null Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

Vakantie

Van cafeïne-ontwenning tot hartritmestoornissen: dit zijn de meest voorkomende ongemakken op vakantie

Op vakantie kun je klachten krijgen waar je thuis nooit last van hebt. Ontwenningsverschijnselen van een cafeïneverslaving bijvoorbeeld, of een te laag zuurstofgehalte in je bloed als je in de bergen verblijft. Wat kun je ertegen doen?

1. Wagenziekte

Als bijrijder in de auto kun je aardig last hebben van al die bochten, hobbels en het steeds opnieuw remmen en gas geven. Je gaat zweten, wordt misselijk of moet zelfs overgeven. ‘Bij wagenziekte gaat er iets mis in de communicatie tussen het evenwichtsorgaan en de zintuigen’, zegt Herman Kingma, emeritus hoogleraar klinische vestibulologie (evenwichtskunde). ‘Aangezien niet jijzelf maar de bestuurder jouw lichaam alle kanten op laat slingeren, kunnen je zintuigen moeilijk vaststellen waar deze bewegingen vandaan komen. Je lijf komt vervolgens in actie.’

Wat kan helpen: Fanatiek een computerspelletje spelen, zelf rijden of voorin zitten en je richten op de weg. En neem reistabletten mee, die kunnen helpen braken te voorkomen.

2. Verstopping

Eenmaal op vakantie lukt het je niet meer goed om naar het toilet te gaan. ‘Hier hebben veel mensen last van’, zegt Ben Witteman, hoogleraar en maag- darm- en leverarts. ‘Vrouwen zelfs nog vaker dan mannen.’ Vooral openbare wc’s, zoals op de camping, roepen weerstand op.

Een tijdelijke verstopping is overigens niet gevaarlijk. ‘Eenmaal thuis is alles vaak weer goed. De ontlasting komt direct op gang als men de stal weer ruikt’, zegt Witteman. ‘Ik heb een patiënt die op de camping drie weken niet poept. Zo gauw het gezin thuiskomt, mag zij als eerste.’

Wat kan helpen: Vezelrijk eten en osmotische laxeermiddelen, die maken de ontlasting zachter.

3. Asfaltkuiten

Golfersbenen, wandelvierdaagsekuiten, asfaltkuiten: het zijn allemaal namen voor rode vlekken op de benen die ontstaan door lopen en warmte. Ze worden veroorzaakt door bloedvaatjes die bij hogere temperaturen uitzetten.

‘Het kan er heftig uitzien, maar het kan geen kwaad’, stelt dermatoloog Klara Mosterd. ‘De klachten verdwijnen meestal binnen een week, maar kunnen bij de volgende wandeling weer terugkeren.’

Wat kan helpen: Steunkousen.

4. Vermoeidheid

Aan het begin van de vakantie zijn we vaak niet goed uitgerust en dus is vermoeidheid achter het stuur een gevaarlijk en veelvoorkomend probleem. ‘Een op de vijf ernstige verkeersongelukken wordt veroorzaakt door vermoeidheid’, weet sportarts Kasper Janssen.

Wat kan helpen: Een energiedrankje heeft geen zin. ‘Hier is maar één advies voor: zet de auto aan de kant en neem rust’, zegt Markus van Tol van de Nederlandse toeristenbond. Een hazenslaapje kan al effectief zijn. Janssen: ‘Uit onderzoek blijkt dat een kort dutje drie uur lang effect kan hebben. Zet je wekker op 20 minuten of drink vlak van tevoren een kop koffie, de cafeïne begint na ongeveer 20 minuten te werken.’

5. Tandvleesontsteking

Terwijl je thuis een elektrische tandenborstel hebt, past in je toilettas vaak alleen een handtandenborstel. En die kan voor geïrriteerd tandvlees zorgen. ‘Veel mensen zijn poetsen met de hand ontwend’, weet tandarts-epidemioloog Casper Bots. Bovendien is met de hand poetsen minder effectief, waardoor tandplak kan ontstaan. Op vakantie eet je vaker tussendoortjes, nóg een kans op tandplak. ‘Binnen een paar dagen kun je al een tandvleesontsteking oplopen, en op de langere termijn gaatjes.’

