Van Zurenborg naar CNN: Laila Ben Allal, Belgisch-Marokkaanse journaliste

Londen, Luxemburg, Marokko, Syrië, Libanon: Laila Ben Allal, de enige Belgische journaliste bij CNN, reist wat af. Ze werkt in het team van Christiane Amanpour, één van de topankers van de Amerikaanse nieuwszender. Niet slecht voor een meisje uit Zurenborg. ‘Maar ik noem me geen Belg: dit land heeft me nooit toegelaten me zo te voelen.’

'Ik krijg in België alle mogelijke labels opgeplakt, behalve één: dat ik een echte Belg zou kunnen zijn'

De dag voor ons gesprek zat het er bovenarms op tussen Donald Trump en haar zender, die het bestaan van een spionagerapport openbaar had gemaakt. De website BuzzFeed onthulde ook de saillante details in dat rapport, onder meer over plasseks in Russische hotelkamers. Alleen was nog helemaal niet duidelijk of de inhoud van dat document ook geloofwaardig was, en dus had Trump misschien wel een reden om boos te zijn en CNN ervan te beschuldigen nepnieuws te brengen.

Laila Ben Allal «Het heeft bij CNN behoorlijk wat losgemaakt, maar eigenlijk bij alle media. Misschien is het wel een goede wake-upcall. Zijn we wel altijd secuur genoeg, nemen we de tijd om te checken, laten we ons niet te veel opjagen door primeurdwang? Nu, CNN heeft gemeld dat het rapport bestaat, wat ook zo is, dus we hebben niet gelogen. Maar we hebben de inhoud niet vrijgegeven, zoals BuzzFeed heeft gedaan, net omdat daarover wel twijfel bestond. Strikt genomen valt ons niets te verwijten, maar toch: we hebben Trump de kans gegeven om uit te halen, en dat vind ik confronterend.

»We zouden toch wat minder hijgerig moeten worden, vind ik al lang. Ik heb het in Brussel ook meegemaakt: de wedstrijd om als eerste over huiszoekingen te berichten werd op een bepaald ogenblik belangrijker dan het nieuws dat er helemaal niets gevonden was. In Marokko wordt er niet gecommuniceerd tot ze zeker zijn dat ze een terreurcel ontmanteld hebben.»

'Wij hadden geen badkamer thuis. Mama waste ons buiten op het koertje.'

HUMO Het ergste is dat CNN nu op een hoopje wordt gegooid met de nieuwskanalen voor wie de feiten geen bal meer uitmaken.

Ben Allal «Dat verhaal kan men nu proberen te vertellen, en dat is jammer. CNN had er misschien beter wat langer op gewerkt, in plaats van zo’n risico te lopen. We dreigen nu in hetzelfde bad gestopt te worden met de nepnieuwsmedia. Dat wordt trouwens een groeiend fenomeen, overal ter wereld: het wordt steeds moeilijker om in de stortvloed aan berichten waarheid van verzinsel te scheiden.»

HUMO Toen ik je belde voor dit gesprek, zei je me dat berichtgeving over radicalisering en extremisme je zo stilaan de strot uitkwam.

Ben Allal «Ja, we zijn nu toch al sinds de aanslag op Charlie Hebdo aan het debatteren, twee jaar aan een stuk, steeds met dezelfde mensen die in dezelfde kostuums in dezelfde tv-studio’s dezelfde uitleg komen geven: dat het toch in de eerste plaats de schuld is van de islam. En ik hoor weinig nieuwe stemmen: iedereen zit vastgeroest in zijn eigen loopgraaf en zijn eigen grote gelijk, en je krijgt daar haast geen millimeter beweging in.

»Dat geldt trouwens evengoed voor de Marokkaanse gemeenschap, waar het wantrouwen even groot is. Wie daar iets onderneemt, wordt ook snel als opportunist weggezet. Neem Ismaël Saidi, een Brusselaar die met ‘Djihad’ een fenomenaal tragikomisch theaterstuk maakt, en daarin extremisme serieus op de korrel neemt: die krijgt dan opmerkingen als: ‘Ah, meneer gaat wat verdienen op de kap van zijn gemeenschap.’ Ik kreeg dat ook te horen na de aanslagen: ‘Allee, nu kun je weer een paar reportages maken, zeker?’ Je moet je dubbel zo hard bewijzen, de schijnwerpers zijn altijd op jou gericht. En ze staan klaar om je te veroordelen nog voor het item op antenne is geweest.

