'Van algemeen nut': Steven Van Herreweghe klimt uit de vergeetput

Onrust bij de VRT, waar sinds kort zweetdruppels parelen op het voorhoofd van elk schermgezicht dat ooit in huiskamers is verschenen met een fout kapsel, een taallapsus, of een vrolijk plassende puppy. De geruchten die er door de gangen galmen, bleken waar: Steven Van Herreweghe is terug, en hij heeft voor ‘Van algemeen nut’ nog eens het VRT-archief geplunderd.

'Ik zal nooit het type zijn dat ergens binnenvalt met bontmantel en sigaar en 'I'm back!' roept'

Noem het geen comeback, want dan wordt hij boos. Maar de feiten zijn wat ze zijn: na de magere jaren bij VIER, de persoonlijke crisis en de veertigste verjaardag, mag Steven Van Herreweghe weer aan het feest. Met ‘Van algemeen nut’ heeft hij z’n publiek teruggevonden. Dat lag, zoals dat vaak gaat met iets wat je kwijtraakt, gewoon waar hij het vijf jaar geleden had laten liggen: bij de openbare omroep.

HUMO Je hebt voor ‘Van algemeen nut’ vijf maand gelogeerd in het archief van de VRT. Niet mis.

Steven Van Herreweghe «Al bij al valt dat nog mee. Ik heb het berekend: een mens zou ongeveer 80.000 uur nodig hebben om alles te bekijken in het archief. Die omvang is helaas ook een nadeel. De mensen van het archief doen heel goed hun werk, maar dat plichtsbewustzijn is er blijkbaar de laatste jaren pas ingeslopen (lacht). Het besef dat zo’n archief waarde heeft, is nog vrij nieuw: als er vroeger al iets opgeslagen werd, gebeurde dat vaak zonder trefwoorden.

»Er is bovendien gigantisch veel materiaal gewist in de jaren tachtig, omdat magneetbanden peperduur waren en zoveel mogelijk hergebruikt moesten worden. Alleen het nieuws werd gespaard, entertainmentprogramma’s vond men niet waardevol genoeg om te bewaren. Erg pijnlijk als je naar iets zoekt en de beelden niet meer blijken te bestaan.»

HUMO Wat is er zoal verloren gegaan?

Van Herreweghe «‘De gongshow’ bijvoorbeeld, ‘The Voice’ avant la lettre. Nog maar twee afleveringen bestaan daarvan. Doodzonde, want het is erg dankbaar materiaal voor een programma als ‘Van algemeen nut’. En vooral omdat je ook veel dingen in het archief vindt waarvan je je oprecht afvraagt waarom dat dan wél ooit bewaard is (lacht).»

HUMO Hoe vond je dat fragment uit de jaren tachtig over anale hygiëne, met die dokter die z’n collectie aarswormen op sterk water toonde? Alfabetisch gezocht?

Van Herreweghe «Nee, ik had ‘voetschimmel’ gezocht en ik vond zowaar nog iets beters (lacht). Al kan ik je verzekeren dat ik zowat alle vieze woorden die het Nederlands rijk is wel minstens één keer ingetikt heb. Maar nu je over dat fragment begint: ik vind dat heel exemplarisch voor hoe de tijden veranderd zijn. Een fragment over aarshygiëne, daar zouden we nu erg lang over twijfelen om het uit te zenden, terwijl ze dat toen gewoon deden.»

HUMO Je hebt de samenleving zien veranderen vanop je zitje in het archief?

