null Beeld

Van Morrison - Moondance

‘Moondance’, uit 1970, wordt in 2013 zonder toestemming van de artiest opnieuw uitgebracht met alle outtakes, uitgewalst op vier cd’s, plus dezelfde cd op Blu-ray. Je kan zeggen: de platenfirma recycleert de allerlaatste kruimel uit de archieven, en denkt dat de luisteraar drieënveertig jaar na datum nog zit te wachten op acht tot dertien (!) takes van hetzelfde nummer. En je kan zeggen: enkel zo’n exhaustieve box is een leerrijke openbaring, omdat je de nummers bij wijze van spreken hoort geboren worden. ’t Is allebei waar.

Serge Simonart

Beluister deze cd’s met de koptelefoon en in het donker, en je waant je een bevoorrecht toeschouwer in de A&R Studios in het New York van 1969. De grapjes en opmerkingen van Morrison voor, tijdens en na deze takes illustreren eens te meer dat je ook in de studio niet op hem moet rekenen voor verbaal vuurwerk. Maar voor de fan is het verhelderend hoe hij het overwegend Amerikaans sessievolk (dat in sommige gevallen amper wist wie hij was) zelfs tijdens de song richtlijnen, correcties en aanmoedigingen toeroept (‘Groovy!’).

Als deze outtakes íéts bewijzen, is het dat Van niet liegt als hij keer op keer beweert dat hij intuïtief werkt. Zelfs ritmes en songtitels blijken vaak een ingeving van het laatste moment. Keer op keer hoor je de opnameleider vragen ‘What do we call this, Van?’

De outtakes tonen ook aan hoe hij op elke song verschillende muziekgenres uittest – ‘I Shall Sing’ is ska, en één take van ‘I’ve Been Working’ grenst aan, no kidding, metal. We horen ook de kunst van het weglaten – voor elke volgende take van ‘Into the Mystic’ geldt het adagium less is more iets sterker – en dat Van niet gauw tevreden is: van de parel ‘Moondance’ nam hij 22 takes op.

Wat telt, naast de unieke frasering, is hoe deze muziek klinkt: het is geen folk, geen folkrock, geen rock, geen pop – vanaf ‘Astral Weeks’ was Morrison een categorie apart, met Dylan en The Band als verwante geesten.

Feit is: al deze songs staan in potentere, rijkere versies op de fabelachtige dubbele liveplaat ‘It’s Too Late to Stop Now’, die definitief bewees dat een nieuwe song vaak pas echt af is nadat de artiest ’m op tournee heeft gefinetuned.

Ander feit: net zoals Amerikanen onterecht blijven volhouden dat Joni Mitchell haar beste werk in de jaren zestig heeft gemaakt, wordt ‘Moondance’ ons verkocht als ‘Van Morrison’s masterpiece’, terwijl ik, om er maar eentje te noemen, ‘No Guru, No Method, No Teacher’ minstens even goed vind.

Een verplichte aankoop? Nee. Maar ’t is binnenkort Kerstmis.

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234