»Raar is dat, die behoefte binnen de eigen gemeenschap om te veroordelen. Is dat omdat we zelf zo vaak het gevoel en de ervaring hebben gehad veroordeeld te zijn? Ik weet het niet, maar het gebeurt wel veel te vaak. Maar goed, die mensen keer ik de rug toe.»

HUMO Ook iemand als islam- en jihadkenner Montasser AlDe’emeh krijgt veel tegenwind.

Ben Allal «Ik had tot voor kort enorm veel respect voor mensen zoals hij, maar nu heb ik toch mijn twijfels. De moeders van geradicaliseerde jongeren over wie hij het heeft, waren eerder al actief in de vereniging Les parents concernés. Ik ken niemand die ooit al een jongere heeft gezien die AlDe’emeh gederadicaliseerd zou hebben. Ik heb hem herhaaldelijk gevraagd of ik zo’n jongere kon ontmoeten, maar er kwam steeds iets tussen waardoor die niet kwam opdagen. Hij is vol lof over zichzelf en heeft naar eigen zeggen voor de Staatsveiligheid gewerkt, maar volgens de rechtbank is hij wel schuldig aan schriftvervalsing. Hij is tegelijk journalist én onopgeleide deracidaliseringsexpert én terreurexpert. En hij werkt voor de Staatsveiligheid én hij schendt daarbovenop zoveel deontologische regels? En dat kan allemaal in België? En de media blijven hem opvoeren als dé expert? Ik vraag me eerlijk gezegd af of de media hem niet beter tegen zichzelf zouden beschermen. Nu heeft hij heel wat jongeren en moeders tegen zich in het harnas gejaagd, hij heeft hun vertrouwen geschonden.»


Verborgen agenda

HUMO Is het niet het noodlot van iedereen in de media met een migratieachtergrond geworden om met terreur bezig te moeten zijn?

Ben Allal «Ik voel me niet verengd tot dat thema, integendeel: ik kies bewust voor verhalen over minderheden. Maar het klopt wel dat ik de afgelopen twee jaar haast voltijds met terreur bezig was. De berichtgeving over de terreur lijkt vandaag vaak op verslaggeving over drugsgebruik zonder één enkele gebruiker of verslaafde aan het woord te laten. Journalisten, academici, experts, politici: iedereen praat over geradicaliseerde jongeren, maar niemand praat mét hen. Je kunt ze vinden, hoor. En als ik en mijn andere collega’s van de buitenlandse pers het kunnen, dan moeten de Belgische media dat toch ook kunnen? Waarom zie ik ze dan niet? Ik zie ook veel te weinig sociologen en antropologen: wat is er volgens die mensen aan de hand?

»Stel je voor dat er honderdduizend Belgen in Marokko wonen, en een paar van hen plegen een terreurdaad. En plots krijg je voortdurend de hele Marokkaanse pers voor je deur, krijg je een camera in je gezicht om zonder enige voorbereiding uit te leggen waarom zoiets gebeurd is, word je voortdurend aangemaand om ‘afstand te nemen’ van die enkelingen, wordt je wijk afgeschilderd als de hell-hole van Marokko. Ik denk dat je boos zou worden. Maar o wee als de mensen van Molenbeek boos werden: wat denken ze wel?

»Bij de redactie van het Canvasprogramma ‘Vranckx’, waar ik ben begonnen, kreeg ik als opdracht honderd stemmen te zoeken die een gevarieerd en dus waarheidsgetrouwer beeld van de Belgische moslimwereld konden schetsen. Want in tegenstelling tot een populair misverstand zijn dat echt niet allemaal potentiële daders of sympathisanten. Wel, ik werd eerst uitgescholden door die mensen, wegens de ervaringen die ze al met cameraploegen hadden gehad. Zeker de jongeren hebben genoeg gestuurde montages gezien om iedere ploeg te wantrouwen. Moslims zijn te vaak herleid tot één quote, tot objecten ter illustratie van de stelling die de tv-makers wilden bewijzen: het is allemaal grotendeels, zo niet uitsluitend, de schuld van de islam. Alles wordt in functie daarvan geknipt en geplakt, maar jongeren trappen daar niet meer in.»