Van Herreweghe «Spectaculair zien veranderen zelfs. En dan vooral op vlak van zeden. Het is hallucinant hoe afschuwelijk preuts we geworden zijn als samenleving. Oké, we zijn ook van veel dingen verlost: de kerk is niet langer almachtig en niemand is nog écht bang dat er morgen nazi’s voor z’n deur staan. Maar in de plaats zijn er zoveel nieuwe angsten bijgekomen. Een voorbeeld: we denken met z’n allen graag dat seksuele voorlichting vroeger onbestaande was, maar ik heb fragmenten teruggevonden uit de jaren zeventig die je nu niet meer zou kunnen uitzenden. Jonge ouders die naakt met hun kinderen spelen in de tuin, en de commentaarstem die vertelt dat het de taak is van de ouders om hun kinderen te laten wennen aan lichamelijkheid en intimiteit. Ik kan je zeggen: ik voelde me zéér ongemakkelijk toen ik die beelden zat te bekijken. Er moest maar eens iemand dat archief binnenkomen terwijl ik naar naakte kinderen zat te kijken (lacht).

»Je moet niet ver zoeken naar het punt waarop die houding veranderd is: Dutroux. Zulke uitzendingen kom je niet meer tegen na 1996. Begrijpelijk, maar toch ook ergens jammer? Zelfs tot in de jaren tachtig waren blote borsten nog doodgewoon op tv. Piemels deden het iets minder goed: op mannelijk naakt zijn we blijkbaar nooit echt tuk geweest.»

HUMO In de aflevering van vorige week zat een fragment uit die jaren tachtig waarin de bevolking werd aangeraden op te passen voor een nieuw virus: aids. Of zoals het toen nog genoemd werd: ets.

Van Herreweghe «En dus kreeg je Emiel Goelen op het scherm die zijn volk toesprak over hoe ze moesten oppassen bij het neuken, het likken en het pijpen. Dat kan je je nu toch niet meer voorstellen, dat een presentator je zoiets komt vertellen met die woorden? Ik vraag me af hoe er nu over bericht zou worden mocht er ooit een nieuw levensgevaarlijk virus uitbreken.»

HUMO Het zou wellicht een plaatsje krijgen in ‘De afspraak’.

Van Herreweghe «Welja, zie je pakweg Mia Doornaert al zeggen dat je moet oppassen bij het likken en het pijpen? Ik niet.»

HUMO Als het op zeden aankomt, bevinden we ons vandaag mogelijk ook op een kantelmoment.

Van Herreweghe «Dat heb ik me al afgevraagd bij de #MeToo-storm: er is een angst ontstaan waardoor we met een wijde bocht lopen om alles wat met seksualiteit, of zelfs maar met verleiding, te maken heeft. Ik ben érg benieuwd hoe we daarop gaan terugkijken binnen enkele jaren.»

HUMO Misschien kijken we dan met open mond naar een figuur als Balthasar Boma. Hij wordt vaak genoemd als voorbeeld van hoe de tijden al veranderd zouden zijn.

Van Herreweghe «En daar zit ík dan eerlijk gezegd weer met open mond naar te kijken. Want het is een beetje dezelfde discussie als die over Zwarte Piet, hè. Als we daarover gaan vallen, kan je driekwart van het VRT-archief nooit meer heruitzenden. Geloof me, ik heb het gezien (lacht). Alles heeft een context, laten we die dan ook niet uit het oog verliezen.»

HUMO Heb je in het archief ooit het gevoel gekregen dat het – verdorie – vroeger misschien écht beter was?

Van Herreweghe «Misschien herinner je je nog die zanger die we enkele weken geleden in het programma hadden, die ooit gezongen had over hoe hij met zijn nonkel Fons naar de hoeren geweest was? Nu zou je dat niet meer kunnen maken, maar toen wel. En dat vind ik eerlijk gezegd een fijner idee. Er mag vandaag niet meer zo heel veel, hè. We zitten in een kramp. De ballon staat voortdurend op springen, terwijl die vroeger af en toe eens doorprikt werd. Dat was volgens mij toch iets gezonder.»

HUMO Jij loopt dus wel nog trots naakt rond in de tuin met de kinderen?

