President Volodimir Zelensky Beeld Getty
President Volodimir ZelenskyBeeld Getty

conflict in oekraïne

Van komiek tot oorlogspresident van Oekraïne: wie is Volodymyr Zelensky?

Toen hij in 2019 verkozen raakte als president van Oekraïne, vergeleek de buitenlandse pers Volodymyr Zelensky graag met zijn toenmalige Amerikaanse collega, Donald Trump. Beiden komen immers uit de entertainmentsector, voerden een populistische campagne en hadden geen enkele politieke ervaring voor ze het hoogste ambt beklommen. Anno 2022 is het respect voor de oorlogspresident van Oekraïne echter gegroeid. Zes opmerkelijke feiten over Zelensky op een rijtje gezet.

Redactie

1. Zelensky was een komiek en acteur die de president van Oekraïne speelde op tv, voor hij die functie écht kreeg

Tot hij in 2019 president werd, kenden de meeste Oekraïners Zelensky vooral uit ‘Dienaar van het volk’, een satirische dramareeks op de Oekraïnse televisie. Daarin speelde hij een geschiedenisleraar die president wordt nadat hij op social media fulmineert tegen de corruptie in Oekraïne.

Met zijn eigen productiehuis maakte hij al tientallen tv-series, comedyshows en films in Oekraïne, die hij verkocht aan meer dan 20 landen. Daarnaast was Zelensky in eigen land ook bekend als stand-upcomedian. In zijn shows was toenmalig president Porosjenko een geliefd onderwerp.

Opvallend: de politieke partij van Zelensky heeft dezelfde naam als de tv-reeks waarmee hij bekend is geworden, en ook zijn eigen verkiezingscampagne draaide rond anti-corruptie. Hij won de presidentsverkiezingen meer dan overtuigend, met ruim 73 procent van de stemmen.

Volodimir Zelenski Beeld AP
Volodimir ZelenskiBeeld AP

2. Hij had geen enkele politieke ervaring toen hij verkozen werd

Onervaren betrok Zelensky - van opleiding jurist - in 2019 het presidentiële paleis. Sterker nog: hij had zelfs geen concreet, helder politiek programma. De vertrouwelingen die hij na zijn overwinning om zich heen verzamelde, hadden zo mogelijk nog minder kaas gegeten van politiek bestuur. Sommigen waren zelfs rechtstreeks uit zijn vaste comedyclub geplukt.

Net als Trump had Zelensky zich in zijn campagne opgeworpen als een buitenstaander met frisse ideeën, die niet gecorrumpeerd was door de politiek en niets te maken had met de oligarchen die de regering in hun broekzak hadden zitten.

3. Hij is de eerste joodse president van Oekraïne

President Poetin had het in zijn toespraak om de inval van Oekraïne te verantwoorden expliciet over de ‘denazificatie’ van het land, dat een ‘fascistische regering’ zou hebben die bol staat van de corruptie. Een opvallende uitspraak, des te meer omdat president Zelensky geboren is uit ouders van joodse afkomst. Zelf trok hij meteen van leer tegen de uitspraak in een video op social media: ‘Er wordt jullie verteld dat wij nazi’s zijn, maar hoe kan een volk nazi’s steunen als dat volk acht miljoen levens verloor om de nazi’s te overwinnen? Hoe kan ik een nazi zijn? Leg het uit aan mijn grootvader die de oorlog heeft meegemaakt in de infanterie van het Sovjetleger en stierf als kolonel in het onafhankelijke Oekraïne.’

Fotomontage: Russisch president Poetin en Oekraïens president Zelensky. Beeld AFP / Reuters
Fotomontage: Russisch president Poetin en Oekraïens president Zelensky.Beeld AFP / Reuters

4. In zijn verkiezingscampagne had Zelensky beloofd om het conflict met Rusland te beëindigen

Tijdens de verkiezingscampagne werd Zelensky door zijn tegenstander, toenmalig president Porosjenko, afgeschilderd als pro-Russisch. Zelenski is zijn mediacarrière destijds in Rusland begonnen, bij een populair comedyprogramma. Bovendien is zijn moedertaal Russisch, zijn accent als hij Oekraïns spreekt is naar verluidt ‘vreselijk’.

Een van zijn verkiezingsbeloftes was ook vrede in het oosten van Oekraïne, waar al sinds de annexatie van de Krim in 2014 hevige gevechten plaatsvinden. Aanvankelijk trad hij daarover in dialoog met Moskou, waaruit zelfs een gevangenenruil voortvloeide.

Zijn populariteit begon echter te dalen toen Rusland vorig jaar begon met de opbouw van troepen. Begin dit jaar waren de peilingen over zijn populariteit zelfs ronduit dramatisch.

5. Zelensky is erg populair op social media

In ware Conner Rousseau-stijl communiceert Zelensky voornamelijk met zijn volk en het buitenland via social media. De 44-jarige president maakt veelvuldig gebruik van Instagram, Facebook en Twitter om de wereld op de hoogte te houden van de crisis in zijn land én om zijn burgers op te roepen tot actie. Alleen al op Instagram heeft hij bijna 13 miljoen volgers.

6. Hij is al bij enkele schandalen betrokken geweest, waarvan eentje bijna leidde tot het aftreden van Donald Trump

Ondanks zijn anti-corruptiecampagne is Volodymyr Zelensky zelf al beschuldigd geweest van corruptie. Zo werd hij blijkbaar samen met zijn productiemaatschappij genoemd in de Pandora Papers, omdat er banden zouden zijn met verschillende vage belastingconstructies en lege vennootschappen in het buitenland.

Corruptie is ook nog steeds een groot probleem in Oekraïne, ondanks zijn beleid. Zelensky’s eigen verkiezingscampagne werd voor een groot stuk gefinancierd door een van Oekraïne’s rijkste - en meest corrupte - oligarchen, Igor Kolomosly. Die heeft volgens de president echter geen invloed op het beleid.

En dan is er nog de kwestie rond Hunter Biden, de zoon van de Amerikaanse president Joe Biden. Op 25 juli 2019 voerde de Donald Trump een inmiddels berucht telefoongesprek met Zelensky, waarin hij vroeg om in Oekraïne onderzoek te doen naar Biden, zijn voornaamste politieke tegenstander voor de verkiezingen van 2020. Biden zou volgens Trump als voormalig vice-president zijn invloed hebben gebruikt om te voorkomen dat een Oekraïns bedrijf waar zijn zoon Hunter bij betrokken was, vervolgd zou worden. Om druk op Zelensky uit te oefenen zei Trump de militaire steun aan Oekraïne tijdelijk op te schorten. Informatie over het telefoongesprek werd door een Amerikaanse klokkenluider naar buiten gebracht. Dat leidde in september 2019 mede tot het in gang zetten van een afzettingsprocedure tegen Trump.

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234