Underworld: 'Technologie is verantwoordelijk voor een hoop bullshit, weet je'

Barbara Barbara, We Face a Shining Future’ voelt aan als een comebackplaat. Underworld is nooit gesplit, maar een echt goeie plaat hadden ze sinds ‘Beaucoup Fish’ (1999) niet meer gemaakt.

''Barbara Barbara, we face a shining future' is wat Ricks vader op zijn sterfbed tegen zijn moeder zei.'

Maar dan was er plots het jubileumfeest voor ‘Dubnobasswithmyheadman’, hun meesterwerk uit 1994, waarmee ze vorig jaar in maart twee avonden lang een uitverkochte AB in de fik staken. Alsof Underworld met de neus op de eigen klasse moest worden geduwd om te beseffen hoe goed ze ooit geweest waren – en nog steeds konden zijn. Met vanaf heden dus een nieuw bewijsstuk in de winkel: ‘Barbara Barbara, We Face a Shining Future’.


Alles over 'Underworld'

We ontmoeten Karl Hyde in een hotelkamer met uitzicht op Brussel in de regen. Kuifje en Bobby kijken ons vanop het vroegere hoofdkantoor van uitgeverij Lombard onbewogen aan. Karl Hyde houdt van regen.

Karl Hyde «Ik vind steden veel mooier in de regen. Ze klinken ook beter dan als het droog is, en ze ruiken anders. Ik wandel graag in de regen, heb er zelfs een speciaal pak voor. Mijn jongste dochter heeft het ook: als ze regen ziet, wil ze naar buiten. Ik heb voor haar in de tuin een tinnen huisje gemaakt: als het regent gaan we daar met ons tweetjes in zitten, luisteren naar het tikken van de druppels op het dak. Ik herinner me dat mijn ouders eens een tinnen vuilnisbak hadden gekocht, en dat ik vroeg of ik die, voor ze hem in gebruik namen, even mocht lenen. Ik ben daar toen – 6, 7 jaar zal ik geweest zijn – een halfuur in gaan zitten, buiten in de regen. Eén van de mooiste herinneringen uit mijn kindertijd (lacht).»

HUMO Een vakantie naar de zon is niks voor jou?

Hyde «Ik vind het niet leuk, nee, maar mijn vrouw wel, dus komt het er af en toe wel van. Ik hou niet van hitte, mijn vingers gaan ervan zwellen.»

HUMO Iets anders: vind je het erg als ik de nieuwe van Underworld een comebackplaat noem?

Hyde «Nee, want dat is het in zekere zin ook. Het was een bijzonder aangename plaat om te maken. Het enige onaangename was dat we ermee moesten stoppen. We hadden zin om meteen aan de volgende te beginnen. Alsof we een heel spannend boek lazen en onze moeders ons riepen om te komen eten (lacht). Alle platen die we in het verleden hebben gemaakt, voelden aan als de samenvatting van een periode. Deze niet. Deze voelt als een moment tijdens een reis. Dit was gisteren, maar wat doen we morgen?»

HUMO Is de plaat voortgevloeid uit de jubileumshows voor ‘Dubnobasswithmyheadman’?

Hyde «Ja, zonder die shows zou er nooit een nieuwe plaat zijn geweest. Dat gezegd zijnde: als het van mij had afgehangen, was die hele ‘Dubnobass’-toestand er nooit gekomen.»

HUMO De reissue of de shows?

Hyde «Beide. Ik ben niet zo’n terugblikker, dat zit niet in mijn natuur. Als een groep gaat touren met één van zijn klassieke platen, betekent dat ook bijna altijd dat hun carrière erop zit. ’t Was fijn, bedankt, tot ziens, en hier is je gouden horloge (lacht). Maar Rick had een masterplan: de plaat exact naspelen. Wat op het eerste gezicht behoorlijk voor de hand ligt, maar met exact bedoelde hij: exáct. Hij wilde dat ik ging analyseren hoe ik destijds zong, wie ik was, wat ik dacht, wie de mensen om ons heen waren, de scene… alles. Allemaal om het net zo te kunnen zingen als toen. Het kwam erop neer dat ik dingen moest afleren, want ik ben intussen een veel betere zanger geworden. Maar ik stelde ook vast dat we in de loop der jaren dingen achterwege waren gaan laten waar we wél goed in waren, en dat er zaken waren die we nooit tot op het bot geëxploreerd hadden. Samen improviseren bijvoorbeeld, spontaan op elkaar reageren: in de studio deden we dat simpelweg niet meer.»