Van Herreweghe Absoluut. En dat moet ook kunnen. Alleen: ik denk niet dat je het op televisie nog zou kunnen doen. Het lijkt een beetje alsof alle deurtjes die door de seksuele revolutie opengezet werden één voor één weer gesloten worden. Daar kunnen die mensen vijftig jaar geleden toch niet voor gevochten hebben? ‘Van algemeen nut’ is gemaakt om je ermee te amuseren, maar als we toch een boodschap zouden willen meegeven, dan zou het die zijn: besef hoe we allemaal veranderd zijn tegenover vroeger.»

'Ik heb me altijd laten sturen door verwondering en naïviteit. Die hebben me in mijn leven tot de beste dingen gebracht'


Wit blad

HUMO In elke aflevering van ‘Van algemeen nut’ komen ook opsporingsberichten voor van mensen die te zien zijn in één of ander obscuur fragment. Zijn er mensen die je desondanks niet terugvindt?

Van Herreweghe «Erg veel zelfs, daarom zijn we net begonnen met die opsporingsberichten. Soms hebben we echt níéts om op af te gaan. Dan rest je niets anders dan met foto’s rond te gaan in cafés – mochten we de locatie al kennen waar de beelden ooit gemaakt zijn.»

HUMO Een beproefde techniek, zo hebben ze in Aalst uiteindelijk ook De Reus gevonden.

Van Herreweghe «Ook waar. Misschien moeten we maar eens een aflevering wijden aan de Bende, we zouden snel weten wie en waar. Maar het tegendeel is ook waar: soms zit je lukraak beelden te bekijken en vind je door stom toeval mensen die we allemaal kennen, maar die op dat moment helemaal nog niet bekend waren.»

HUMO Zoals Stefaan Lammens, nu gevierd sportjournalist bij de VRT maar twintig jaar geleden – zo bleek in ‘Van algemeen nut’ – nog gewoon een licht beschonken Club-supporter. Juich je bij zo’n vondst?

Van Herreweghe «Toch even (lacht). Maar ik ben pas echt blij als Stefaan er vervolgens zelf ook de humor van inziet. Het sleutelwoord van ‘Van algemeen nut’ is ‘relativering’.»

HUMO Ben je ook beelden tegengekomen van iemand die nog níét bereid was om zichzelf te relativeren?

Van Herreweghe «Dat is gebeurd, ja. Ik noem geen namen, maar tijdens het speuren zijn we beelden tegengekomen van een nieuwsanker dat in de jaren zeventig in volle uitzending beplast wordt door een puppy die hij vasthoudt. Grappig, maar toen we die persoon opbelden, sméékte hij ons om dat fragment niet uit te zenden. Zelfs jaren na zijn pensioen was zijn geloofwaardigheid als nieuwsanker hem te dierbaar. ‘Relativeer dat toch eens’, denk ik dan. Het is toch jammer dat je zelfs na zoveel jaren de humor niet inziet van zo’n situatie?»

HUMO Is het toeval dat je eerste programma na je terugkeer naar de VRT weer een archiefprogramma is? Iets waarvan met ‘De jaren stillekes’ al bewezen is dat het werkt, op die zender en met die presentator?

Van Herreweghe «Dat is toeval, ja. Het archief was sowieso het eerste waar ik naartoe wilde zodra ik weer bij de VRT begon, en na er een week vrijblijvend gekampeerd te hebben, was ik weer helemaal verliefd. Zo is het idee achter ‘Van algemeen nut’ gegroeid, een strategisch plan zat er niet achter. Als er iets aan de VRT is wat ik gemist heb in mijn jaren bij VIER, was het dat archief. Een goudmijn en een oliebron tegelijk, maar bij VIER werd daar vrijwel niets mee gedaan.»

HUMO Waarom deed je dat zelf dan niet?

Van Herreweghe «Op een bepaald moment hadden ze me bij VIER gevraagd om een archiefprogramma te maken, maar het archief van VIER is natuurlijk een andere verzameling dan dat van de openbare omroep, en dat trok me minder aan.»

