Verboden te voederen: met Tim Vanhamel in de Zoo

Tim Vanhamel (39) is terug Millionaire. ‘Sciencing’ is de derde plaat van de groep waarmee hij in 2001 voor het eerst vanonder de vleugels van mentor Mauro en zijn Evil Superstars kwam gevlogen. Ze volgt twaalf jaar na de vorige. Omdat het mooi weer is, Vanhamel vlakbij woont en de meeste cafés om 9 uur nog niet open zijn, hebben we afgesproken om te gaan wandelen in de Zoo van Antwerpen. Een traag interview met Tim Vanhamel, het is eens wat anders.

'Als kind was ik gefascineerd door drie dingen: Aziaten, olifanten en het nummer 11'

Ik herinner mij één van de eerste keren dat ik Vanhamel interviewde, in 2001. ‘Outside the Simian Flock’, de eerste plaat van Millionaire, was net verschenen en omdat hij midden in een verhuis zat, had hij zichzelf bij mij thuis uitgenodigd. Hij had geschenken bij: wijn en wiet. Daar kwam wat van. Een lang, diepgaand, wild en steeds abstracter wordend interview, eindigend in een lange stilte, stelde ik vast bij het uittikken van mijn tape. Kwartier doorspoelen: stilte. Halfuur: stilte. En dan ineens, Vanhamel: ‘Wat voor een beest is dat, man!’ Bleek dat – wiet doet wat met het kortetermijngeheugen – we al filosoferend waren stilgevallen met National Geographic op de tv. Over welk beest het ging, is voor de overlevering niet bewaard gebleven.

Vandaag komen we op zijn vraag samen in de Zoo. Vanhamel zag hier eens een kangoeroe over de omheining springen. ‘Hij belandde pal voor onze voeten, een machtig groot beest als je het zo vlak voor je ziet. Ik was hier met mijn moeder, mijn nicht en mijn neefje van 9. Ik gooide meteen mijn armen om mijn neefje, ter bescherming. Die kangoeroe was omgevallen, vond geen grip en draaide een paar keer krassend en krijsend rond. En dan ineens: toing, met een gigantische sprong terug over de omheining. What the fuck, man.’

De dierentuin is stil om 9 uur ’s morgens. Nog gesloten eigenlijk, enkel geopend voor de abonnees. Tot vorig jaar was Vanhamel één van hen.

Tim Vanhamel «De laatste maanden heb ik geen tijd meer gehad, met mijn plaat en alles wat erbij komt kijken, maar daarvoor kwam ik hier gemiddeld om de twee weken een wandelingetje maken. Meestal ’s ochtends, dan is de Zoo het mooist. Alles is nog doodstil, langzaam ontwaakt de wereld en begint de dag. We moeten zorgen dat we om 9.50 aan de aquariums zijn, dan komt de zon op boven het koraalrif en worden de vissen wakker. Dat mogen we echt niet missen.»

We beginnen bij de aapjes, in de glazen kooien binnen, waar we op dit uur helemaal alleen zijn. Het is er muisstil en we fluisteren.

Vanhamel «Het mag misschien niet, maar ik vind die biotoopjes die ze gemaakt hebben heel gezellig. Ik zou er bijna zelf willen in zitten. Het roept uiteraard vragen op over gevangenschap. Maar wat is gevangenschap? Mijn kat zit thuis ook altijd binnen – voelt die zich gevangen? En in hoeverre zijn wij mensen gevangen en geconditioneerd? Als mens bepalen we wat van ons is. Dit is mijn huis, dit is van mij en dat is van mij. Maar daarmee bepalen we ook wat níét van ons is. We sluiten heel veel uit. Bezit is een soort gevangenis. En misschien wíllen we wel gevangen zijn, niet te veel vrijheid hebben. Ik heb nog nooit gehoord van een dier dat zelfmoord gepleegd heeft. Kijk, een miereneter.»

We gaan verder naar de vlindertuin, een tropisch ingekleed en prachtig mooi art-deco-interieur waar het warm en vochtig is en de veelkleurige beestjes ons geluidloos om de oren fladderen.

