null Beeld

Vergrijzing en televisie: is onze beeldbuis op weg naar de uitgang?

Onheilstijdingen vanuit televisieland: de traditionele televisiekijker wordt almaar ouder en is dus langzaamaan met uitsterven bedreigd. De schuldige? De algemene vergrijzing, natuurlijk, maar ook die dekselse jeugd, die het te druk heeft met SnapChatten, YouTuben en Netflixen om zich nog met het kleine scherm bezig te houden. Is het tv-kijken as we know it binnenkort echt morsdood? Of gaat het om de zoveelste stemmingmakerij van de onheilsprofeten die eerder al de radio, cinema en cd dood en begraven verklaarden?

mke

'Hoezo? Met ‘Eigen kweek’ hebben we net nog 2 miljoen kijkers gehaald. Een record!'

Bij de openbare omroep lijkt er alvast weinig sprake van ongerustheid.

Olivier Goris(netmanager van Eén) «Ik ben even bij onze studiedienst gaan checken of ons buikgevoel bij dat stuk in De Standaard klopte. Daar zat heel erg de teneur in dat televisie stilaan op zijn einde loopt, terwijl wij hier dagelijks het bewijs van het tegendeel krijgen: Er wordt nog enorm veel tv gekeken – naar Eén, maar ook naar andere zenders. Neem nu vorige maandag: wij hadden met ‘Molenbeek’ 930.000 kijkers, terwijl er ook nog eens 900.000 man naar VIER aan het kijken was, waar op dat moment ‘De mol’ te zien was. Dat is een groot publiek.

undefined

null Beeld

»Als je het vergelijkt met tien jaar geleden, dan daalt het live kijken weliswaar licht, maar dat wordt helemaal gecompenseerd door het uitgesteld kijken. Met de eerste aflevering van ‘Eigen kweek’ bijvoorbeeld, hebben we net nog de kaap van 2 miljoen kijkers gerond. Het beste cijfer van de afgelopen tien jaar, met uitzondering van de eerste aflevering van ‘De ronde’. Van die ‘Eigen kweek’-kijkers waren er 1,8 miljoen die zondag live keken, en tijdens de week is daar nog eens meer dan 200.000 man bijgekomen. Zeker voor fictiereeksen is dat uitgesteld kijken dus alleen maar een zege.»

HUMO In het onderzoek was de VRT, en dan vooral zender Eén, kop van jut. Jullie publiek zou schrikbarend snel ouder worden.

Goris «Van Eén wordt wel vaker gezegd dat het een ‘oude’ zender is, maar voor ons is het essentieel dat we een aanbod maken voor iedereen. Natuurlijk, bij mensen jonger dan 25 daalt ons aandeel wel – maar dat is zo bij alle zenders. Dat heeft een paar oorzaken: ouderen hebben altijd, ook vroeger, meer televisie gekeken dan jongeren. Jongeren zitten vaker op café of, vandaag dan, op andere platformen. Het klopt dat de VRT momenteel te weinig aanwezig is op die andere platformen, maar daar werken we volop aan. Als die jongeren van vandaag ouder worden, verandert hun bioritme ook. Een veertiger zal minder op café zitten en gaat weer meer gewoon televisie kijken ‘s avonds.»

HUMO Tenzij die nieuwe generatie die gewoonte om zich met andere kanalen bezig te houden ook op latere leeftijd blijft hanteren.

Goris «Dat zijn moeilijke voorspellingen. De digital natives van vandaag zullen op hun 30ste inderdaad niet plots hun tablet en smartphone weggooien. We gaan gewoon naar een realiteit waarin verschillende schermen worden gebruikt, soms ook tegelijkertijd. Maar ik twijfel er niet aan dat de traditionele televisie ook dan nog een plaats tussen die andere schermen zal hebben. Dat merk je ook vandaag, bij het live kijken: dat doen mensen nog altijd het liefst op het televisiescherm, niet via hun tablet of laptop.»

HUMO Spelen jullie, als openbare omroep, nu al voldoende in op die veelheid aan schermen?

Goris «Nee, daar moeten zeker nog stappen genomen worden. Zeker als het gaat over programma’s aanbieden op andere schermen, hebben we nog een weg af te leggen. Maar: daar wordt dus aan gewerkt.»


Netflix als partner

Bij de Medialaan bestaat zo’n platform, waarop kijkers ook online volledige programma’s kunnen (her)bekijken, wel al. Toch zien ze ook daar het traditionele tv-kijken niet meteen een gewisse dood tegemoet gaan.

Sara Vercauteren (woordvoerster) «Het lineair tv-kijken werd al vaker doodverklaard, maar de officiële CIM-cijfers spreken dat toch tegen. Voor VTM is de kijkersleeftijd de laatste jaren stabiel gebleven, net als de kijkduur. De mensen tussen de 18-54 jaar oud – de kerndoelgroep voor ons als commerciële zender – keken vorig jaar gemiddeld 3 uur en 22 minuten per dag tv via het klassieke medium. 85 procent daarvan keek nog altijd live, 15 procent uitgesteld. Zelfs bij jongeren – vanaf 18 jaar toch – kijkt het merendeel nog steeds live.»

undefined

null Beeld

HUMO Toch timmeren jullie al volop aan een digitaal kijkplatform.

