Protesten na de uitspraak over de verkrachtingszaak in Pamplona. Beeld LightRocket via Getty Images
Protesten na de uitspraak over de verkrachtingszaak in Pamplona.Beeld LightRocket via Getty Images

Verkrachting

Van ‘te mannelijk’ tot ‘hij genoot niet’: ook deze uitspraken in verkrachtingszaken veroorzaakten ophef

Twee Gentse mannen die een 19-jarige vrouw verkrachtten op het toilet, kregen afgelopen week te horen dat ze niet naar de cel moeten. De rechter noemde de daders ‘onbezonnen, maar niet crimineel ingesteld.’ Een absurde uitspraak? Het kan nog vreemder. Humo ging over de landsgrenzen kijken en vond vijf ophefmakende vonnissen.

Huilende wolven

Vijf mannen sleuren tijdens de San Fermín-feesten in het Spaanse Pamplona – bekend van de stierenrennen – een 18-jarige vrouw in de hal van een appartementsblok. Sommige verkrachten haar terwijl anderen filmen. Ondanks het videobewijs wordt het vijftal, onder wie een lid van de Guardia Civil en een soldaat, in 2018 slechts veroordeeld voor seksueel misbruik, en niet voor verkrachting. Omdat de vrouw tijdens de aanval verstijfd was van angst, had ze zich niet verzet. De mannen hadden geen geweld moeten gebruiken, en dus is er volgens de Spaanse wet technisch geen sprake van verkrachting. De zaak van ‘La Manada’ – Spaans voor de ‘wolvenroedel’, zoals de vijf zichzelf noemden – bracht een schokgolf teweeg in Spanje en werd het symbool van het patriarchale rechtsapparaat. De duizenden mensen die verontwaardigd op straat kwamen, haalden twee jaar geleden hun slag thuis: in beroep oordeelde de rechter dat het wel om groepsverkrachting ging, met hogere celstraffen tot gevolg. Onder druk paste het land zijn verkrachtingswet aan.

Te spannende jeans

Sinds 1998 staat 29 april in Italië bekend als ‘Denim day’: de dag waarop vrouwen worden aangemoedigd een spijkerbroek te dragen als statement tegen verkrachting. Aanleiding was de vrijspraak van een rij-instructeur door het Italiaanse hooggerechtshof. Die zou bijna tien jaar eerder één van zijn leerlingen verkracht hebben tijdens haar eerste rijles. Na verschillende rechtszaken, waarbij het slachtoffer dan wel de instructeur om de beurt hun gelijk haalden, besliste het hooggerechtshof finaal dat het om seks met wederzijdse toestemming ging. Het slachtoffer droeg immers een ‘heel, heel strakke jeansbroek’, zo luidde de motivering van de rechter – zo spannend dat de man die nooit zonder haar hulp had kunnen uittrekken. In de jaren die volgden probeerden veel advocaten van vermeende verkrachters zich op dat precedent te beroepen – met wisselend succes.

Uitnodigend ondergoed

Een jeans, een kleedje, een zwempak: dat het geen moer uitmaakt wat vrouwen dragen op het moment dat ze verkracht worden, maakte de tentoonstelling ‘What were you wearing’ bijna tien jaar geleden ook al duidelijk. Toen een advocate het aloude victim blaming-argument tijdens een verkrachtingszaak in 2018 nog eens vanonder het stof haalde, zorgde dat dan ook voor heel wat beroering in Ierland. De 27-jarige cliënt van de advocate werd beschuldigd van de verkrachting van een 17-jarig meisje in een steegje. Hij beweerde dat ze gekust hadden en dat er aantrekkingskracht was tussen de twee, zij ontkende met klem. Een getuige had gezien hoe de man het meisje in het steegje bij de keel greep, maar volgens de beklaagde had die dat verkeerd geïnterpreteerd. Na een klassieke ‘woord-tegen woord’-zitting besloot de advocate haar ultieme wapen in te zetten: de vestimentaire keuze van het meisje. ‘Je moet kijken naar de manier waarop ze gekleed was. Ze droeg een kanten string’, klonk het fijntjes. De jury sprak de man unaniem vrij.

Was het wel lekker?

In Mexico heerste al langer onvrede over de straffeloosheid van machtige en welstellende individuen, maar toen in 2017 een student van een elitaire privéschool wegkwam met verkrachting, barstte de bom helemaal. De feiten dateerden van oudejaarsnacht twee jaar eerder. Vier studenten van vooraanstaande families, door de woedende internetmeute ‘Los Porkys’ genoemd, ontvoerden een 17-jarig meisje van een feestje. Ze duwden haar in hun auto en verkrachtten haar. Niemand die de feiten betwistte, maar rechter Anuar González zag toch een reden om één van de mannen vrij te spreken. De beklaagde, die naar Spanje was gevlucht, maar weer aan Mexico was uitgeleverd, handelde zonder ‘vleselijke intenties’, stelde González. Vrij vertaald: hij genoot er niet van. Van aanranding kon dus geen sprake zijn. Nog volgens González ging het slechts om ‘incidenteel wrijven’ en was de student ‘niet op zoek naar seksuele bevrediging’. Op de vraag waar hij dan wel op zoek naar was, kreeg geen enkele boze activist een antwoord.

Te mannelijk

Drie vrouwelijke rechters haalden twee jaar geleden de woede van heel wat Italianen op de hals toen aan het licht kwam hoe ze de vrijspraak van twee vermeende verkrachters hadden gemotiveerd. Het slachtoffer beweerde dat ze na een avondje op café door twee van haar medestudenten was aangerand. Het bewijs was er: een medisch onderzoek wees op verkrachting. Bovendien zat het bloed van de vrouw vol kalmeringsmiddelen. Voldoende om de mannen in eerste aanleg te veroordelen, maar in beroep oordeelden de drie vrouwelijke rechters dat verkrachting om verscheidene redenen onwaarschijnlijk was. In hun motivering trok één aspect de aandacht: de vrouw zou te ‘mannelijk’ geweest zijn om verkracht te worden, wat haar verklaring ongeloofwaardig maakte. Een foto van het slachtoffer had de magistraten daartoe overtuigd. Ook het feit dat één van de mannen haar nummer onder de naam ‘Viking’ in z’n gsm had opgeslagen, sprak volgens de rechtbank boekdelen. ‘Het was walgelijk om te lezen’, aldus de advocate van het slachtoffer, die in hoger beroep alsnog haar gelijk haalde.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234