'Verkeersveiligheid is te belangrijk om aan politici over te laten.' Plankgas met mobiliteitsminister Ben Weyts

Op het Vlaams Congres Verkeersveiligheid in Antwerpen presenteert Vlaams minister van Mobiliteit Ben Weyts vandaag, dinsdag, de nieuwe ongevallenstatistieken. Humo kon vooraf al de cijfers inkijken, en die zijn behoorlijk.

'Ik ben weleens geflitst, ja, en ik ben ook weleens met een glas te veel op achter het stuur gekropen'

Volgens de ongevallenstatistieken van 2015 gaat Vlaanderen er globaal gezien licht op vooruit, terwijl er in het hele land 5 procent méér doden vielen. In 2014 was de situatie omgekeerd: Wallonië en Brussel deden het goed, terwijl Vlaanderen een rampjaar kende, met in totaal 400 verkeersdoden. In die zin zou men de cijfers van 2015 een normalisering kunnen noemen. Minister Ben Weyts (N-VA) houdt het bij ‘een lichtpuntje’.


Lees ook:

'Dossier verkeersveiligheid: de schande van de 700 verkeersdoden'

Ben Weyts «Dertien doden minder: dat is niet niks. De cijfers zijn bemoedigend, 2015 zou het jaar van de ommekeer moeten worden. Ik was pas minister toen ik met de cijfers van 2014 werd geconfronteerd. Die waren choquerend, vooral omdat de daling op de langere termijn volledig op het conto van de automobilisten komt. Die zijn de voorbije jaren heus niet veiliger gaan rijden: auto’s zijn gewoon beter uitgerust en hebben betere airbags. Daarom durf ik me zelfs hardop af te vragen: moeten we die airbags niet aan de buitenkant van de auto monteren, in plaats van binnenin?»



HUMO Dat klinkt als een boutade, maar er wordt volop mee geëxperimenteerd.



Weyts «Absoluut. En ik vind dat Vlaanderen een voortrekkersrol moet spelen op het vlak van verkeersveiligheidstechnologie. We hebben de knowhow. Maar voorlopig kunnen we niet om de vaststelling heen dat de zwakke weggebruiker er de voorbije tien jaar relatief gezien op achteruit is gegaan. Opnieuw: dat is choquerend, een schande zelfs. Daarom heb ik meteen een aantal maatregelen aangekondigd: een betere rijopleiding, meer trajectcontroles en een strenger handhavingsbeleid. Meteen kreeg ik een zondvloed aan shitmails binnen. Vooral de trajectcontroles vielen slecht.»



HUMO Vat u de toon van die mails eens samen.



Weyts «De meeste mensen leggen een zéér grote vergevingsgezindheid aan de dag als het over hun eigen rijgedrag gaat, maar ze zijn ronduit intolerant voor alle anderen. Genre: ‘Ik rijd sneller dan ik mag, maar ik kán dat. Zou u zich niet beter bezighouden met die andere kloefkappers?’ En ze vragen me in één moeite door om de veroordeling die ze hebben opgelopen kwijt te schelden.»

HUMO Wat zelfs u niet kunt.

Weyts «En wat ik vooral niet wil.»

HUMO Twintig jaar geleden klonk het in de volksmond: ‘Let op als je met de auto naar Spanje en Frankrijk reist: ze rijden er als zotten.’ Die landen doen het nu een pak beter dan wij.

Weyts «Ja, wij doen het slechter dan de traditioneel verdachte zuiderse landen. Maar als ik even advocaat van de verkeersduivel mag spelen: nergens is de verkeersdensiteit zo hoog als bij ons. Er zijn veel mogelijkheden tot conflicten. Het hoge aantal ‘weefbewegingen’ op de Brusselse Ring zorgt bijvoorbeeld voor duizend incidenten per jaar. Maar het klopt dat Frankrijk en Spanje grote stappen vooruit hebben gezet op vlak van mentaliteit en dat wij zijn blijven hangen. Wij hebben geen verkeersveiligheidscultuur. Er is nonchalance. Te veel mensen denken nog altijd: ‘Ik heb lang stilgestaan in de file en nu heb ik het recht om het gaspedaal in te drukken.’»