HUMO Het woord ‘comeback’ viel al paar keer in de pers, tot je eigen spijt. Waarom hoort niemand graag dat hij een comeback maakt? Is het omdat het impliceert dat je weggeweest bent?

Van Herreweghe «Misschien wel. Ik ben dan ook nooit gestopt met werken. Het is niet omdat ik twee jaar niet op het scherm geweest ben, dat ik niet bezig was. Akkoord, twee jaar lijkt lang. Maar een comeback vind ik iets voor iemand die ooit gestopt is met wat hij doet. Als je iets een comeback noemt, doe je mensen bovendien vermoeden dat er een grote stap gezet is. En zo voelde mijn overstap naar de VRT niet.»

HUMO Nee?

Van Herreweghe «Het voelde allemaal erg voor de hand liggend. Het afscheid van Woestijnvis, dát was het moeilijkste. Ik heb er zestien jaar gewerkt, da’s lang. Ik ben mee gegroeid met het bedrijf, en hun keuzes waren altijd de mijne. Tot je op een dag opstaat en merkt dat hun weg niet langer de jouwe is. Dat is niet makkelijk, vooral niet met een contract dat nog twee jaar loopt en enkel een wit blad dat op je wacht als je vertrekt. De optie om terug te keren naar de VRT was er toen nog niet echt.»

HUMO Was het niet makkelijker geweest om je contract uit te zitten en dan te kijken wat je andere opties waren?

Van Herreweghe «Ongetwijfeld. Maar dat zou ik heel opportunistisch gevonden hebben van mezelf, en zo zit ik niet in elkaar. Ik wil aan het eind van de dag in de spiegel kunnen kijken. Het moet kloppen, wat ik doe. En ik had al even het gevoel dat het niet meer klopte. Dat gevoel nog eens twee jaar proberen te negeren, was geen optie.»

'Het is leuk als je vrienden je programma leuk vinden, maar tv is in de eerste plaats bedoeld voor een brééd publiek'


Woord gehouden

HUMO Je bent lang niet het enige Woestijnvis-gezicht dat vertrok sinds het VIER-verhaal, maar je bent wel één van de weinigen die tot na de moeilijkste periode gewacht hebben.

Van Herreweghe «Ik had veel vroeger kunnen vertrekken, maar dan had ik nooit geweten wat er gebeurd zou zijn mocht het wél gelukt zijn. En ik heb minder moeite om me neer te leggen bij iets wat mislukt is, dan bij iets wat ik nooit geprobeerd heb. Ik wou VIER echt een kans geven. Het wás een avontuur dat lonkte, hè. Maar hoeveel onheilsprofeten er ook morden vooraf, ik denk niet dat iemand had kunnen voorspellen dat het die kant zou uitgaan. Het was een straffe bende die verhuisde.

»Ik heb het gevoel dat VIER er vandaag gezonder aan toe is dan toen we begonnen, maar ik kreeg mezelf gewoon niet ingepast in het verhaal dat ze wilden vertellen. Ik maak graag programma’s als ‘De jaren stillekes’ en ‘Van algemeen nut’, programma’s waar veel tijd in kruipt, en dat kreeg ik niet gerijmd met hoe zo’n zender werkt. Op de duur werd ik bijna gek van die commerciële druk. Ik ben iemand die begaan is met hoe je een programma maakt, niet met Coca-Cola verkopen. Er zijn mensen die erg goed zijn in die commerciële inzichten, maar ik dus niet.

»Er werd ook voortdurend op gehamerd dat je met je programma jongeren moest bereiken. ‘De pappenheimers’ had bijvoorbeeld te veel moeite om jongeren te bereiken, werd er gezegd, terwijl ik er gewoon van uitga dat die vanzelf wel zullen komen als je programma goed genoeg is. David Bowie begon toch ook niet aan een plaat met het idee ‘En nu de jongeren bereiken’? Blijkbaar kijken er nu erg veel jongeren naar ‘Van algemeen nut’, en daar ben ik erg blij mee – vooral omdat het vanzelf gegaan is.»