Vanhamel «Hier is het idee ontstaan voor de videoclip van ‘I’m Not Who You Think You Are’. Ik wilde het hier filmen. Dat geweldig mooie gebouw in combinatie met het tropische interieur: het heeft iets Werner Herzog-achtigs. Alsof Klaus Kinski hier elk moment vanachter een palmstruik kan springen. Ik zag een man en een vrouw die in een soort Esperanto tegen elkaar praten. Ze bekokstoven iets, je weet niet goed wat er precies aan de hand is. Ze twijfelen en drinken een mysterieus drankje, waarop er een trip begint waarin ze zichzelf tegenkomen. Helemaal uitgewerkt was het nog niet, maar er kwam ook een sjamaan in voor. Het bleek echter veel te duur om dat hier gerealiseerd te krijgen. Dus heb ik mijn vriend Jonas Govaerts gebeld, de regisseur wiens plaats ik heb ingenomen als gitarist bij The Hickey Underworld. We spreken er al heel lang over om eens iets samen te doen. Hij is langsgekomen, ik heb hem mijn rudimentair script voorgelegd, en ’s anderendaags had hij er al een haalbare en veel betere versie van geschreven. Zijn hand zat er ook in, en ik dacht meteen: ‘Alright, let’s do it.’ We hebben er ook nog Jaak De Digitale bij betrokken – Bart Winckers, een Limburger die ook de beelden heeft gemaakt voor de laatste concerten van Evil Superstars.»

Dit hadden we nog niet gezegd, maar het was u vast al ter ore gekomen: Tim Vanhamel heeft een nieuwe plaat uit, na ‘Outside the Simian Flock’ uit 2001 en ‘Paradisiac’ uit 2005 zijn derde als Millionaire. Opgenomen op Costa Rica in de studio van uitgeweken Belg Jeff Claeys, voormalig bassist van onder meer Admiral Freebee. ‘Sciencing’ heet ze, en ik zeg tegen Vanhamel dat ik single en openingstrack ‘I’m Not Who You Think You Are’ aanvankelijk veruit de beste song vond, maar dat ik intussen ook met de rest helemaal mee ben.

'Mijn meest glorieuze periode was toen ik in LA zat met Eagles Of Death Metal. Ik had ervoor kunnen kiezen om dat pad te blijven bewandelen, maar dat was niet wat ik wilde.'

Vanhamel «De single is niet meteen representatief voor de plaat. Maar: geen enkele song is representatief voor de hele plaat. ’t Is een trip. Dat is bij Millionaire nooit anders geweest: er stonden altijd heel uiteenlopende dingen op: wilde songs, ballads, psychedelische stuff… Heb jij huisdieren?»

HUMO Nee. Een hond is in overweging.

Vanhamel «Ik enkel een kat. In tegenstelling tot wat ik daarstraks zei, gaat ze wel af en toe naar buiten. Maar ik ben nogal een bezorgde huisvader: als ze ’s avonds niet binnen is, ben ik niet op mijn gemak. Een paar weken geleden is ze twee dagen niet komen opdagen, en daar was ik behoorlijk van aangedaan. Kijk, dit is al dichter bij huis, hè: de chimpansee. ‘Planet of the Apes’ ooit gezien? De originele met Charlton Heston uit ’68 is geweldig, maar eigenlijk vind ik die latere adaptaties ook allemaal goed.

»We naderen mijn favoriete dier: de olifant. Als kind was ik gefascineerd door drie dingen: Aziaten, olifanten en het nummer 11. Ik ging in de bibliotheek boeken halen over oosterse cultuur, was zot van kungfu, karate en de hele mystiek die eromheen hing. Kijk, deze jongen zie ik vanuit mijn dakraam.»

We staan oog in oog met een volwassen Aziatische olifant die, alsof hij weet dat er een artiest voor hem staat, zowaar een moonwalk doet.

HUMO Hoe heet hij?

Vanhamel «Damn, ik heb het geweten. (Denkt na) Nee, shit, ik ga er niet opkomen. Ik heb in India eens op een olifant gezeten, maar ik wilde er meteen weer af. Op de één of andere manier voelde dat fout aan.»

HUMO Hoelang ben je in India geweest?

Vanhamel «Ik ben er twee keer een maand geweest. Eén keer met mijn toenmalige vriendin en één keer alleen.»

HUMO Je bent de wereld rondgereisd?

