null Beeld

Van radio naar tv en weer terug: de kronkelende carrière van Sofie Lemaire

In ‘De wereld van Sofie’ is het goed wonen: het dagelijkse programma op Radio 1 doet in levensvragen die urgent maar niet platgekauwd zijn, boeiend maar niet belegen. ‘Hoe ga je om met een slechte werkgever?’ ‘Hebben mensen nood aan een mentor?’ ‘Hoe maak je het goed na ruzie?’ De gastvrouw heet bovendien Sofie Lemaire (34), en is van het type dat met psychologengeduld je verhalen aanhoort terwijl ze je zelfgemaakte appelcrumble serveert.

'Ik blijk nogal vatbaar voor niet zo ideale situaties'

Sofie Lemaire «Van de harde actualiteit blijven we het liefst weg, er is al zoveel lawaai over de nieuwsfeitjes van de dag. Wij proberen het in de periferie van de actualiteit te zoeken. Vorige week lazen we in de krant bijvoorbeeld over de dood van Luc Magerman, een leerkracht uit Oudenaarde die voor veel ex-leerlingen een heus icoon was. Dan denk je daar even over door, en kom je uit bij ‘mentoren’. Ik moest meteen denken aan mijn lief, die echt zo’n mentor heeft bij wie hij altijd terecht kan voor goeie raad. Die man woont intussen in Portugal, en als mijn lief het even niet meer weet, vliegt hij een weekendje naar daar. En daarna komt hij vol inspiratie terug. Enfin, als ik merk dat ik meteen begin door te denken over zo’n onderwerp, en dat mijn collega’s op de redactie meteen ook met verhalen komen, weet ik: we hebben een thema.»

HUMO Gebeurt het dat een verhaal je ontroert? Of is radio maken toch vooral tijd en techniek in het oog houden?

Lemaire «Ik word vaak geraakt. Als mensen in een gesprek helemaal loskomen en de passie eruit gutst, als het plots heel heftig wordt, dan pakt me dat oprecht. Ik heb dat zelfs met reportages die ik al voor de uitzending gehoord heb. In de magie van het moment kan ik daar soms iets ontroerends in vinden dat me voordien ontgaan was.

»Ik vind het nogal belangrijk om een zachte interviewstijl te hanteren. Ik wil mensen op hun gemak stellen, en hun de ruimte geven om hun verhaal te vertellen. Tegelijk moet ik me ervoor hoeden om hun geen té grote boulevard te schenken. Ik wil vermijden dat er zo’n ‘Hip hip hoera, doe maar lekker je verhaal!’-sfeertje ontstaat.»

HUMO De afgelopen vijf jaar werkte je voor televisie. Heb je in die periode iets over radio geleerd?

Lemaire «Heel veel, omdat ik terug luisteraar was geworden. Als je er middenin zit, leef je samen met andere radiomakers in een bubbel. Je ziet vaak niet helder het verschil tussen de fond en de details. De afgelopen jaren ben ik weer gaan beseffen dat de radio gewoon speelt: het ene moment luister je met gespitste oren, maar even later is het gewoon achtergrondruis. Dat helpt me om te relativeren: ik ben niet meer zo gefixeerd op details.»

HUMO Wat voor een luisteraar ben je?

Lemaire «Geen trouwe, moet ik bekennen: ik zap onmiddellijk naar een andere zender zodra ik een slecht liedje hoor. Het meest luister ik naar Radio 1 en Studio Brussel. En ik ben een grote podcastfan: steeds meer wint de podcast het bij mij van de reguliere radio-uitzending. Maar nu ben ik geen reclame aan het maken voor mijn eigen vak, zeker?»

HUMO Zou je graag podcasts maken?

Lemaire «O ja. Al heb ik geen idee of ik het goed zou doen. Maar ik zou het dik in orde vinden als iemand me komt zeggen: ‘Lemaire, jij maakt voortaan alleen maar podcasts.’ In de Verenigde Staten en in de rest van Europa heb je podcasts met miljoenen luisteraars – alleen in Vlaanderen lijkt het maar niet opgepikt te worden. Ik begrijp het niet goed: het is zó’n prachtige wereld!»

HUMO Toch maar weer naar de reguliere radio. Sara Vandermosten en Benedikte Coussement in ‘De ochtend’, Karolien Debecker in ‘Bij Debecker’, jij in ‘De wereld van Sofie’, Ayco Duyster in ‘Ayco’, Ruth Joos in ‘De wereld vandaag’: Radio 1 is een vrouwenbastion.

Lemaire «Goed, hè? En het wérkt ook echt: een nieuwszender loopt altijd het risico om wat droog en feitelijk te worden, dus ik vind het goed dat er ook wat zachtigheid wordt ingepompt. Alhoewel: dat klinkt misschien iets te veel als een genderstereotype?»

HUMO Is Radio 1 een zender om de héle dag naar te luisteren? Ik heb dat de afgelopen weken enkele keren gedaan, en na verloop van tijd wordt dat wel wérken: de luisteraar krijgt veel binnen.