HUMO Nederland heeft eveneens een fileprobleem, en daar zijn de statistieken minder slecht: ligt het ook niet aan het beleid? Mobiliteitsspecialist Johan De Mol van de Universiteit Gent zei me ooit eens dat wijlen Jean-Luc Dehaene onze laatste goede verkeersminister was geweest. We spreken over de jaren ’88-’92.

Weyts «Dat is het makkelijke antwoord: ‘Het ligt aan de politiek.’ Eerlijk: in 90 procent van alle ongevallen is een menselijke fout de oorzaak, vaak in combinatie met andere factoren. Het ligt aan de Vlaming. En ik kan moeilijk altijd mee in de wagen kruipen. Alle statistieken tonen aan dat de Vlaming een kordater beleid nodig heeft. Wel: hij zal een kordater beleid krijgen.»

HUMO Een vader van een verkeersslachtoffer beschreef het in een opiniestuk zo: ‘Verkeersveiligheid is te belangrijk om aan politici over te laten.’

Weyts «Ik deel die mening, maar ik wil de schuld ook niet afschuiven: we zijn allemaal even schuldig. De politiek moet voor een betere infrastructuur en duidelijker regels zorgen. Ook bij het beleid is er marge voor winst.»

HUMO Ik blijf het opmerkelijk vinden hoe Vlamingen zich, alle campagnes en opvoeding ten spijt, risicovol rijgedrag blijven permitteren. Is het onze volksaard?

Weyts «Er bestaat zoiets als een cultuurverschil, maar daar mogen we niet in berusten, en het mag zeker geen excuus zijn. Het effect van de bobcampagnes toont net aan dat je een shift in het denken kunt veroorzaken. De verkeersshift is nog belangrijker dan de taxshift.»

HUMO Uit onderzoek blijkt dat Belgen wel weten dat alcohol en rijden niet samengaan, maar vervolgens kruipen ze zonder verpinken dronken achter het stuur. De handhaving schiet tekort.

Weyts «Daar zie je het verschil tussen enforcement en engagement in de praktijk. We zijn erin geslaagd om de jongste generatie bestuurders aan te pakken op hun engagement. Jongeren hebben de juiste mentaliteit – het is not done om dronken achter het stuur te kruipen – terwijl ik deel uitmaak van een generatie voor wie het wél aanvaardbaar is. Die breng je niet op betere gedachten met campagnes, maar met enforcement, dus handhaving. Daarom is het erg hoopgevend dat Jan Jambon (federaal N-VA-minister van Veiligheid en Binnenlandse Zaken, red.) heeft aangekondigd dat hij jaarlijks één op de drie automobilisten wil controleren.»

'Trajectcontroles zijn erg efficiënt: het aantal letselongevallen op de E40 tussen Wetteren en Erpe-Mere is gedaald tot núl'

HUMO Dat is nog altijd schamel.

Weyts «Vindt u dat? Ik ben nog nooit tegengehouden of gecontroleerd. Niet één keer.»

HUMO En bent u weleens met een glas te veel achter het stuur gekropen?

Weyts «Zoals ik al zei: ik maak deel uit van een generatie die op dat vlak boter op het hoofd heeft.»

HUMO Handhaving is een kwestie van prioriteiten en financiering. Verkeersveiligheidsspecialisten klagen dat de verkeerspolitie onderbemand blijft, terwijl de federale regering 400 miljoen uitgeeft aan terrorismebestrijding. Buitenproportioneel, als je het aantal slachtoffers in rekening brengt.

Weyts «Daar valt iets voor te zeggen. Misschien zijn we de laatste decennia gewend geraakt aan verkeersonveiligheid en heb je bij terreur nog geen gewenning, waardoor men daar alle zeilen bijzet. Dat ontslaat ons niet van de plicht om ook in het verkeer strenger te zijn. Nogmaals: als Jan Jambon zijn voornemen voor elkaar krijgt, zullen de statistieken snel verbeteren.»