Vanhamel «Nee, dat is overdreven. Ik ben zeker niet rondgetrokken met mijn rugzak of zo, maar ik heb wel wat plaatsen bezocht. Hier en daar, India onder andere, en Costa Rica, nog voor Jeff er zijn studio had. Ik heb vooral alleen gereisd, en dat doet wel wat met je. Je ontmoet mensen op een heel intense maar tegelijk ook vluchtige manier. In Nicaragua heb ik eens een poos opgetrokken met een gast, ik weet zijn naam al niet meer. Twee weken lang was hij mijn beste vriend. Geweldige gesprekken gevoerd, gefilosofeerd als zotten. Samen uitzoeken wat je die dag gaat eten, samen een slaapplaats zoeken, dat schept een band. En ineens was het gedaan. We zaten in een bus ergens op een vulkanisch eiland, en op een bepaald moment stopt de bus en zeg ik: ‘Ik ga er hier af, want ik wil dit en dat nog bezoeken.’ Waarop hij: ‘Ik ga nog wat verder.’ ‘Alright man, this is it, see you,’ een hug en… nooit meer gezien of gehoord. Jawel, één keer gemaild, maar dat was het dan.»

We wandelen verder. De laatste keer dat ik Vanhamel professioneel kruiste, was toen hij pas als gitarist bij The Hickey Underworld was ingelijfd, anderhalf jaar geleden ongeveer. Hij vertelde me toen dat hij een hele hoop materiaal had. Ik vraag of daar iets van op de plaat is terechtgekomen.

Vanhamel «Waarschijnlijk wel. Ik ben naar Costa Rica getrokken met een harde schijf vol dingen. Ik heb altijd wel íéts liggen. Ik maak muziek als ik het voel, en het komt in golven. Vroeger was het meer een strijd, een gevecht met mezelf. Ik vond dat ik, omdat ik muzikant was, elke dag muziek moest maken. Een soort schuldgevoel. Maar intussen heb ik vrede genomen met wie ik ben, en bij mij komt het dus in golven. Ik kan de dingen tegenwoordig veel beter laten liggen, als ik niet goed weet wat ik ermee aan moet. Terwijl ik daar vroeger gek van werd.»


Robots in Bokrijk

HUMO We zijn nu bezig met datgene waardoor je een hele tijd geen muziek hebt uitgebracht: alles wat erbij komt kijken. Je hebt eens gezegd: ‘Als ik op mijn gitaar een D-akkoord aansloeg, schoot het door mijn hoofd: ‘O nee, nu moet ik weer interviews gaan geven.’’

Vanhamel (haalt de schouders op) «Ik heb geleerd dat het geen zin heeft om me daar op voorhand al zorgen over te maken. Vroeger was het: ‘Het Grote Humo-interview, oei-oei-oei, hoe diep gaat dat weer gaan?’ Maar als het dan zo ver is, is het toch altijd weer anders dan hoe je het je had voorgesteld. Ik bedoel: zie ons hier lopen in het zonnetje, valt allemaal goed mee, hè? Hier zitten normaal trouwens de nijlpaarden, maar ik zie ze niet, ik denk dat ze nog slapen. Kom, we moeten doorstappen want die vissen zijn over tien minuten wakker.»

HUMO Voor de Evil Superstars-reünie was jij de musical director: jij hebt de show in elkaar gestoken, songs herwerkt, repetities geregeld. Doe je dat graag?

Vanhamel «Best wel, ja. En ik wist ook: ‘Als ik het niet doe, zal het niet gebeuren.’ Dan hadden we elkaar twee weken voor het optreden voor het eerst teruggezien, en was het, euh, iets helemaal anders geworden. Ik wilde zelf dat het goed was.»

HUMO Het gerucht doet de ronde dat er nog een Superstars-plaat zit aan te komen.

Vanhamel «We gaan niet opnieuw beginnen of zo, maar er is zeker materiaal. Voor de reünieshow heb ik twee nieuwe songs geschreven, en vorige week kwam ik op mijn harde schijf nog drie, vier dingen – stukken, riffs, halve songs – tegen die ideaal zouden zijn voor de Superstars. En ineens had ik ook een idee voor een conceptplaat, gebaseerd op Japanse Godzilla-films. Robots die Bokrijk overnemen, dat was mijn idee. Een soort apocalyptische plaat. Robots die toevallig in Bokrijk belanden en denken: ‘Ah, zo leven de mensen hier.’ Vervolgens nemen ze de zaak over en gaan in die lemen huisjes leven. Een mix van futurisme en paganisme. En ‘Belgica’ (lacht). Verder heb ik er nog niet over nagedacht.»