HUMO Wat waren de meningen bij Woestijnvis toen je vertrok?

Van Herreweghe «Het deed alleszins deugd om na de eerste aflevering van ‘Van algemeen nut’ telefoon te krijgen van mensen daar, die me wilden feliciteren omdat ze het goed vonden. Het voelde een beetje zoals voor het eerst alleen gaan wonen en dan je ouders ontvangen. Je wil toch het liefste dat ze na het eten zeggen dat je een toffe plaats gevonden hebt, hè?»

HUMO Naar verluidt was je toch een beetje zenuwachtig om de eerste keer weer de VRT binnen te stappen.

Van Herreweghe «Dat is maar normaal, denk ik. Vijf jaar is lang om ergens weg te zijn. De zender was ook grondig veranderd. Gelukkig ken ik netmanager Olivier Goris goed van onze tijd bij Woestijnvis. Maar dan nog: ik zal nooit het type zijn dat ergens binnenvalt met bontmantel en sigaar en ‘I’m back!’ roept. Gelukkig is de VRT een groot bedrijf, je kan er erg lang rondlopen eer het iemand opvalt dat je terug bent (lacht).»

HUMO ‘Als tv-maker werk je liefst voor een zo breed mogelijk publiek’, zei je bij je overstap. Miste je de kijkcijfers?

Van Herreweghe «Dat bedoelde ik niet met die uitspraak. Ik ben er gewoon als de dood voor om te preken voor de eigen parochie. Het is leuk als je vrienden je programma leuk vinden, maar tv is in de eerste plaats bedoeld voor een brééd publiek. Toen ik begon op tv waren er heel wat mensen met programma’s die niet werkten, en die niet snapten waarom – zij vonden het goed, en hun vrienden in de Dansaertstraat toch ook? Terwijl ik vind dat je alle mensen moet kunnen bereiken, zonder daarom je broek af te steken.»

'Ik was bang dat de mensen me niet meer zouden herkennen zonder kuif. Maar ik voel me bevrijd nu. En ik panikeer niet meer als het regent'

HUMO Toch, het kan niet anders of je hebt de kijkcijfers van die eerste aflevering angstvallig in de gaten gehouden.

Van Herreweghe «Nee, toch niet. Geloof me: ik heb een paar jaar bij VIER gewerkt, die reflex raak je wel kwijt (lacht). Daar lag zoveel nadruk op die cijfers dat ik mezelf verplicht heb om ze te negeren. Ik raakte het plezier van het tv-maken kwijt.

»Daarom probeer ik dat bij ‘Van algemeen nut’ opnieuw te doen: ik lees niet wat er gezegd wordt op Twitter en ik lees geen commentaren. Ik hoor achteraf wel wat de mensen vinden. En dat helpt: ik voel me nu even hard op mijn gemak als toen ik op Ketnet tegen de kindjes stond te babbelen. De rust is terug.»

HUMO De avond waarop VIER van wal stak, was jij het die samen met Philippe Geubels op de knop mocht duwen om de boel in gang te steken...

Van Herreweghe «Ik onderbreek je even: het was Kris Peeters die op de knop duwde – een knop die vervolgens een nog grotere knop onthulde waarop Philippe Geubels en ik dan samen duwden (lacht).»

HUMO Vijf jaar later zitten zowel jij als Philippe weer bij de VRT. Wat wil dat zeggen?

Van Herreweghe «‘Welkom in de media’, zeker? Het gaat snel, en vijf jaar is er eigenlijk al een eeuwigheid. Bovendien, als ik het me goed herinner, zeiden we in die uitzending ook dat, mocht VIER niet aanslaan, we gewoon naar de VRT zouden terugkeren. We hebben dus allebei woord gehouden (lacht).»

HUMO Vóór Geubels weer voor de VRT koos, werd hij eerst uitgebreid het hof gemaakt door de concurrentie, waaronder VTM. Dat kan bij jou niet anders gegaan zijn.