HUMO Dat voornemen hebben politici al zo vaak geuit.

Weyts «Als je als politicus de lat zo hoog legt, stel je je kwetsbaar op, maar vooral ambitieus.»

HUMO Johan De Mol was onder meer zeer te spreken over Dehaene omdat die het rijbewijs met punten heeft ingevoerd. Er bestaat al een wettelijk kader voor, we zouden het morgen kunnen invoeren. U pleit er expliciet voor in het Vlaamse regeerakkoord. Helaas hebt u er niets over te zeggen.

Weyts «Het staat ook in het federale regeerakkoord, maar in de voorwaardelijke wijs. Men heeft nog maar eens een nieuwe studie aangekondigd: zo gooit men het stokje tot voorbij de volgende verkiezingen.»

HUMO De MR ligt dwars.

Weyts «Ja, ze schermen met eventuele consequenties voor de beroepssector, en Wallonië kijkt ook anders aan tegen de controlecultuur. Maar kun je zo’n maatregel nog uitstellen als je ziet welke negatieve records ze over de taalgrens breken?»

HUMO Vorig jaar steeg het aantal doden in Vlaanderen en daalde het in de andere gewesten. Het gaat op en neer.

Weyts «Ja, maar de Waalse statistieken zijn niet van die aard dat je het rijbewijs met punten zomaar onder de mat kunt vegen.»

HUMO Het zal hoe dan ook niet voor morgen zijn. Kunt u vanuit Vlaanderen de handhaving verstrengen en de pakkans verbeteren?

Weyts «Ik ben niet bevoegd voor politie en justitie, maar daar trek ik me niets van aan: ik heb vertegenwoordigers van beide uitgenodigd in het Vlaams Huis voor de Verkeersveiligheid. En ze zullen komen. Samen met de Ouders van Verongelukte Kinderen, het Agentschap Wegen en Verkeer, de automobielfederaties en de transportsector zullen we het hebben over wat we kunnen doen om de verkeersveiligheid te verhogen.»

'Stevaert had het lef om tegen de publieke opinie in te gaan. Op dat vlak is hij een voorbeeld.'


HUMO Weer een praatbarak. Wat is er mis met het parlement?

Weyts «Als elk parlement even efficiënt was, zou het nogal vooruitgaan. Het Vlaams Huis heeft op korte termijn de rijopleiding hervormd: de opleidingsperiode wordt verlengd, de leerstof wordt zwaarder en als sluitstuk introduceren we een ‘terugkomdag’, drie maanden nadat mensen hun rijbewijs gehaald hebben. We leggen ook de laatste hand aan ons Vlaams verkeersveiligheidsplan. Ik ga ervan uit dat we dat voor de zomer zullen kunnen voorstellen. Ik ga niet op de feiten vooruitlopen, maar het verkeer zál veiliger worden.»


Dood aan de Coyote

HUMO Ik liet daarnet Johan De Mol genadeloos oordelen over de verkeersministers, maar eerlijk is eerlijk: met zijn rotondes, flitspalen en fietspaden heeft Steve Stevaert veel goeds gedaan.

Weyts «Hij heeft vooral ook het lef gehad om in te gaan tegen de publieke opinie: op dat vlak is hij een voorbeeld.»

HUMO Vooral de flitspalen lokten hevige reacties uit: ze werden omgezaagd of in de fik gestoken. Maar ze hebben onze wegen wel veiliger gemaakt.