'Eric Goens moet zich in bepaalde straten van Molenbeek niet meer vertonen.'

HUMO Eigenlijk gek, nee? De grootste moslimhaters bestempelen de traditionele media als leugenachtig, maar de jonge moslims doen dat dus ook. Gezellig vooruitzicht.

Ben Allal «Ik heb tegelijk wel de indruk dat de media proberen één en ander goed te maken. Er komen stilaan meer moslims aan het woord. De berichtgeving over de aanslag in Berlijn was, ook in de populaire Duitse media, veel rustiger, serener en terughoudender dan een jaar geleden. Maar ieder ‘moslims zijn terroristen of het scheelt toch niet veel’-bericht zorgt voor veel clicks. Sommige media hebben ook die verborgen agenda: ‘Er moet naar ons programma gekeken worden, of ons voortbestaan komt in gevaar.’ Ik heb genoeg redactievergaderingen meegemaakt om te weten hoe makers denken en werken. Vaak is dat meer om te scoren dan om genuanceerd te informeren. Niet iedereen heeft oprechte bedoelingen, vrees ik. Eric Goens moet zich in bepaalde straten van Molenbeek niet meer vertonen. Hij zou een ander beeld van Molenbeek laten zien, beloofde hij de mensen, maar ze voelen zich misbruikt: de moslim bleef de man met een schapenkarkas op tafel, de Belgo-Belgische Molenbekenaar heeft een mooie taart klaarstaan op een mooi gedekte tafel. Dat zegt toch heel veel over de intentie van een programmamaker? ‘We hebben onze ziel op tafel gelegd en hij heeft er gehakt van gemaakt,’ zei iemand me. Hij is trouwens niet de enige die denkt iets geopenbaard te hebben wanneer je het tot religie hebt kunnen herleiden.»

HUMO Zeg je nu dat blanke programmamakers geen goed programma over Molenbeek kunnen maken?

Ben Allal «Dat moeten we nog even afwachten, zeker? Je zult dan toch bruggenbouwer moeten zijn, en er ook bruggenbouwers binnen de moslimgemeenschap bij moeten betrekken om het vertrouwen te winnen. En je moet ze ook inspraak geven bij montage, zodat ze jou voor foutieve beeldvorming kunnen behoeden.»

HUMO Dat doet toch iedere journalist bij ieder onderwerp: een invalshoek zoeken, een verhaal opbouwen, een hypothese proberen te onderbouwen?

Ben Allal «Oké, maar je moet eerlijk blijven: hoe kun je een moslimgemeenschap correct portretteren als je er nooit of zeer selectief mee hebt gesproken? Dat klopt toch niet?»

HUMO Het helpt ook niet dat onze media zeer wit blijven. Studenten journalistiek met migratieroots vind je amper, en dat is te begrijpen: wie de universiteit haalt, kiest voor medicijnen of rechten, daar verdien je tenminste iets mee.

Ben Allal «De laatste jaren zie je toch een evolutie, al scoren we nog zeer laag in vergelijking met het buitenland. Het is natuurlijk een mechanisme: als je ziet dat er haast geen niet-blanke mensen in de media werken, ga je denken dat daar toch geen kansen zijn, en begin je ook niet aan die studie. Zo verandert het veel te langzaam. Terwijl je toch, zoals ik, kansen kunt krijgen om onderbelichte stemmen te laten horen. Omdat ik wel vertrouwen krijg. Mensen kijken naar wat ik heb gedaan en nemen zelf contact met mij op. Verhalen komen me vaak aangewaaid, ik hoef er niet altijd naar te zoeken. Mohamed Amin Chaib, wiens broer Hicham hoofd van de religieuze IS-politie in Raqqa is geworden, heeft mij opgezocht omdat hij dacht dat hij bij mij zijn verhaal het best kon doen. Omdat er vertrouwen was. Dat moet groeien. De eerste keer dat ik met een ploeg een islamitische boekhandel in Brussel binnenwandelde, kreeg ik ook het verwijt dat ik de zoveelste sensatiezoekster en bangmaakster was. Nee, als je toont dat je alle aspecten van een verhaal eerlijk probeert te brengen en niets verdoezelt of verbloemt, maar mensen wel met respect en oprechte nieuwsgierigheid benadert, kom je veel verder.»