'Vroeger dacht ik: 'Het Grote Humo-interview, oei-oei-oei, hoe diep gaat dat weer gaan?' Ik heb geleerd dat het geen zin heeft om me daar zorgen over te maken.'

HUMO Klinkt in ieder geval heel erg Superstars.

Vanhamel (knikt) «En ik heb denk ik wel een paar songs die zouden kunnen dienen als soundtrack. Maar ik moet er tijd in kunnen steken en dat gaat nu even niet. In tegenstelling tot vroeger ben ik tegenwoordig graag met maar één ding bezig. Me concentreren, dat ene ding goed doen, en dan het volgende. Ik moet overmorgen bijvoorbeeld met Magnus gaan spelen, en dat wringt een klein beetje. Moet ik weer in een andere wereld stappen, terwijl mijn focus nu heel erg op Millionaire ligt.»

HUMO Je hebt naar verluidt heel lang geen gitaar aangeraakt. Hoelang precies?

Vanhamel «Een jaar ongeveer. Ik miste het niet.»

HUMO Luisterde je wel naar muziek?

Vanhamel «Ja, maar geen pop. Fluitmuziek, Oosterse dingen, veel Ravi Shankar

HUMO Ik stel me voor dat je, als je dan uiteindelijk weer begint, terug bij je eerste liefde belandt.

Vanhamel «Klopt, ja. Ik kan geen concreet voorbeeld noemen, maar je begint er weer aan om exact dezelfde reden: het plezier van het spelen. De gitaar lag al een jaar onaangeraakt in een hoek van de zetel, en ineens, zonder het goed en wel te beseffen, had ik ze vast en was ik aan het spelen. Twee noten. Een uur lang. Heerlijk (lacht). Dat besef: er zit héél veel in twee noten.»

HUMO ‘I’m Not Who You Think You Are’ bevat ook maar twee akkoorden.

Vanhamel (lacht) «Ja. Voor ik het wist, stond ook de tape-recorder weer aan. Niet met een plan, maar gewoon voor het plezier. En toen vroeg Tom Barman mij om hier een paar straten verder voor Magnus een gitaarpartijtje te komen inspelen. Ineens had ik ook weer van de studio geproefd. Daarna kwam het aanbod van The Hickey, wat me een ideale manier leek om terug connectie te vinden met het podium, zonder frontman te moeten zijn. En uiteindelijk had ik ook weer zin om iets voor mezelf te doen. Dus, wat is er sinds de laatste Millionaire-plaat gebeurd? Mijn soloplaat ‘Welcome to the Blue House’, Broken Glass Heroes, Eat Lions, Disko Drunkards, Magnus, Hickey, huis verbouwd, wereldreis gemaakt, jaar niks gedaan. En nu zitten we hier.»

Maar we moeten rechtstaan: het is 9.48 en de zon komt op boven het koraal. Vanhamel heeft niet gelogen: het spektakel dat zich langzaam voor onze ogen ontvouwt, is adembenemend. Vissen in alle maten en soorten en kleuren van de regenboog. De ene sputtert langzaam wakker, lijkt eerst nog een koffie nodig te hebben, een ander schiet bij de eerste zonnestraal weg als een speer. De wand waarachter het schouwspel zich afspeelt, is bol en reikt van vloer tot plafond, waardoor het lijkt alsof we er middenin staan. We kijken en zwijgen, en dan zegt Vanhamel: ‘Hier een paddenstoel bij.’ Ik zeg: ‘En ik die dacht: eens een interview zonder drugs.’ We lachen.

Vanhamel «Twee jaar lang heb ik niks aangeraakt: geen joints, geen alcohol, helemaal niks. Dat was in 2012 en 2013. En nu is het ook alweer een maand geleden dat ik nog gedronken heb.»

HUMO Wanneer is je vader weer gestorven? Zat zijn dood er voor iets tussen?

Vanhamel «In 2012. Het zal er zeker mee te maken hebben gehad. Het was een zeer ingrijpende gebeurtenis.»