Weyts «De flitspalen hebben hun verdienste, maar wij gaan nu toch voluit voor de trajectcontroles. Bestuurders vinden die veel rechtvaardiger omdat ze geen momentopname zijn. Het excuus ‘Ik was even verstrooid’ valt weg, en die controles zijn bovendien erg efficiënt: het aantal letselongevallen op de E40 tussen Wetteren en Erpe-Mere is gedaald tot núl. Het effect van een trajectcontrole is ook duurzaam: mensen passen hun snelheid vooraf al aan, en voorbij de trajectcontrole blijven ze 120 kilometer per uur rijden. Kuddegedrag. Dat bewijst dat het niet moeilijk is om je aan de snelheidslimiet te houden. Ik heb het Vlaams Huis voor de Verkeersveiligheid, waar ook technici deel van uitmaken, uitgedaagd: bezorg mij mobiele trajectcontroles. Als je weet dat je op élk moment gecontroleerd kunt worden, zal dat een fundamentele gedragswijziging veroorzaken. We zullen die mobiele controles niet met een verkeersbord aankondigen. Die borden zijn trouwens erg illustratief voor onze verkeerscultuur.»

HUMO Net als de radarverklikkers, die gretig aftrek vinden en waarmee gebruikers elkaar waarschuwen voor controles.

Weyts «Dan zullen ze toch heel snel moeten zijn, want we zullen de mazen van het net kleiner maken. Het is trouwens mijn uitdrukkelijke ambitie om ervoor te zorgen dat de producenten van de Coyote en andere radarverklikkers binnenkort véél minder geld verdienen. Ik viel trouwens van mijn stoel toen ik zag dat zelfs chauffeurs van het Vlaams Parlement met zo’n ding rondreden. Verwerpelijk.»

HUMO Ik ken nochtans verstandige mensen die zich onrecht aangedaan voelen wanneer ze geflitst zijn.

Weyts «Dat is de mentaliteit die ik daarnet beschreef: ‘Ik heb het recht om verloren tijd in te halen.’»

HUMO Bent u weleens geflitst?

Weyts «Ja, zoals zoveel mensen. Maar alleszins niet met gekke snelheden. Ik vind het een rechtvaardig systeem en bovendien efficiënt.»

HUMO Uw federale collega Jacqueline Galant (MR), die tegen het rijbewijs met punten is, pleitte voor variabele snelheidslimieten: sneller wanneer het kan. U hebt haar teruggefloten.

Weyts «Ze heeft een studie aangekondigd. Welnu, ik kan haar een stápel studies bezorgen. Been there, done that. We wéten dat het aantal verkeersdoden zal stijgen als we de snelheidslimiet verhogen. En dan zwijg ik nog over de nadelige effecten op de gezondheid door de hogere uitstoot.»

HUMO U bent erg ambitieus, leer ik uit het regeerakkoord: u mikt op tweehonderd doden tegen 2020. Dat zal niet lukken, weten we nu al.

Weyts «Inderdaad. Die ambities zijn vastgelegd in het vorige verkeersveiligheidsplan, in 2008. Ik hou van realistische doelstellingen.»

HUMO U hebt toch meegeschreven aan het regeerakkoord?

Weyts «Ja, maar u moet die cijfers begrijpen als een engagement: we zullen het maximale doen. Eigenlijk heb ik geen doelstellingen nodig: de jaarlijkse statistieken volstaan als aansporing.»

HUMO Het regeerakkoord maakt zelfs gewag van nul doden tegen 2050. Daarmee echoot u het Zweedse Vision Zero, een theoretisch-filosofisch concept dat daar al vruchten heeft afgeworpen.

Weyts «Daar heb ik het iets moeilijker mee.»

HUMO Het staat toch zo in het regeerakkoord?

Weyts «Ja, en ik wil geen afbreuk doen aan de ambities, maar ik weet natuurlijk dat we die nul nooit zullen halen, tenzij in de beste der werelden. Lees: niet hier. Het is vooral de bedoeling om de mensen mee te nemen in een verhaal.»

HUMO Vision Zero is toch geen vaag voornemen? Het is een bundel principes waaraan alle beleidsbeslissingen worden afgetoetst. In veel Noord-Europese landen zelfs met succes.

Weyts «De vraag is wat het verband is tussen de filosofie en de statistieken. Ik ben veel meer geïnteresseerd in concreet beleid en doelstellingen op kortere termijn.»