Emmertje vol

HUMO Moeilijk wel, in een tijd waarin iedere poging om nuance en complexiteit te brengen ofwel wordt afgedaan als politiek correct geneuzel van iemand die maar niet wil begrijpen dat alleen de islam het probleem is, ofwel als iemand die op de eigen islamitische gemeenschap spuwt.

Ben Allal «Ziedaar mijn droevige lot (lacht). Je zit er steeds tussenin, en dat is soms confronterend. Ik ben al vrienden kwijtgeraakt, die niet begrepen waar ik mee bezig was. Maar ik ben journalist en dus ga ik niets verdoezelen of goedpraten. En evenmin ga ik vooraf veroordelen of stigmatiseren. Dat zijn mijn principes, en als sommigen daar een probleem van maken, is dat hun probleem. Ik doe dat in Molenbeek, maar ook in Marokko wanneer ik daar de protesten in Al Hoceima versla (waar een jonge visverkoper verpletterd werd in een vuilniswagen, toen hij zijn door corrupte agenten aangeslagen koopwaar probeerde te recupereren, red.). Wanneer er breaking news is, is er breaking news: als Salah Abdeslam in Molenbeek wordt gevat, is hij daar gevat en nergens anders.

»Wat documentairemaakster Rachida El Garani naar haar hoofd heeft gekregen na de sterke ‘Pano’-reportage in Tremelo, was ook vrij heftig. Daarin speelde ze de vrouw van een moslimkoppel dat een winkeltje opent en kijkt hoe landelijk Vlaanderen reageert. Ik feliciteerde haar op Facebook en ze barstte in tranen uit: hoe zwaar ze was aangepakt, door Belgo-Belgen én door Marokkaanse Belgen. Je kunt blijkbaar nooit goed doen. Zeker niet voor al wie zich comfortabel langs de zijlijn heeft geparkeerd en zich dan internetstrijder waant.»

HUMO Hoe verwerk jij dat?

Ben Allal «Een paar dagen nadat onze reportage ‘Frontline Belgium’, over de link tussen Brussel en de aanslagen in Parijs, was uitgezonden, had je de aanslagen in Zaventem en Maalbeek en konden we aan een nieuwe versie beginnen. Ik heb tot eind april in Brussel gezeten, en toen was de adrenaline op: ik heb me een maand teruggetrokken en met niemand gesproken. Mijn ouders niet, mijn broers en zussen niet. Alleen mijn overste in Londen, die daar gelukkig alle begrip voor had. Ik kon niet meer. Je verwerkt alles in je reportages, denk je, maar je geeft jezelf te weinig ruimte om het persoonlijk te verwerken, en dat wreekt zich hoe dan ook. Dan moet je afstand nemen. Uiteindelijk raak je eruit door met lotgenoten te praten, zoals mijn collega’s in Londen die ook in de ploeg van Christiane Amanpour zitten en allemaal hun portie trauma’s meedragen en verwerkt hebben. Zij weten wat er in jou omgaat en helpen je. Ze leren je afstand te nemen en ervoor te zorgen dat je harnas zich herstelt. Ze moedigen je aan zotte dingen te doen en de gebeurtenissen een plaats te geven.

»Het stopte ook niet. Als een Belgische verslaggever na een werkdag naar huis gaat, zit het erop. Als ik thuiskwam, kreeg ik bijvoorbeeld telefoon van een huilende Antwerpse vader wiens zoon naar Syrië was gegaan en die zijn verhaal kwijt moest. Een vader die blijkbaar bij niemand anders terechtkon dan bij de journaliste die hij op CNN had gezien, en die daar de broer van een Syriëganger had laten uitpraten. Dus begin je rond te bellen en je ontdekt dat er geen noemenswaardige opvang bestaat voor die mensen. Maar ik ben geen hulpverlener. Dat maakt je weer onmachtig, kwaad en verontwaardigd. Je kunt geen afstand meer nemen van je werk. Tot je emmer overloopt en je crasht.»

