft, maar ik heb thuis zes kinderen rondlopen. Ik vond het in feite niet zo moeilijk om orde te creëren in de chaos van een filmset.’


Nalatenschap

HUMO ‘In the Land of Blood and Honey’ is gedraaid met 10 miljoen dollar, ‘Unbroken’ kost zeven keer meer. Nooit overwogen om eerst 42 kinderen te adopteren, alvorens eraan te beginnen?

Angelina Jolie «Na de eerste draaidag is dat mogelijk even in me opgekomen, ja (lacht). We zaten op zee om een scène in te blikken op de rubberen boot waarin Louie Zamperini en twee kompanen 47 dagen hebben rondgedobberd, en het was vrij woelig die dag. Jack (O’Connell, die Zamperini vertolkt, red.) had een redelijk lange monoloog en het was de bedoeling dat hij die zou aframmelen, terwijl de camera geleidelijk aan dichterbij kwam. Maar door de sterke stroming was het onmogelijk om de camera op hem gericht te houden. Zijn hoofd verdween voortdurend uit beeld. Het is vrij komisch om die beelden nu opnieuw te bekijken, maar op het moment zelf was ik er echt van overtuigd dat ik aan één van de grootste en ongetwijfeld meest notoire flops uit de filmgeschiedenis begonnen was.»

HUMO Er is natuurlijk een reden waarom Universal Pictures de rechten op het verhaal van Zamperini al in de jaren 50 heeft gekocht, maar het nooit eerder tot een film is gekomen.

Jolie «Ja, maar dat wist ik dus niet. Ik had ‘In the Land of Blood and Honey’ gemaakt en daarmee ben ik dan braaf, zoals elke beginnende regisseur, de studio’s afgegaan – om te laten weten dat ik beschikbaar ben voor andere projecten. Als er interesse is, krijg je een map mee naar huis met vijftig projecten waar een regisseur voor wordt gezocht. Wat niet wil zeggen dat die films ook allemaal gemaakt zullen worden. Sommige zitten daar al jaren en soms zelfs al decennia in – vaak niet alleen tot een geschikte regisseur wordt gevonden, maar evengoed een ster die er zijn naam aan wil verbinden.

»Brad keek vreemd op toen ik hem vertelde dat in mijn mapje iets zat dat me wel aansprak: het levensverhaal van Louie Zamperini. Zijn reactie: ‘Oh, honey, dat proberen ze al sinds mensenheugenis te slijten.’»

HUMO Waarop jij dacht: dan moet ík het doen!

Jolie «Waarop ik vooral dacht: dat gaan ze een relatief onervaren regisseur nóóit laten doen. Maar de premisse van de film bleef door mijn hoofd spoken – een scenario was er nog niet – en ik heb dan toch maar de biografie ‘Unbroken’ van Laura Hillenbrand gelezen. Ik werd er zo door bewogen dat het voor mij in feite een uitgemaakte zaak was: hoelang ik er ook over zou doen om Universal te overtuigen, ik zou die film maken. Alleen al maar om Louie te ontmoeten. Ik ben dan als een gek met de studiobonzen beginnen te onderhandelen over de aanpak en het budget, tot ze ja zeiden. Meestal is het andersom (lacht).»

HUMO Heb je ook Louie Zamperini moeten overtuigen?

Jolie «In principe was dat niet nodig. Universal bezat de rechten op zijn levensverhaal, en Louie had geen vetorecht. Maar als ik eerlijk ben, was dat misschien wel het moeilijkste: genoeg zelfvertrouwen vinden om hem recht in de ogen te kijken en te zeggen dat ik de beste persoon was om zijn verhaal te vertellen. Of ik dat nu echt ben of niet, ik moest het zelf geloven, en het was voor mij ook belangrijk dat hij het geloofde. Hij is afgelopen zomer overleden, maar zelfs al had hij nog drie jaar geleefd, je wist dat dit zijn laatste nalatenschap zou worden. Ik wou die niet verpesten – niet voor hem, maar ook niet voor mezelf.»