HUMO Je zag hem niet vaak meer?

Vanhamel «Ik ben intussen al heel lang thuis weg, maar de laatste jaren van mijn puberleven heb ik voornamelijk bij mijn moeder doorgebracht, ja. Afscheid nemen van mijn pa was… Die pijn was heel intens. Verlating, existentiële… euh… Echt heavy. Maar pijn en afscheid horen bij het leven. ’t Is een cliché, maar alles komt en gaat, niks is voor altijd. Wie over alles controle wil hebben en aan alles blijft vasthangen, is een vogel voor de kat.»

'Vroeger moest ik, omdat ik muzikant was, van mezelf elke dag muziek maken. Een soort schuldgevoel. Maar intussen heb ik vrede met wie ik ben'

HUMO Even terug naar jouw muzikale begin. Toen ik je in 2001 interviewde, had je er een goed oog in dat je het met je groepje ging maken. ‘De wereld is klaar voor wat edgy-ness,’ zei je, ‘de mensen kunnen toch niet tevreden blijven zijn met al die Limp Bizkitten’. Niet dat je het slecht hebt gedaan, maar die wereldverovering is er niet van gekomen.

Vanhamel «Op een bepaald moment ben ik gaan beseffen dat het niet dat was wat ik wilde. Maar eigenlijk kan ik niet meer spreken voor de man of jongen die ik toen was, ik ben vandaag iemand totaal anders. Ik kijk zelden om, maar als ik nog eens een artikel van vroeger tegenkom, denk ik altijd: ‘Wie is dat is godsnaam?’ Mijn meest – tussen aanhalingstekens – glorieuze periode was toen ik in Los Angeles zat met Eagles Of Death Metal. Met hen de wereld rondgetourd ook. En dan kwam de volgende Millionaire-plaat met Josh Homme. Dat is het dichtst dat ik geweest ben bij... Ja, bij wat eigenlijk? Ik had er toen voor kunnen kiezen om dat pad te blijven bewandelen. Maar er kwam al meteen een foute manager bij, een dikke Italiaan met een sigaar: ‘We’re gonna make a star outta you!’ De platenfirma vond ‘Paradisiac’ goed, maar ze wilden er maar een paar songs van, aangevuld met twee songs van de eerste, en dan nog een paar hits die ik nog moest schrijven. Ik was jong en onbezonnen en dacht: ‘You’re not touching my art.’ Maar ik besefte ook dat je, als je het daar wil maken, er ook moet gaan wonen. Constant in the picture zijn, elk jaar met je promo-praatje een rondje doen langs alle college radios, je product in de mensen hun strot rammen. Zo ongeveer het tegenovergestelde eigenlijk van wat ik wilde.»

HUMO Je hebt de nieuwe plaat helemaal in je eentje ingespeeld en geproducet?

Vanhamel «Alles behalve de drums. Gitaar, bas, zang, toetsen, samples, percussie, strings, computerprogrammatie… Jeff Claeys heeft hier en daar wat toetsen ingespeeld, en Damien Vanderhasselt heeft gedrumd.»

HUMO Drummen kun je niet?

Vanhamel «Jawel, maar niet goed genoeg voor wat ik wil. En soms is wat ik wil dan weer te, euh, offbeat voor een goeie drummer. Ik heb een vrij goed gevoel voor ritme, maar ik hou van grooves die net achter de beat zitten. In de hiphop hoor je dat vaak.»

Er wacht Vanhamel een volgende afspraak, en terwijl hij al beatboxend demonsteert wat hij met offbeat bedoelt, wandelen we naar de uitgang. We nemen afscheid, spreken af dat we voor ons volgende interview naar Yellowstone gaan, en zien dan pas dat fotograaf Anton Coene vanmorgen niet zomaar een T-shirt heeft aangetrokken. Wit op zwart: ‘Sitting on the face of a panter’.

Anton Coene «Er staat een schrijffout op: het moet ‘panther’ zijn, met een ‘h’. ‘Panter’ betekent hijger.»

Glimlachend naar huis.

‘Sciencing’ van Millionaire verschijnt op 19 mei bij News P – Z News/Unday Records. Millionaire speelt op 7 juni in de Botanique. Alle tourdata bandsintown.com/Millionaire

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234