HUMO Domme vraag: waarom doe je het dan nog?

Ben Allal «Omdat die verhalen ertoe doen. Omdat ze anders niet of veel minder gebracht zouden worden, door een té witte bril. Ik ben een idealist (lacht).»

HUMO Of doe je het voor de kick, zoals veel oorlogsverslaggevers?

Ben Allal «Nee, toch niet. Er zijn journalisten die daarop kicken en die ook in Brussel stonden na de aanslagen. Maar ik ben geïnteresseerd in de verhalen áchter de explosies. Ik probeer te ontdemoniseren. Waarom is iets gebeurd? En vertel me niet dat het om duivels gaat. Dat is me te simpel als verklaring. Waarom wordt de ene broer hoofd van de religieuze IS-politie in Raqqa en de andere, uit hetzelfde gezin, met een soortgelijke levensloop en geschiedenis, een vredelievende islamleerkracht in Antwerpen? Waarom kunnen we geradicaliseerde jongeren niet portretteren zoals we dat met drugsverslaafden wel doen, waarom proberen we niet te achterhalen wat hen bezielt? We weten het nog steeds niet en het zal ons ook niet lukken als we nooit met hen spreken. Ik mis dat. Wat heeft hen daarheen gedreven? Wat hebben ze daar meegemaakt en hoe zijn ze daardoor veranderd? Wat doen ze in Raqqa? Dat wil ik weten.»

'Als er een direct verband is tussen islam en terreur, zou je honderdduizenden geradicaliseerden hebben in België, en dan is de vraag waarom hier nog geen burgeroorlog heerst'

HUMO Volgens steeds meer mensen, in alle mogelijke milieus, is de islam de enige echte oorzaak.

Ben Allal «Met alle respect, maar dat is toch een teken dat ze onwetend zijn. Als er een direct verband zou zijn, dan praat je niet over honderden geradicaliseerden, maar over honderdduizenden, en dan is de vraag waarom je hier nog geen burgeroorlog hebt. Ik ben ook moslima, weet je. En dan hoor ik Etienne Vermeersch voor de tweehonderdste keer een podium krijgen op de VRT, en dus zal hij wel gelijk hebben. Want hij heeft een tekstanalyse van de Koran gemaakt en daarom denkt hij moslims te kennen en te begrijpen. Komaan. Weet je wie ook moslim is? Mohamed El Bachiri, de weduwnaar van Loubna, één van de slachtoffers van de aanslag in Maalbeek. Zijn oproep tot een ‘jihad van de liefde’ in ‘De afspraak’ op Canvas is inmiddels meer dan vijf miljoen keer bekeken. Mooi, denk ik dan, goed gedaan van ‘De afspraak’. En tegelijk denk ik: Mohamed is al van vlak na de aanslag beschikbaar voor interviews, en hij was ondertussen al op veel buitenlandse zenders te zien (Humo had op 27 september een uitgebreid interview met Mohamed El Bachiri, red.). Waarom duurt het dan tot december voor de VRT hem ontdekt? Omdat Etienne Vermeersch die avond al bezet was? Omdat Mohamed El Bachiri volledig tegen onze vooroordelen over moslims ingaat en we dat dus liever niet willen horen? Of ben ik nu te bitter?»

HUMO Jij hebt zelf een tijd voor de VRT gewerkt, voor ‘Vranckx’.

Ben Allal «Ik was daar aan de slag met een tijdelijk contract. Eigenlijk had ik niet eens gesolliciteerd, want ik pendelde toen tussen Luxemburg en Londen, tot iemand bij de VRT me vroeg in het kader van een diversiteitsproject, na een reportage die ik in Syrië had gedraaid. Ik antwoordde dat ik alleen in de ploeg van Rudi Vranckx wou werken. Dat was onmogelijk, zeiden ze, dat moest ik uit mijn hoofd zetten: ‘Dat is een te fel begeerde plaats.’ Dus ging ik weer weg, tot Rudi Vranckx een paar maanden later zelf belde, en het klikte meteen. Maar toen de stage afgelopen was, bleek er geen budget meer voor een contract. Oké, ik denk dat je wel een budget vindt als je werkelijk iets wilt, maar dat was er dus niet. Even later word ik gebeld door CNN: of ik hen een paar dagen wil helpen in Brussel na de aanslagen in Parijs? Een paar dagen worden een paar weken, en voilà, ik zit er nog altijd.»