Van Herreweghe «De telefoon is een paar keer gegaan, ja. Waarop ik op een kleine ronde van Vlaanderen getrokken ben om te gaan praten met al die mensen. Ook met VTM. Een nieuwe ervaring voor mij, ik had nog nooit gesolliciteerd of onderhandeld. Het voelde vooral als een opluchting, ik kon nog ergens anders terecht. Ik heb al die aanbiedingen ook ernstig overwogen, maar ik had het gevoel dat de VRT gewoon het beste paste. Nog altijd. Ook omdat ze zovéél hebben. Er is tv, maar je kan er evengoed bij de radio aan de slag.»

'Emiel Goelen die de kijker toespreekt over hoe ze moeten oppassen bij het neuken, het likken en het pijpen, dat kan je je nu toch niet meer voorstellen'


Geen plan

HUMO We zouden het nog vergeten: je kuif heeft de overstap niet gemaakt. Een eis van de VRT?

Van Herreweghe (Lacht) «Nee, dat heb ik zelf beslist. Die kuif was een beetje een zware kast geworden die ik al lang wou verplaatsen, maar ik vond er de moed niet voor. Het klinkt stom, maar ik dacht dat mensen me niet meer zouden herkennen zonder kuif (lacht). Ik weet nog waar de beslissing viel: we waren even in Amsterdam. We stonden ’s morgens op en Katrien zei: ‘Wordt het niet eens tijd?’ Ze had gelijk. En we waren ver genoeg van de bewoonde wereld om het erop te wagen. Ik voel me bevrijd nu. Ik panikeer niet meer als het regent (lacht).»

HUMO Is dat volwassen worden? Je bent in november 40 geworden, dat doet iets met een mens.

Van Herreweghe «Daarom deed ik het niet, maar ik kan er inderdaad niet omheen. Al is het maar omdat mensen me er de hele tijd aan herinneren. ‘Véértig al!’ Terwijl ik net het gevoel heb dat ik eindelijk in het reine gekomen ben met ouder worden. De meeste mensen beginnen zich op hun veertigste zorgen te maken over hun leven, ik heb net het gevoel dat ik die periode eindelijk kan afronden.»

HUMO Ben je veranderd uit die periode gekomen?

Van Herreweghe «Ik heb leren relativeren. Ik geloofde mensen vroeger niet als ze zeiden dat ze met ouder worden leerden om los te laten. Gelaten worden, het leek me het ergste wat er bestaat. ‘Je moet toch gefocust zijn?’ dacht ik. Pássie tonen! Maar ik zag het te zwart-wit. Nu vind ik het net prachtig dat er hier en daar wat gelatenheid in me geslopen is. Ik móét niet meer alles proberen.»

HUMO Vroeger wel?

Van Herreweghe «Ik ben van nature zeer gretig: ik wil liefst álles. Als je zo in elkaar zit, is het een moeilijke tijd om in te leven. Want het is onmogelijk om alles doen, terwijl je voortdurend hoort dat dat wél kan. Vroeger werd je als zoon van een beenhouwer geboren en was de kans heel reëel dat je ook beenhouwer zou worden. Nu mag dat niet eens meer. Nu móét iedereen president worden. Dat idee vind ik pervers: je kan er aan ten onder gaan, en anders loop je wel een depressie of een burn-out op. Op dat vlak was het een zegen om veertig worden: ik moet niet langer alles proberen.»

HUMO Ik wil de sfeer niet verzieken, maar elk afgerond decennium is er ook eentje dichter bij de dood. Maak je je daar zorgen over?

Van Herreweghe «Over eindigheid? Daar heb ik ook mee leren leven. Ik heb er vrede mee genomen dat er deuren dichtgaan naarmate je ouder wordt. Het jeugdige waanidee van eeuwig leven heeft plaats gemaakt voor de hoop dat ik gewoon nog lang hier mag zijn. Kinderen krijgen helpt natuurlijk ook om alles te relativeren. Ik ben niet meer de enige om wie alles draait (lacht).