HUMO Nederland heeft zijn eigen Vision Zero: Duurzaam Veilig, dat steile ambities met concrete toetsstenen combineert. Het zet zwaar in op wegen waar je vanzelf trager gaat rijden, omdat ze duidelijk zijn ingericht.

Weyts «Dat doen wij ook. Het budget voor infrastructuurwerken wordt met 30 procent verhoogd, geld dat we ontvangen via de kilometerheffing voor vrachtwagens die vanaf volgende maand wordt geïnd. Het idee erachter is dat onderhoudswerken ook verbeteringswerken moeten zijn. We zullen niet alleen prima beton achterlaten, maar ook een veiligere weg. In Nederland zijn we het concept van de vergevingsgezinde weg gaan halen: we richten de weg anders in, zodat de impact van een kleine fout of een onoplettendheid wordt beperkt. We vervangen oude vangrails door nieuwe, zodat je niet omhoog wordt gekatapulteerd als je ze raakt: ze absorberen de schok met een harmonica-effect. We plaatsen kreukelpalen. We halen bomen weg. Ik krijg daar veel boze mails over, maar verkeersveiligheid versus natuurbehoud is soms een moeilijke afweging, en een boom langs een steenweg is nu eenmaal levensgevaarlijk. Daarnaast proberen we het wegbeeld aan te passen door hindernissen in te bouwen, waardoor bestuurders vanzelf meer aandacht hebben wanneer het nodig is. Volgens de VAB zou dat de kans op ongevallen verhogen, omdat de weg dan moeilijker ‘leesbaar’ is. Een raar discours, dat alleen maar klopt als je het normaal vindt dat mensen te snel rijden.»

'Je lost het fileprobleem niet op door de bedrijfswagens af te schaffen: dan gebruikt iedereen zijn eigen wagen'

HUMO U gaat ook de snelheidslimiet op de gewestwegen uniform verlagen naar 70 km per uur.

Weyts «Dat zijn de dodenwegen bij uitstek, zeker tijdens het weekend. Nu mag je daar in principe 90 km per uur rijden, tenzij er een bord staat dat de snelheid tot 70 km per uur beperkt, en zo staan er véél borden. Nu geldt op vijfduizend kilometer gewestwegen de uitzondering en op tweeduizend kilometer de regel. We zullen dat omdraaien, waardoor de wegen duidelijker worden: overal 70. En zo kunnen we ook zestienduizend borden weghalen, wat opnieuw de veiligheid ten goede komt.»

HUMO Nog een bekend euvel: de waanzinnige wildgroei aan verkeersborden in België. Die jungle is intussen in kaart gebracht.

Weyts «Alle borden zitten nu in een databank. Dat is handig voor nieuwe toepassingen zoals ISA, de intelligente snelheidsadaptatie: een camera speurt de omgeving af en zorgt ervoor dat je je automatisch aan de snelheid houdt. Ik heb zelf met ISA gereden, maar het systeem is nog niet accuraat omdat je moet terugvallen op parate kennis wanneer er geen borden zijn. Maar het is wel een technologie van de toekomst.»

HUMO De overtreffende trap van ISA: de zelfrijdende auto. Die zit er sowieso aan te komen, en computers zijn betere automobilisten dan wij. Dan zijn alle verkeersproblemen opgelost en is uw job overbodig.

Weyts «Er zal altijd iemand moeten zijn die tegen die zelfrijdende auto’s zegt hoe snel ze mogen rijden. Wees gerust: mijn job is gevrijwaard.»


Slingeren op de ring

HUMO Volgens Vision Zero en Duurzaam Veilig moet bij élke mobiliteitsbeslissing – een nieuwe weg, verkeersbord of regel – het effect op de verkeersveiligheid bekeken worden. Dat primeert boven de doorstroming. Ziet u het ook zo?