Chatten met Syrië

HUMO Als het niet of zeker niet alleen met de islam te maken heeft, wat bezielt de zelfmoordterrorist dan wel?

Ben Allal «Het is heel complex. IS biedt duidelijk iets aan wat sommige individuen in de Belgische samenleving niet vinden. Een plaats die ze zinvol vinden, erkenning, avontuur, alles wat ze hier missen, wordt ingevuld in Syrië. Het is overigens geen typisch Brussels, Belgisch of zelfs Marokkaans probleem: het is een wereldprobleem. Misschien is de zelfmoord zelf wel een reden om zelfmoordterrorist te worden. Wie pleegt er zelfmoord? Toch vaak mentaal labielere mensen die geen uitzicht meer hebben, geen reden zien om verder te leven? Dan is martelaar voor de goede zaak worden nog beter dan geen enkel perspectief hebben, denken ze dan, zeker met de belofte dat het hiernamaals wel een stuk beter zal worden.

»Ik geloof ook dat het mensen zijn die op familiaal vlak iets missen. Je kunt veel zeggen over reële achterstelling en discriminatie, over onrecht dat je ervaart, maar je moet ook durven toe te geven dat jongens in een aantal gezinnen gevoelsarm opgroeien. Moeders die me komen zeggen dat ze het echt niet hadden zien aankomen, toen zoonlief plots naar Syrië vertrokken was. Maar dat zoonlief en moeder avond na avond geen woord met elkaar wisselden, dat hij ook daarom de hele avond in zijn kamertje zat te chatten met zijn nieuwe vrienden uit Syrië, dat hadden ze niet gemerkt. Er is soms een groot gebrek aan communicatie binnen het gezin, er zijn geen echte contacten met de ouders. Dat kun je niet op de samenleving steken, daar is de gezinssituatie problematisch, al ervaren de betrokkenen dat niet zo. Wat doe je daaraan? Ik heb in Tanger een familie bezocht van wie de dochter was aangehouden omdat ze in de aanloop naar de verkiezingen samen met andere tieners een aanslag had voorbereid. De moeder zei me dat ze het niet begreep dat haar dochter radicaliseerde. Maar had ze wel écht met haar gepraat? ‘Ja maar, ze komt niets tekort, weet u.’ Dat zal wel, maar daar gaat het niet om. Brood op tafel en een dak boven het hoofd is niet voldoende.»

HUMO Kom jij uit een warm gezin?

Ben Allal «Mijn vader was in België sinds begin jaren 70, maar ik ben geboren in Marokko. Na mijn geboorte kreeg de Belgische overheid mijn papieren niet in orde, en ik ben tot mijn 3 jaar door mijn grootmoeder in Marokko opgevoed. Toen ik in 1980 in Antwerpen aankwam, was er een tweeling geboren, mijn jongere broers, en dus was ik een beetje een kleine indringer. Ik kende mijn familie op dat moment niet en zij mij evenmin. Misschien ben ik daarom zo zelfstandig geworden? Mijn vader zei altijd dat hij zich nooit zorgen zou maken over mij: ‘Jij bent een strijder, jij vindt je weg wel.’»

HUMO In Marokko was hij journalist.

Ben Allal «Maar in België heeft hij nooit iets betekend. Hij sprak drie talen, maar het was ondenkbaar dat een Marokkaan van de eerste generatie hier een intellectueel beroep zou uitoefenen. Hij is bij de spoorwegen gaan werken: hij verdiende 3.000 frank en is in een appartementje in Zurenborg gaan wonen. Er was geen badkamer, dus mama waste ons buiten op het koertje. En in de winter met een ketel warm water op de kolenkachel, waar ook op gekookt werd, want een fornuis was er evenmin. Zo hebben mijn ouders geprobeerd om ons een toekomst te geven, maar ik vind het nog altijd de mooiste tijd van mijn leven.