Lemaire «Daar ben ik zelf erg mee bezig: hoevéél beleg wil onze luisteraar op zijn brood? We zijn nog wat aan het zoeken: we hadden al uitzendingen die aardig volzaten met getuigenissen en reportages, maar af en toe houden we het ook bewust rustig. Ik ben een verteller: eenmaal op dreef kan ik moeilijk ophouden. Maar misschien wil onze luisteraar gewoon rustig de strijk doen, en niet te veel lastiggevallen worden? Het is een zoektocht naar de ideale balans tussen inhoud en muziek, en het is logisch dat ik daar nog niet helemaal uit ben: het is de eerste keer dat ik een voormiddagprogramma presenteer. Ik moet nog wat voeling krijgen met de luisteraar, en wat die op dat uur van de dag verwacht.»

HUMO Ik vind het al mooi dat je daarmee bezig bent. Een presentator kan ook zeggen: ‘Hier ben ik! Luister naar mij!’

Lemaire «Ik wil uiteraard een programma maken waar ik me goed bij voel, maar ik wil ook niemand ambeteren. Je bent als presentator toch vooral een bediende van het blok dat je toegewezen is.

»Ik ben sowieso heel gevoelig voor andermans sentiment. Als er op korte tijd drie norse reacties komen, wil ik dat meteen doorgronden: ‘Wat is er gebeurd? Waar knappen die mensen op af?’»

HUMO Je hebt je al meermaals geout als weetjesfreak. ‘De wereld van Sofie’ gaat verder dan kennis-om-de-kennis: er wordt weleens een filosofisch boompje opgezet over hoe we ons leven inrichten.

Lemaire «Dat wil niet zeggen dat we op de redactie voortdurend Kant en Descartes lopen te citeren, hoor. De lunch blijft hier een spetterend festival van overbodige kennis. Zowat elke zin begint dan met ‘Wist je trouwens dat...’ Het klinkt vermoeiend, maar voor mij is het thuiskomen.

»Maar om op je vraag te antwoorden: in het begin van mijn radiocarrière was een item voor mij klaar zodra de uitzending voorbij was. Nu blijft een onderwerp vaak nog nagalmen in mijn hoofd. Vroeger werd ik blij van een weetje. Het volstond om te lezen dat een mannetjesbeer met zijn rug tegen een boom gaat staan schuren voor hij een vrouwtje versiert – ik verzin maar wat. Nu wil ik weten waaróm die beer tegen die boom gaat staan wrijven. Ik heb meer behoefte aan inzicht.

»We zijn met zeven op de redactie. Als we een onderwerp bespreken, wordt het algauw persoonlijk aan tafel. Dat kan ook niet anders met de onderwerpen die we behandelen, hè: je geeft jezelf automatisch bloot. Het problematische daaraan is dat we maar geen efficiëntie in onze vergaderingen krijgen (lacht).

»Het is een ongelooflijk fijne groep om in te werken. Dat is heel belangrijk, weet ik intussen. Ik heb al aan veel projecten gewerkt waarbij het moeizaam ging. En hoe hard ik dan ook probeerde om me af te sluiten, ik nam dat toch mee naar huis. De meeste uren van de dag besteed ik aan mijn werk, dus kan het maar beter plezant zijn, toch?»

HUMO In 2012 trok je naar Woestijnvis. Je hebt daar de woelige jaren meegemaakt.

Lemaire «Een verschrikkelijke periode zou ik het niet noemen, wel een heel moeilijke. Ik heb me er geamuseerd en veel toffe mensen leren kennen, maar toch ook wel mijn peren gezien. De sfeer was er toen vreselijk, er heerste complete chaos. Maar door zulke stormen mee te maken, kan ik veel beter relativeren: je zult mij niet meer gek zien worden omwille van een detail.»

HUMO Toen je later voor Canvas ‘Culture Club’ maakte, kwam er geen beterschap: het programma vond zijn publiek niet.

Lemaire «Dat er niet veel mensen keken, daar kon ik goed mee om. Veel moeilijker vond ik de druk die dan op je schouders komt te liggen. Je gaat twijfelen aan alles. Dat zorgde voor een voortdurende vermoeidheid en onrust in de ploeg, en dan stuikt het bouwwerk al snel in elkaar.

»Na een tv-uitzending krijg je de cijfers binnen, en zie je per minuut hoeveel kijkers er zijn bij gekomen, en hoeveel er hebben afgehaakt. Daar werd ik knettergek van. Dan zag ik bijvoorbeeld dat kijkers zich weghaastten toen we aan een item over schilderkunst begonnen, en dacht ik meteen: ‘Oei, is er een probleem met schilderkunst?’ Bij de radio zijn er ook cijfers, maar die zijn een gemiddelde van een aantal maanden. Je kunt er niet zo gek veel mee. Dat geeft instant rust.

»Nu goed, ik ben zeker niet afgeknapt op het medium televisie, hoor. Ik werk nu aan een nieuw programma voor Canvas. Ik heb gewoon pech gehad met de dingen die ik gekozen heb. Enfin, pech: ik blijk nogal vatbaar voor niet zo ideale situaties. Kruist een moeilijk project mijn weg, dan is er iets gestoords in mij dat denkt: ‘Dat wordt moeilijk? Tof, dan doe ik het!’»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234