Vercauteren «Ja, eigenlijk maakt het ons niet uit hoe mensen tv kijken, klassiek of online. Er zijn enorm veel nieuwe kijkvormen bijgekomen. Mensen kijken vandaag ook massaal online, via de laptop, smartphone of tablet. Maar ook daar zien we niet meteen een probleem: maar liefst 51 procent van de content die online bekeken wordt, komt van televisieprogramma’s. We hebben daarom al serieus ingezet op online kanalen om onze programma’s bij de kijker te brengen. Via onze site bieden we bijbvoorbeeld volledige afleveringen van onze programma’s aan, en dat slaat aan: 700.000 Vlamingen hebben zich daarvoor al geregistreerd en per maand worden er maar liefst 1,9 miljoen afleveringen online bekeken. De gemiddelde leeftijd van die online kijkers is trouwens zeer jong, 25 jaar. Via de site en de tv-app Stievie kunnen mensen ook live of licht uitgesteld naar onze zenders kijken, via de tablet of laptop. Vanaf woensdag (2 maart, red.) is die optie trouwens ook beschikbaar voor de smartphone.»

HUMO Is het op die online platformen niet moeilijker om mensen naar reclame te doen kijken?

Vercauteren «Ook op dat vlak hebben we ons businessmodel grondig herzien. Grote reclameblokken, zoals bij de gewone televisie, werken online inderdaad niet. Je moet ze dus korter maken. Het voordeel van online adverteren is dan weer dat je veel meer aan targeted advertisingkan doen. Bij vtm.be moeten mensen zich registreren en informatie invullen over hun leeftijd, geslacht enzovoort: dat maakt het voor adverteerders die op zoek zijn naar specifieke doelgroepen natuurlijk interessant. Vrouwen krijgen bij ons bijvoorbeeld reclame over parfum, terwijl mannen dan weer een filmpje over scheermesjes te zien krijgen. Al blijft reclame via televisie wel nog steeds onze grootste bron van inkomsten.»

HUMO Nog een grote speler, zeker bij jongeren, is Netflix. Is die voor jullie een bondgenoot of een concurrent?

Vercauteren «We zien hen eerder als een partner: zij adverteren bij ons, terwijl wij aan het bekijken zijn welke reeksen we eventueel bij hen kunnen aanbieden. Ons doelpubliek blijft ook een grote fan van Vlaamse fictie. Daar blijven we dus volop in investeren – vandaag, maar zeker ook nog morgen.»


Tv-kijken: een psychologische behoefte

Was het hele onderzoek dan het werk van een stelletje paniekzaaiers? We vragen het voor de zekerheid nog eens na bij Jan Callebaut, die als marktonderzoeker zelf vaak geraadpleegd wordt door VRT.

Jan Callebaut «Het kijkgedrag is volop in evolutie. Ketnet wordt bijvoorbeeld al jaren meer online bekeken dan via de televisie. De onderzoekers hebben zich toegespitst op dat ene traditionele kijkkanaal, de televisie, terwijl die meetomgeving allang niet meer het reeële kijkgedrag weergeeft. Het onderzoek is dus zelf, euh, verouderd (lacht).

»De tijd dat men op een bepaald uur een programma uitzond en de kijker gedwongen was om dán te kijken of het te missen, ligt ver achter ons. Deze resultaten zijn gebaseerd op het aantal oogparen dat is blootgesteld aan programma’s op televisie. Terwijl de manier waarop een zender, zeker de openbare omroep, ingrijpt in het leven van mensen vandaag ook via andere kanalen gaat. Als je een geloofwaardig onderzoek wil voeren, moet je die andere manieren van kijken ook in acht nemen.»

undefined

null Beeld

HUMO Goed, maar het is toch zo dat zeker jongeren minder tijd besteden aan dat ene scherm, ten voordele van de schermen van hun computer en smartphone?

Callebaut «Zeker, en dan moet je daarop inspelen. Men refereert graag aan Studio Brussel als grote jongerenvriend, maar MNM is een uitstekend voorbeeld van een merk dat ook via andere audiovisuele kanalen de jongeren bereikt. Dé uitdaging van de toekomst wordt: nog meer op inzetten op die online omgeving. Dat beseft men bij de VRT ook.»

HUMO Een uitdaging die tijd en geld kost. Geld dat niet meer naar de televisieprogramma’s zelf kan gaan.

Callebaut «Dat is zo, maar vroeger waren technologische toepassingen veel duurder. Die investering valt vandaag, zeker relatief gezien, wel mee. De VRT heeft in die zin ook een voetje voor, omdat het als overheidsbedrijf bevrijd is van één grote last: het moet geen winst maken. Waardoor er meer geëxperimenteerd kan worden. Dat staat zelfs als één van de vooropgestelde doelen in de nieuwe beheersovereenkomst: er wordt dus ook van bovenaf rekening mee gehouden dat zulke vernieuwingen moeten gebeuren. De hamvraag is alleen: hoe precies?»

HUMO Denkt u dat het traditionele tv-kijken, lineair en via het ‘grote’ kleine scherm dan, niettemin zal verdwijnen?

Callebaut «Het aandeel ervan in het algemene kijkgedrag zal natuurlijk slinken. De tijd dat iedereen kritiekloos een hele tv-avond absorbeerde, is voorbij. Maar het volgen van een geprogrammeerde flow zal nooit volledig verdwijnen, omdat de psychologische behoefte eraan nooit zal verdwijnen. Wat is het wezenlijk verschil tussen internet en televisie? Bij internet moet je altijd zelf bewust een keuze maken, door op een link of filmpje te klikken. Terwijl je bij televisie gewoon lekker kan onderuitzakken en vertrouwen op de keuze die een ander voor je gemaakt heeft. Mensen moeten al de godganse dag beslissingen nemen, ‘s avonds leggen ze die verantwoordelijkheid al eens graag bij iemand anders.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234