»De eerste generatie, dat waren pas strijders. Het is toch jammer dat over die generatie zo weinig beeldmateriaal bestaat? Zo weinig tastbare, overgeleverde geschiedenis? We hebben in 2014 vijftig jaar Marokkaanse migratie gevierd, tussen aanhalingstekens, want veel animo was daar niet voor. We hebben dus al vijftig jaar islam in dit land. Wel, daar is geen enkele historische studie over te vinden, en ik weet dat omdat ik ernaar heb gezocht. Dat zegt toch veel?»

'Mijn broers werken in de financiële sector in Luxemburg. Hier is het blijkbaar ondenkbaar dat iemand met Marokkaanse roots Belgische vermogens kan beheren'

HUMO Jij en je broers zijn uitgeweken naar Luxemburg.

Ben Allal «Ja, omdat ze hier geen werk vonden met hun familienaam. Ze hebben allebei carrière gemaakt in de financiële sector, de ene is finance manager en de andere werkt bij een vermogensbeheerder, maar zelfs vandaag solliciteren ze zonder resultaat bij Belgische banken en vermogensbeheerders. Het is blijkbaar ondenkbaar dat mensen met Marokkaanse roots, zelfs met een hoge opleiding, Belgische vermogens zouden kunnen beheren. Ze zijn hier onderaan op de ladder blijven staan, tot ze naar Luxemburg zijn gegaan. (Grijnst) Je hebt er die naar Syrië vertrekken, en je hebt er die naar Luxemburg vertrekken.»

HUMO Nochtans zeiden filosoof Maarten Boudry en reclameman Guillaume Van der Stighelen recent in een interview in De Tijd dat vooral de gevoeligheid voor racisme is toegenomen, en dat we dus op de goede weg zijn.

Ben Allal «Echt? Integendeel, het is veel érger geworden dan tien jaar geleden. België scoort heel slecht in alle internationale rapporten, omdat racisme hier structureel ingebakken zit. Als de heren daaraan twijfelen, wil ik hun wel een paar exemplaren van die rapporten bezorgen.

»Kijk, als je wil weten hoe een ziekte voelt, kun je dat aan een dokter vragen, maar de enige die het echt kan uitleggen, is de patiënt. Ik ken niemand, maar dan ook niemand van Marokkaanse afkomst die niet minstens vijf of meer verhalen over heel concreet alledaags racisme kan vertellen. Ik ben het zelf beu verteld: hoe je wordt geweigerd wegens je naam als je een appartement zoekt, en dat het nog vrij blijkt als je een week later onder een Belgische naam terugbelt.»

HUMO Weiger je daarom jezelf Belg te noemen?

Ben Allal «Nee, dat is omdat dit land me niet toelaat me Belg te noemen of te voelen (priemende blik).»

HUMO Verschrikkelijk vind ik dat.

Ben Allal «Je bent Belg op papier, maar anders bijna nooit. Je bent iemand die jobs komt pikken, iemand die mogelijk extremistisch is. Je krijgt alle mogelijke labels opgeplakt, behalve één: dat je een echte Belg zou kunnen zijn. Dus zeg je op een bepaald moment: oké, ik geef het op, bekijk het maar, ik ga er niet om bedelen. Ik wil er geen energie meer in stoppen, het helpt op dit moment toch niet meer. Niet dat ik geen band heb met België: een neef van mijn vader, Mohamed Ben Allal, heeft nog als kanonnenvlees tegen de nazi’s gediend in Gembloux (meer dan duizend Marokkaanse soldaten sneuvelden daar in mei 1940 in een slag tegen de oprukkende Duitse tanks, red.). Maar daar horen jonge mensen van Marokkaanse origine niets over in hun geschiedenislessen, net zomin als over de geschiedenis van de migratie, of de historische rol van het Westen in de conflicten in het Midden-Oosten. Ik moet mijn nichtje van 11 leren waarom sommige mensen in het Midden-Oosten het Westen haten en wat het conflict in Palestina inhoudt, want op school leert ze dat niet. Daar hebben ze het alleen over stoute moslimterroristen. (Stil) Ik probeer optimistisch te zijn, maar deze tijd leent zich er niet echt toe.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234