Wat kan helpen: Twee keer per dag zachtjes poetsen. Bots: ‘Als je niet kunt poetsen, neem dan een suikervrij kauwgompje. En vergeet de tandenstokers en -ragers niet.’

6. Cafeïne-ontwenning

Met knallende hoofdpijn over de Route du Soleil tuffen of in je stoel bij de tent hangen terwijl je geen druppel alcohol gedronken hebt. Hoe kan dat? Nou, grote kans dat je minder koffie hebt gedronken dan normaal. Vakantiehoofdpijn of weekendhoofdpijn is een ontwenningsverschijnsel van minder of geen inname van cafeïne. ‘Cafeïne stimuleert het zenuwstelsel’, legt cardioloog Janneke Wittekoek uit. ‘Je krijgt een snellere hartslag, verhoogde bloeddruk en vernauwde vaten. Minder cafeïne kan leiden tot een verhoogde bloedstroom en daar kun je hoofdpijn van krijgen.’

Wat kan helpen: Drink dagelijks niet meer dan vijf koppen koffie. Let op: ook thee, energiedrankjes, cola en zelfs chocolade bevatten cafeïne. Ben je een koffieleut? Drink dan cafeïnevrije koffie.

7. Te laag zuurstofgehalte

‘In de bergen is de lucht ijler en daalt het zuurstofpercentage in je bloed’, zegt Rick van Dijk, fysiotherapeut. Milde klachten van hoogteziekte zijn hoofdpijn en misselijkheid. Ernstige hoogteziekte kan leiden tot coma en overlijden.

Wat kan helpen: ‘Je kunt voor vertrek oefenen met de ademhaling’, zegt Van Dijk. ‘Dat kan onder professionele begeleiding, met ademtechnieken waarbij je je adem inhoudt en loopoefeningen doet.’ Met een saturatiemeter is te zien hoeveel het zuurstofgehalte daalt. Ook tijdens het klimmen kunnen ademtechnieken helpen. En stijg niet te snel als je in het hooggebergte bent.

8. Kater

De lever heeft tijdens de vakantie vaak geen vrij. Een kater ontstaat door vochtverlies en aceetaldehyde. ‘Dat is een afbraakproduct van alcohol’, zegt Frans Russel, hoogleraar farmacologie en toxicologie.

Wat kan helpen: Een Engels ontbijt? Een rauw ei? ‘Achteraf is er weinig tegen een kater te doen’, aldus Russel. Drink in elk geval water en neem eventueel een paracetamol. ‘Gebruik geen ibuprofen of aspirine, die kunnen maagbloedingen veroorzaken.’

9. Hitteberoerte

Als je te lang in de zon bent geweest en te weinig water hebt gedronken, loop je kans op een zonnesteek. Klachten zijn onder meer een warme huid, zweten, hoofdpijn, duizeligheid en misselijkheid. Een zonnesteek kan overgaan in een hitteberoerte, te herkennen aan verwardheid en blijven overgeven. ‘Daarbij kan de lichaamstemperatuur oplopen tot boven de 41 graden, dat is gevaarlijk’, aldus dermatoloog Klara Mosterd. Alcohol vergroot de kans op een hitteberoerte.

Wat kan helpen: ‘Bij een zonnesteek: drink water als je misselijk of duizelig bent en zorg dat je afkoelt. Bel 112 als er sprake is van een hitteberoerte of als je het niet vertrouwt.’

10. Hartrimtestoornissen

Ben je net terug van vakantie en is je hartslag onregelmatig of slaat je hart over? Dat duidt op een holiday heart, ofwel een vakantiehart. ‘Deze hartritmestoornissen kunnen optreden na een vakantie of een lang weekend weg waarbij grote hoeveelheden alcohol zijn genuttigd’, legt cardioloog Wittekoek uit. ‘Het hart is overprikkeld door stress, te veel alcohol en uitdroging, of een combinatie daarvan.’ Het komt relatief vaak voor bij gezonde mensen. ‘Meer dan de helft van alle ritmestoornissen is een variant op het holiday heart.’

Wat kan helpen: Houd het bij een enkel drankje. Meestal gaan deze ritmestoornissen vanzelf voorbij, raadpleeg een arts als ze langer

(AD)

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234