»Ook daardoor heb ik eindigheid leren te aanvaarden. De eerste keer moet nog komen dat ik mijn kinderen instop en níét denk: ‘Ooit komt er een dag waarop ik er niet meer zal zijn, en zij ook niet.’»

HUMO Je was onlangs te gast in ‘Die huis’ van Eric Goens. Toen je daar een foto van je kinderen voor je kreeg, had je het even moeilijk.

Van Herreweghe «Ik vrees dat ik inderdaad zo’n pathetische zak ben die volschiet als hij aan zijn kinderen denkt. Je mag ook niet onderschatten hoe intens het is om in dat huis je hele leven te overlopen. Als je dan bij zo’n foto aankomt, besef je nog eens ten volle wat het betekent om vader te zijn.»

HUMO Een fijne ervaring, daar in dat huis?

Van Herreweghe «Ik stond er niet voor te springen. Vierentwintig uur lang alléén maar over jezelf praten, je moet al Donald Trump zijn om dat leuk te vinden.»

HUMO Waarom heb je dan toegezegd?

Van Herreweghe «Ik kende Eric nog van onze – korte – tijd bij Bonanza, en ik vertrouwde hem. En kort daarvoor had ik ook moeten toezien hoe mijn privéleven uitgesmeerd werd in alle kranten – het leek me geen slecht idee om mijn kant van het verhaal eens te vertellen. Achteraf bleek het ook wel een louterende ervaring. Ik kreeg veel warme reacties, een collectieve omarming bijna.»

HUMO Luc Appermont, een professioneel voorbeeld voor jou, was destijds de eerste gast in ‘Het huis’. Dat hielp vast ook.

Van Herreweghe «Mijn liefde voor Luc is ontstaan toen hij te gast was in ‘De jaren stillekes’. Daarvoor kende ik ’m niet echt. Het is te zeggen: iedereen kende Luc, maar niemand kénde hem echt. Zijn privéleven was een raadsel. Maar omdat ik voor die aflevering zoveel van hem herbekeek, raakte ik gefascineerd. Nu zijn we goeie vrienden. Telkens ik met Katrien op bezoek ga bij hem, denk ik: ‘We stappen nu binnen bij Luc Appermont en Bart Kaëll.’ Voor mijn generatie zijn dat boegbeelden, hè.»

HUMO Heb je nog idolen na een carrière van twintig jaar?

Van Herreweghe «Mag ik je eerst even onderbreken? We hebben nu al een paar keer het woord ‘carrière’ laten vallen, maar ik blijf dat een gek woord vinden. ‘Een carrière’, voor mij is dat iets wat Willy Sommers en Jo Vally hebben.»

HUMO ‘Loopbaan’ dan?

Van Herreweghe «Goh, dat klinkt ook zo VDAB-achtig, hè? Toen ik in een ver verleden ‘De slimste mens’ won, kwam iemand me zeggen dat ik daardoor geweldig carrière zou gaan maken. Toen wist ik ook niet wat dat betekende. Het klinkt misschien pretentieus, maar ik heb nooit een plan gehad.»

HUMO Zegt de man die ooit twee miljoen kijkers haalde met ‘De pappenheimers’. Dat kan toch niet allemaal toeval zijn?

Van Herreweghe «Toch, ik heb me altijd laten sturen door verwondering en naïviteit. Die hebben me in mijn leven tot de beste dingen gebracht – en ook tot de slechtste. Maar dat is niet erg, teleurstellingen maken je ook tot wie je bent. Ik weet nog dat, toen ‘De jaren stillekes’ een succes bleek te zijn, Marc Uytterhoeven naar me toe kwam: ‘Nú moet het gebeuren, hè!’ Ik was daarvan behoorlijk onder de indruk: omdat het Marc was en ik altijd naar hem heb opgekeken, maar ook omdat ik geen flauw idee had wat hij bedoelde. ‘Wát moet er dan gebeuren?’ Ik kwam er niet uit, maar ik voelde wél de druk groeien op mijn schouders. En ik blokkeer totaal als ik het gevoel krijg dat er ergens té veel van me verwacht wordt. Daarom hou ik ook niet van de term ‘comeback’: er komen allerlei verwachtingen bij kijken die ik niet kan waarmaken.»