HUMO Hoe komt zoiets? Waarom glijdt een groep weg van het plezier?

Hyde «Je hebt het verkeerd begrepen: fijn is het nooit geweest (lacht). Op het podium wel, maar een plaat maken: never been fun. Ik kwam binnen en speelde en zong mijn partijen in, waarop Rick zich opsloot om de plaat af te werken. Later deden we het zelfs gewoon via filesharing en de telefoon. Terwijl we verdomme letterlijk op een steenworp van elkaar wonen. Heel gek hoor. Maar hoe meer ik met andere mensen werkte, hoe meer ik Rick begon te missen. En hoe meer het mij begon te spijten dat we zo zelden écht hadden samengewerkt, eye to eye. Door met andere mensen te werken, buiten de comfortzone van je eigen groep, kom je te weten waar je zelf goed in bent, maar ook waar de ander goed in is. Je merkt plots wat jij níét kan, wat er ontbreekt als hij er niet is. En je kunt niet geloven hoe hard je die dingen gaat appreciëren als je vervolgens weer samenkomt. Al die zaken die je stoorden, doen er plots ook helemaal niet meer toe. Vroeger ergerde ik me aan het feit dat ik aan Ricks lichaamstaal kon zien wat hij ging doen, nu vind ik dat net geweldig. Hetzelfde geldt voor hem: hij weet ongetwijfeld al lang voor ik mijn mond heb opengedaan wat ik zal gaan zingen.»

HUMO Ik heb de ‘Dubnobass’-show in de AB in Brussel gezien, en ik herinner me dat je oprecht emotioneel klonk toen je vertelde hoe blij je was weer met Rick op het podium te staan.

Hyde «O ja, absoluut. Ik weet nog dat we voor het eerst gingen repeteren voor de ‘Dubnobass’-shows, en dat de mensen hun hart vasthielden. Ik meen zelfs te hebben vernomen dat je bij bepaalde gokkantoren geld kon inzetten op drie mogelijke aflopen: rechtszaak, tranen of bloedvergieten (lacht). Het is compleet het tegenovergestelde geworden. Eindelijk, na al die jaren van strijd, vonden we het allebei fijn om samen muziek te maken.»

HUMO Als ik het goed begrijp: zonder e-mail en filesharing zouden er heel wat minder Underworld-platen zijn geweest?

Hyde «Dat weet ik niet. Misschien waren we zonder al die snufjes wel verplicht geweest om al veel eerder samen de studio in te duiken, en hadden we al veel eerder vastgesteld hoe fijn we dat wel vinden. Technologie is verantwoordelijk voor een hoop bullshit, weet je. ’t Is maar een middel hè, een middel dat vaak leidt tot luiheid. Voor deze plaat hebben we bijvoorbeeld geen enkele plug-in gebruikt. Alle synths die je hoort, zijn echte synths. Lekker spelen met échte doosjes en draaien aan échte knoppen, just like when we were kids. Rick en ik hadden ons eerste groepje… (telt na) zesendertig jaar geleden. Een synthesizer, een gitaar, een drumcomputer, een 4-track en wat pedalen: meer hadden we niet. Maar we experimenteerden, keken wat er gebeurde als je kabels verkeerd inplugde, het ene instrument door het andere stuurde, onorthodoxe dingen probeerde. Hoe minder middelen je hebt, hoe inventiever je wordt. En zo hebben we het deze keer weer proberen te doen: zien wat er gebeurt als je dit of dat doet. Nieuwsgierig zijn, met weinig middelen. Bijna elke dag hadden we een nieuwe song klaar, omdat we opgewonden raakten van de geluiden die we maakten. Atypische geluiden. ‘Wat is dat?’ ‘Geen idee, but I like it!’»

HUMO Je bent ooit een veelgevraagd sessiegitarist geweest. Tokkel je thuis nog weleens op je gitaar?