Weyts «Ja, maar in de praktijk moet je ook de andere criteria in rekening brengen. Neem bijvoorbeeld de aparte groene lichten voor de diverse weggebruikers – voetgangers, fietsers, voertuigen die rechtdoor rijden en voertuigen die afslaan. Dat is veilig, maar in onze dichtbebouwde omgeving zorgt dat voor een enorme opstopping.»

HUMO En dan kiest u voor doorstroming in plaats van veiligheid.

Weyts «Alleen wanneer het na een ernstige afweging niet anders kan. In Nederland doen ze óók aanpassingen in functie van de doorstroming.»

HUMO U weet wat gezegd wordt over deze en de vorige Vlaamse regering: het zijn betonregeringen.

Weyts «Ja, en dat vind ik niet eens een belediging. Als we de mobiliteitsproblematiek willen aanpassen, moeten we investeren in infrastructuur. De heraanleg van de Brusselse Ring zal effect hebben op zowel de doorstroming als op de veiligheid.»

HUMO U gaat die verbreden. Méér beton.

Weyts «Omdat we het doorgaand verkeer zullen scheiden van het bestemmingsverkeer. Ik herhaal het: op de Brusselse Ring zijn er duizend incidenten per jaar. Dat komt vooral doordat er veel op- en afritten zijn op een korte afstand en het verkeer continu van links naar rechts slingert.»

HUMO Ik kan ervan meespreken: de Humo-redactie is sinds kort gehuisvest in het schilderachtige Kobbegem, geklemd tussen steenwegen en de Ring. Ik ga niet meer met de fiets naar het werk, maar ik verlies in mijn bedrijfswagen veel tijd op de Brusselse Ring.

Weyts «U zult dan al vastgesteld hebben dat de incidentjes een grotere impact hebben dan de verkeersdrukte. En er zijn ook een aantal rare verkeerssituaties. Leg maar eens aan een buitenlander uit hoe hij van de binnenring de A12 naar Boom moet nemen. Je moet eerst helemaal naar rechts gaan, dan net lang genoeg het juiste middenvak volgen, en ten slotte naar links gaan in een levensgevaarlijke bocht die naar links helt, terwijl er verkeer van rechts komt. Bonne chance.»

'Te veel mensen denken nog altijd: 'Ik heb lang stilgestaan in de file en nu heb ik het recht om het gaspedaal in te drukken''

HUMO Ik woon in vogelvlucht op dertien kilometer van de redactie: ik neem nu de auto, omdat ik met het openbaar vervoer meer dan een uur onderweg ben.

Weyts «En de fiets?»

HUMO Zestien kilometer: net te lang om niet in het zweet aan te komen.

Weyts «Een elektrische fiets?»

HUMO Slecht voor het imago.

Weyts (lacht) «Tegenwoordig kan het, zeker met zo’n speed pedelec die 45 kilometer per uur gaat. Maar voor die afstand is dat zelfs niet nodig.»

HUMO Hoe dan ook gebruik ik mijn bedrijfswagen nu veel vaker dan vroeger. Mensen met een bedrijfswagen, blijkt uit een recente studie van het Planbureau, rijden gemiddeld 6.000 kilometer per jaar méér. Er zijn naar schatting 400.000 tot 700.000 salariswagens in België. Volgens de meest conservatieve schatting zijn die goed voor 2,4 miljard extra kilometers per jaar.

Weyts «Bij die studie worden heel wat vraagtekens geplaatst. Zijn de bedrijfswagens verantwoordelijk voor het fileprobleem? Ik wou dat het zo simpel was. Laten we wel wezen: het gros van de mensen die hun bedrijfswagen moeten afstaan, zullen de dag erna met hun eigen wagen in de file gaan staan.»

HUMO Of carpoolen.