HUMO En wij maar denken dat Angelina Jolie de meest onverschrokken, zelfverzekerde vrouw op aarde is.

Jolie «Absoluut niet. Als actrice weet ik intussen wat ik waard ben, en ik durf ook te zeggen dat ik tevreden ben over mijn eerste eigen film. Maar voor mijn VN-opdrachten moet ik geregeld visumpapieren invullen en ik heb bij ‘beroep’ nog geen enkele keer ‘regisseur’ geschreven. Dat gaat gewoon nog niet. Terwijl ik met ‘Unbroken’ inmiddels wel een film heb gemaakt die voor mij staat of valt bij een scène waarin twee mannen elkaar tien minuten lang in de ogen staren. En geloof me: ik heb mensen er enorm van moeten overtuigen dat dat een goed idee was. Dus het is niet alsof ik niet trots ben op wat ik al heb verwezenlijkt, maar ik stel me soms nog de vraag of ik hier wel voor in de wieg gelegd ben.»

HUMO ’t Is te hopen, want je liet onlangs optekenen dat je wilde stoppen met acteren?

Jolie «Je moet niet alles geloven wat ik in interviews zeg, hè! (lacht) Bovendien heb ik dat nooit zó gezegd. Ik wil meer regisseren – dat is een feit – maar als iemand mij een grandioze rol aanbiedt, dan ga ik daar uiteraard geen nee tegen zeggen. Ik ben nu al een paar jaar bezig om een film over ‘Cleopatra’ gefinancierd te krijgen, en die rol wil ik bijvoorbeeld zeker nog spelen.»

HUMO Ga je hem ook regisseren?

Jolie «Mezelf regisseren? Nee, bedankt. Ik ben naar verluidt nogal moeilijk om mee te werken.»

HUMO Heb je nu net geen film met jezelf en Brad ingeblikt?

Jolie «Precies daarom. Ik weet waarover ik praat (lacht). Maar in alle ernst: het is moeilijk om tegelijk de zelfverzekerdste én de kwetsbaarste persoon op een filmset te zijn. Het ene moment zit je te blèten, het andere moment sta je met een zakdoek in de hand dertig man te vertellen wat ze moeten doen. Ik zie mij dat niet gauw opnieuw doen.»


Geen sadistisch spektakel

HUMO Hoe was het om ‘Unbroken’ in te blikken op hetzelfde moment dat Brad de WO II-film ‘Fury’ aan het draaien was?

Jolie «Lastig. Normaal werken we nooit op hetzelfde moment. Ik heb de kinderen een paar keer op het vliegtuig van Australië naar Groot-Brittannië moeten zetten, waar de opnames van ‘Fury’ plaatsvonden.

»Voor mij maakte ‘Unbroken’ de afgelopen jaren niet gewoon deel uit van mijn leven, die film wás mijn leven. Brad wist dat ook – hij was erbij toen ik dagenlang door het huis liep te ijsberen, wachtend op het verlossende telefoontje van de studio – en hij heeft mij er ontzettend hard in gesteund. Hij ging mee om Louie voor de eerste keer te ontmoeten, hij voerde mij naar het ziekenhuis om hem de film te laten zien... Hij was er echt bij betrokken.»

HUMO Eén van de markantste zaken aan ‘Unbroken’ is dat je Joel en Ethan Coen hebt kunnen strikken om mee aan het scenario te schrijven. Die staan nu niet bepaald bekend om hun big budget-oorlogsfilms.

Jolie «Klopt, maar voor mij zijn het in de eerste plaats epische vertellers, die ook nog eens ervaring hebben met romanverfilmingen. Je weet op voorhand dat je niet alles in de film krijgt; dan nog blijft het moeilijk om keuzes te maken. Joel en Ethan hebben me daarbij geholpen, en ze hebben er ook voor gezorgd dat het tempo juist zit. Veruit hun belangrijkste bijdrage is dat ze er de overdreven pathos hebben uitgefilterd, met af en toe zelfs een zelfrelativerende kwinkslag. Laten we eerlijk zijn: dit had een platsentimentele film kunnen worden, en dat sluit je netjes uit met die twee aan boord.»