Hyde «Ja, best veel. Mijn oudste dochter speelt erg goed gitaar, en door haar ben ik zelf ook weer meer gaan spelen. We stelen elkaars licks. Ik speel graag, en ik neem alles op wat ik speel, je weet nooit wanneer het van pas komt. Creëren doe ik het liefst in the moment. Ik bereid me niet graag voor, ik verzin liever iets ter plekke, of ik diep iets op van mijn harde schijf. Ik wil er op voorhand niet te veel over nadenken. Ik wil naar de muziek luisteren en daarop reageren. In de jaren 90 heb ik als gitarist veel sessies gedaan, en ik stond erop dat ze me de muziek niet op voorhand lieten horen. ‘Niet zeggen wat je wil. Geef me de toonaard en duw op record.’ Daarna deden we een take waarin ik wél aan hun verwachtingen probeerde te voldoen, maar in negen van de tien gevallen werd er gekozen voor de eerste take.

»Ik ben opgegroeid met de platen en de filosofie van Brian Eno, en zijn motto was: ‘Magic either happens in de first or the thirty-first take.’ De eenendertigste take is wanneer het je allemaal niet meer kan schelen, als de verveling je concentratie en bewustzijn helemaal buitenspel heeft gezet. Negentig procent van de vocals op alle Underworld-tracks zijn eerste takes. De rest eenendertigste takes (lacht).

»De eerste plaat die ik met Brian Eno heb gemaakt, was volledig opgebouwd uit improvisaties. De tweede ook… in aanwezigheid van de pers. De journalisten die we hadden uitgenodigd, dachten dat we aan het tonen waren hoe we de plaat hadden opgenomen, ze hadden niet door dat we ze daar en dan aan het opnemen waren (lacht).»

HUMO Is het raar om samen te werken met iemand met wiens muzikale filosofie je bent opgegroeid?

Hyde «We zijn intussen al meer dan twintig jaar vrienden, en we hadden ook al eerder wat dingen opgenomen, maar praten met Brian is inderdaad weleens als praten met mezelf (lacht). Ik moet echt opletten dat ik niet de hele tijd ‘Yeah, I know’ zeg. Bij de opnames van de eerste plaat had hij moeite met één bepaalde track, hij geraakte er niet uit, wist niet welke richting hij uit moest. Ik zei: ‘Waarom doe je het niet zus en zo?’ Waarop hij: ‘Maar dat is… bril-jant! Waarom ben ik daar niet opgekomen?’ Waarop ik weer: ‘You did. Op ‘Low’ van Bowie.’ (lacht)

»Met Rick is het tegenwoordig bijna net hetzelfde. We herontdekken onze eigen sterktes. Rick had een mantra voor deze plaat: ‘You are enough.’ Je hoeft niks mee te brengen, kom gewoon als jezelf. Enorm bevrijdend.»

HUMO Weet je nog wanneer je Rick voor het eerst hebt gezien?

Hyde «Ja. Het was in mijn flat in Cardiff. Ik zat met een gitaarversterker die hersteld moest worden, en iemand in mijn groep kende een kerel die elektronica studeerde aan de universiteit van Cardiff. Een versterker die ik overigens had gekocht van Wayne County And The Electric Chairs, ken je die nog? Amerikaanse punkers die in Engeland waren beland, ze zijn eventjes redelijk bekend geweest – Wayne is later nog Jayne County geworden. Anyway, een witte Marshall-versterker, prachtig ding, maar hij rammelde. Dus op een dag gaat de bel, ik doe de deur open, en daar in de gang – het beeld staat nog steeds op mijn netvlies gebrand – staat Rick Smith… in een fantastische, lange, donkerblauwe jaren 40-jas. Hij gaat naar mijn versterker, draait ’m open en zegt: ‘Welke verdomde idioot heeft in hemelsnaam messen en vorken in die versterker gestopt?’ (lacht) Hij draait zich om naar mij, zijn handen vol bestek, en het enige wat ik kan denken is: ‘Wat een gewéldige jas!’ (lacht)»

HUMO Een geweldig verhaal ook.

Hyde «Absoluut, en helemaal als je weet hoe het is afgelopen: niet alleen was mijn versterker gemaakt, hij heeft me ook die jas geleend.»

Gesticulerend wordt ons duidelijk gemaakt dat onze tijd erop zit. Ik bedank Hyde voor het gesprek en zeg dat ik het spijtig vind dat hij de geweldige titel van de plaat niet heeft kunnen verduidelijken. Die is rap uitgelegd, zegt hij.

Hyde «Rick is vorig jaar zijn vader verloren. Het laatste wat hij zei tegen Ricks moeder, die Barbara heet, was: ‘Barbara Barbara, we face a shining future.’ Hij wilde haar hoop geven, een hart onder de riem steken. Mooi, toch?»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234