Weyts «Dat is de individuele keuze van elke werknemer. Daarom ben ik het idee van een mobiliteitsbudget niet ongenegen, op voorwaarde dat het financiële voordeel gelijk blijft voor de werknemer én de werkgever. Ik zie soms voorstellen die de loonkosten verhogen én het nettoloon verlagen. Daar bedank ik voor. Maar met een mobiliteitsbudget van bijvoorbeeld 800 euro kun je 400 euro besteden aan een auto, 200 euro aan het openbaar vervoer en 200 euro aan een elektrische fiets. Dan zullen mensen weloverwogen beslissen welke vervoermiddel ze gebruiken, en op welk moment. Niemand gaat voor zijn plezier in de file staan. Onnodige verplaatsingen doe je niet in de spitsuren: je moet toch geen specialist zijn om dat te snappen?»

HUMO Mensen stappen wel vaker in de auto voor onnodige verplaatsingen. En vooral tijdens de spits, bleek uit dat onderzoek.

Weyts «Het speelt mee, maar je lost het fileprobleem niet op door de bedrijfswagens af te schaffen. Natuurlijk zijn er mensen die met de bedrijfs-wagen van Antwerpen naar Brussel rijden, ook al wonen ze naast het station. De trein moeten ze namelijk zelf betalen.»

HUMO Ik neem de trein wel, maar ik reis als beroepsjournalist natuurlijk ook gratis.

Weyts (grijnst) «Maar niet met De Lijn. Ik heb het journalistenabonnement afgeschaft.»


De faire 50 euro

HUMO Kijk, ik wilde net over de bus beginnen. Over de 282, meer bepaald, van de kerk van Vilvoorde naar Mechelen. Onlangs heb ik 40 minuten vruchteloos staan wachten op twee opeenvolgende bussen.

Weyts «We gaan een maatschappij toch niet beoordelen op basis van één incident?»

HUMO Ik had geen idee wat er gaande was, voor hetzelfde geld stond ik er nu nog te schilderen. Dat gebrek aan informatie is voor veel mensen een drempel.

Weyts «We zijn nieuwe meldingsborden aan het plaatsen. Natuurlijk niet aan elke halte, maar er wordt aan gewerkt. Er was een probleem met de aanbesteding.»

'Als we afstappen van het Oosterweeltraject, zadelen we onszelf op met vier extra filejaren. Minstens'

HUMO Waar ik naartoe wil: er is voor De Lijn werk aan de winkel qua dienstverlening, maar ze moet het met minder geld rooien.

Weyts «Néé. Ze moet het met minder belastinggeld doen, maar De Lijn gaat wel meer investeren, en dat kan doordat we besparingen hebben opgelegd. En de vervoersmaatschappij zal maar 16 procent moeten besparen bij het aanbod. Voordien was dat soms tot 70 procent. De Lijn maakt ook werk van haar exploitatie-efficiëntie, en daarnaast hebben we een realistisch tariefplan uitgetekend, waarbij we afscheid hebben genomen van het gratisbeleid.»

HUMO 65-plussers betalen nu 50 euro voor een jaarabonnement. Vorige week hebt u laten weten dat door die prijsverhoging méér 65-plussers de bus nemen. Omdat ze hun MOBIB-kaart correct gebruiken, een chipkaart waar je abonnement op staat. Als je het tegen de ontwaardingsmachine houdt, hoor je een biepje. Nu een abonnement 50 euro kost, hebben de 65-plussers er belang bij om correct te mobibben.

Weyts «De 65-plussers waren de eersten die de MOBIB-kaart gekregen hebben. Toen ze nog niet moesten betalen, moesten ze die kaart ook al gebruiken.»

HUMO Maar ze deden het niet omdat ze toch gratis reden.

Weyts (geërgerd) «Ik snap dat sommige mensen alles in het werk stellen om te kunnen bewijzen wat ze graag willen bewijzen, maar ik kan alleen maar vaststellen dat niet mínder mensen de bus gebruiken sinds ze moeten betalen. Ze zijn bereid om een faire prijs te betalen. Doordat je een inspanning moet doen, namelijk 50 euro investeren, ga je het abonnement vaker gebruiken: dat is toch niet zo contra-intuïtief?»

HUMO Het totale aantal reizigers daalt sinds 2010: toen zijn ook de besparingen begonnen. Toeval?