HUMO Voor een bij momenten erg ongenadige oorlogsfilm ram je er op het einde niettemin nogal hard de boodschap van vergiffenis in.

Jolie «Ik denk dat je dat vooral op conto van Louie moet schrijven, en dat is ook het bijzondere aan zijn levensverhaal. Na de oorlog is Louie naar Japan teruggekeerd om er met de Olympische fakkel door Tokio te lopen én de hand te schudden van de soldaten die hem in de oorlog gevangen hebben gehouden. Ze zijn allemaal komen opdagen, behalve zijn grootste beul. Die wou hem niet zien. Maar Louie heeft toen evenzeer een bezoek gebracht aan Hiroshima, omdat hij besefte dat hij lang niet de enige was die tijdens de Tweede Wereldoorlog in Japan had afgezien. Daarom dat het voor mij ook belangrijk was om in de film te laten zien hoe, vlakbij het krijgsgevangenkamp, Amerikaanse bommenwerpers delen van Tokio in de as legden.»

HUMO In het boek staan nog mensonterender taferelen dan wat we in de film te zien krijgen. Stonden die jouw boodschap in de weg?

Jolie «Voor een stuk, ja. Ik wou er ook geen sadistisch spektakel van maken, en mensen compleet afgepeigerd en depressief de zaal uitsturen. De folterpraktijken die de film hebben gehaald, spreken boekdelen, denk ik. Er nog vijf extra aan toevoegen, had de film gewoon langer en harder gemaakt, niet noodzakelijk beter. Let wel: ik wil ze ook niet doodzwijgen. Ik hoop stilletjes dat mensen de film zien en daarna het boek kopen, zodat ze echt alles over zijn leven te weten komen. Als regisseur moet je keuzes maken, en je moet verdomd goed weten wat je wilt vertellen. Het naoorlogse leven van Louie draaide om vergiffenis en ik had twee uur om vatbaar te maken dat iemand die zo onmenselijk is behandeld daar toch nog toe in staat is. Nog meer martelscènes tonen had dat lastig gemaakt.

»Ik heb trouwens evenzeer een ontmoeting met Hitler op de Olympische Spelen in 1936 uit de film geknipt. We merkten dat die scène te veel de aandacht afleidde van ons verhaal, terwijl die ontmoeting in het leven van Louie niet meer dan een fait divers was.»

HUMO Louie Zamperini is in juli overleden. Heeft hij de film nog gezien?

Jolie «Ja. De visuele effecten waren nog niet helemaal af, maar hij heeft de nagenoeg definitieve montage gezien op mijn laptop in het ziekenhuis. Ik had na afloop een soort recensie verwacht, maar het is uiteindelijk helemaal anders uitgedraaid. Die dag heb ik met iemand op zijn sterfbed naar een film over zijn leven zitten kijken, en dat was even vreemd als wondermooi.»

HUMO Hij is niet spontaan beginnen te vloeken?

Jolie «Dat vraag je omdat er in de film totaal niet gevloekt wordt, hè? (lacht) Eerlijk: ik heb Louie nooit horen vloeken. Al kan ik me voorstellen dat hij zich daar tijdens de oorlog wel een paar keer aan bezondigd zal hebben.

»Kijk, dit is een verhaal dat zowel jong als oud aanbelangt. Je mag niet vergeten dat Louie en zijn kompanen piepjong waren toen ze door het Amerikaanse leger in vliegtuigen werden gestoken die vaker neerstortten door mechanische mankementen dan door vijandelijke kogels. Ik weet niet of we vandaag al zoveel wijzer zijn geworden, dus ik wou dat ook jongeren onder de 16 deze film konden zien. Maar dan mag er van de Amerikaanse keuringscommissie niet gevloekt worden, en daarom zegt bijvoorbeeld iemand ‘oh, boy’, wanneer zijn vliegtuig neerstort in de zee. Ik vond dat nog wel lyrisch klinken (lacht).»

HUMO Sapperlootjes!

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle verhalen van de Humo rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234