HUMO Heb je Marc dan nooit gevraagd hoe je dat doet, carrière maken?

Van Herreweghe «Volgens mij had Marc ook geen plan, hoor. Hem is het ook allemaal min of meer overkomen. Toen zijn populariteit plots ontplofte, kon hij daar volgens mij ook niet zo goed mee om. Volstrekt normaal natuurlijk, wie kan dat wel?

»Maar je had het over idolen, en voor mij is Marc dat dus ook wel. Ik vind het doodzonde dat hij niet meer op tv is. Hij zal het niet graag horen, maar ik vrees dat de controlefreak in hem het overgenomen heeft van de geniale tv-maker. Zijn angst dat het niet goed genoeg zal zijn, is te groot geworden, denk ik. En vooral: ik mis de Uytterhoeven die zonder scenario durfde te werken. Een programma als ‘De laatste show’ was geweldig, maar helemaal voorbereid.

»Dat is gaandeweg de manier van werken geworden bij Woestijnvis: alles eerst op papier zetten, zodat het resultaat alleen maar goed kan zijn. Op dat moment was dat de juiste keuze, maar de tijden zijn weer veranderd. ‘Van algemeen nut’ neem ik op zonder scenario boordevol moppen. Dat werkt... bevrijdend. Als er nu magie in de lucht hangt, is dat dankzij het moment, en niet dankzij een goed geschreven tekst. Elke draaidag daalt er een onzekerheid over me neer, maar dat hélpt net. Dan word ik alerter, merk ik. En als een grap iets minder is, vergeven mensen je dat wel – als ze maar zien dat het echt is. Je bent kwetsbaarder, maar er wordt je ook meer vergeven.»

HUMO Je bent een grote fan van Conan O’Brien, de Amerikaanse talkshowpresentator die op zoek moest naar een tweede adem voor zijn – excusez le mot – carrière, toen hij na amper zeven maand buitengeschopt werd bij ‘The Tonight Show’, de meest prestigieuze talkshow ter wereld.

Van Herreweghe «Daar is hij toen prachtig mee omgegaan. Hij durfde dat ook, kwetsbaar zijn, toegeven dat hij zijn kinderdroom kwijtraakte. In zijn laatste aflevering richtte hij zich tot zijn jonge kijkers, en hij prentte hen in om nooit cynisch te worden. Op dat moment had hij zelf honderdduizend redenen om cynisch te worden, maar dat weigerde hij. En: hij is niet gestopt, wat hij anders wel perfect kon met zijn miljoenen. In de plaats staat hij nu elke dag op een kleine kabelzender zijn show te maken. Omdat hij er goesting in heeft.»

HUMO En dat herken je?

Van Herreweghe «Helemaal. Ik heb zijn afscheidsmonoloog al honderd keer bekeken: zó indrukwekkend. Bij de tv zie je veel mensen heel enthousiast beginnen, maar gaandeweg worden ze cynisch. Dat begrijp ik niet. Aanvaard die slechte kanten of stop ermee, maar word niet cynisch.

»Ken je die anekdote van de man die langs een circus wandelt en daar iemand olifantenstront ziet scheppen? ‘Wat doe jij nu?’ zegt hij. ‘Heb toch wat zelfrespect!’ Waarop die strontschepper: ‘Stóppen? En een job in de showbizz opgeven?!’ (lacht) Zo vergaat het véél mensen bij de televisie. En dat is mijn grootste angst: de passie kwijtraken en vergeten waarom ik dit doe.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234