Weyts «De daling is miniem: cero cero cero enzovoort. Nochtans had men mij bezworen dat de nieuwe tarieven tot een ineenstorting van het aantal reizigers zouden leiden. Ik heb bewezen dat je met een dalende dotatie méér kunt investeren, zonder dat het aantal reizigers drastisch daalt.»

HUMO Nog een laatste hangijzer: de Oosterweelverbinding, die de Antwerpse Ring rond moet maken. Om uw voormalige partijgenoot Bert Anciaux te parafraseren: een ‘klotedossier’.

Weyts «Bij Bert ging het over de nachtvluchten. (Denkt na) Maar het is juist: ik heb Oosterweel geërfd: ‘Hier, doet gij dat maar. Wij hebben iets te doen, wij moeten naar huis.’ (lacht luid) Het bouwconsortium Noriant had het contract binnengehaald om een brug te bouwen, maar toen besliste men om een tunnel te graven en werd een nieuwe aanbesteding georganiseerd. Noriant was daar natuurlijk niet erg blij mee, maar we zijn tot een overeenkomst kunnen komen. Vervolgens was er discussie over de financiering.»

HUMO U dacht die uitgaven buiten de begroting te houden. Dat zag Europa niet zitten.

Weyts «Europa wil niet liever dan dat we investeren, maar als we dan miljarden willen uitgeven, worden we teruggefloten omdat de slechte leerlingen van de klas – Griekenland en Spanje – valsgespeeld hebben. Verschrikkelijk, eigenlijk. Maar die procedure is nog niet beslecht en belangrijker is dat de Vlaamse regering een duidelijk engagement heeft genomen: we zullen de factuur betalen, ook als die een gat in de begroting slaat en de schulden verhoogt.»

HUMO Zelfs als u het kunt betalen, kunnen allerlei procedures roet in het eten gooien. De actiegroepen houden u nauwlettend in de gaten.

Weyts (knikt) «Omwille van de leefbaarheid. Daar wilde ik net over beginnen. We hebben in korte tijd twee belangrijke maatregelen genomen. We zullen de leefbaarheid van de Damwijk, in het noorden van Antwerpen, vergroten met een verlenging van de tunnel onder het Albertkanaal, en we hebben ook aangekondigd dat we de overkapping van de Ring zullen realiseren. Met onze dank aan de inspanningen van Ringland.»

HUMO Het is al lang duidelijk dat uw overkapping niet even ver zal gaan als het totaalplan van Ringland.

Weyts «Het is ons menens: we hebben intussen een intendant aangeduid die niets anders moet doen dan onderzoeken hoe we zo ver mogelijk kunnen gaan. Die man is zeer toegewijd. Wat de actiegroepen van hem denken, is voor hun rekening: wij geven boter bij de vis.»

HUMO Maar wanneer is de Antwerpse Ring gerond?

Weyts «Wanneer? (diepe zucht) Als men mij laat doen, hoop ik in 2017 de eerste spade in de grond te kunnen steken. Maar er lopen nu al allerlei procedures: men blijft stokken in de wielen steken. Alleen: als we afstappen van het Oosterweeltraject, zadelen we onszelf op met vier extra filejaren. Minstens. Want daarna zal iemand anders wel weer met een beter plan komen aanzetten. Er is altijd een beter plan. Ik ken politieke partijen die voorstander zijn geweest van élk plan. De Lange Wapper. Het Arup/Sum-tracé. Meccano. Meccano Plus. Ringland. En dan vergeet ik er nog enkele. Zo doen we nóóít iets. Het argument is altijd dat Weyts een iPhone 6 wil terwijl de iPhone 7 in aantocht is. Dat is een redenering zonder einde, want als we lang genoeg op de 7 wachten, zal men zeggen: ‘Ja maar, er komt een iPhone 8.’ Zo doe je uiteindelijk niets, terwijl ik wel wil bellen.»

HUMO Zolang u dat handenvrij doet: geen bezwaar. Bedankt voor het interview.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234