Ai Fen, directeur van de Afdeling Spoedeisende Hulp van het Centrale Ziekenhuis van Wuhan.

chinacoronacrisis

Vermiste arts die wereld waarschuwde voor corona ‘werkt en bedankt voor bezorgdheid’

Ai Fen, directeur van de Afdeling Spoedeisende Hulp van het Centrale Ziekenhuis van Wuhan.Beeld Renwu/Handout

Corona-klokkenluider dokter Ai Fen heeft een teken van leven gegeven. De Chinese arts die door haar bazen op het matje werd geroepen omdat ze onthulde dat de Chinese overheid veel eerder had kunnen weten van de risico’s van het nieuwe longvirus, heeft contact gehad met de vanuit Washington opererende radiozender Radio Free Asia (RFA).

Ai Fen liet in een telefoongesprek weten dat ze nog steeds werkt in haar ziekenhuis in de stad Wuhan. Wereldwijd was er grote zorg om de dappere arts van wie een zeer kritisch stuk over de aanpak van het virus door de lokale autoriteiten binnen de kortste keren werd verwijderd uit de Chinese sociale media. Daarna werd het angstvallig stil rond de klokkenluider.

Eerder deze week deed de vanuit Parijs opererende persvrijheidsorganisatie Reporters Without Borders (RSF) een dringende oproep aan de Chinese autoriteiten ‘te verduidelijken’ waar Ai Fen was gebleven. De arts was twee weken onbereikbaar geweest. De authenticiteit van een drie dagen geleden, alles-gaat-goed-berichten op haar Weibo-account (het Chinese Twitter) werd door menigeen betwijfeld, maar de Chinese arts bevestigt nu zelf dat dat filmpje inderdaad van haar kwam en dat ze aan het werk was geweest.

‘Ik wil iedereen bedanken voor hun bezorgdheid’, aldus Ai Fen. ,’Het gaat redelijk goed, ik ga gewoon elke dag naar mijn werk. Alles is in orde. Ik zou willen zeggen ... dat ik alleen maar wilde dat ik in rust dokter kon zijn: dank voor jullie begrip’, zei de arts volgens Radio Free Asia, een stichting die als doel heeft ‘ongecensureerd nieuws’ te brengen over Aziatische landen met perscensuur. De stichting wordt financieel ondersteund door de Amerikaanse overheid.

Video

China-expert Stijn Deklerck van Amnesty International heeft de video van dokter Ai Fen gezien.

DEKLERCK «Ze heeft een mondkapje op maar het lijkt er inderdaad op dat zij het is. Wij hebben deze zaak niet specifiek onderzochtAlgemeen kun je wel stellen dat critici steevast de mond wordt gesnoerd in China. De Communistische Partij treedt krachtig op tegen elke vorm van kritiek, en aarzelt niet om het Chinese recht opzij te schuiven. Dat recht geeft overigens weinig bescherming. Het Chinese juridische systeemrecht biedt de mogelijkheid om mensen lang vast te houden in detentie, zonder toelichting en ook zonder bijvoorbeeld dat naasten worden geïnformeerd. Pas veel later hoor je dan of ze worden aangeklaagd of niet.»

‘Onder druk’

Volgens anonieme bronnen van RSF speelt er in het geval van Ai Fen veel meer achter de schermen. ‘Ze staat waarschijnlijk onder druk, maar je mag haar niet bellen; bel iemand anders, oké?’, zo kreeg een journalist te horen. Medewerkers in het Centrale Ziekenhuis van Wuhan - waarvan Ai directeur is - die de telefoon opnamen, weigerden te antwoorden of gebruikten dezelfde formulering: ‘Je moet het iemand anders vragen’. In China zou dat een gecodeerde verwijzing zijn naar de Communistische Partij.

Ai was een van de Chinese artsen die al op 30 december voor het eerst de alarmklok luidden vanwege een mysteries nieuw virus in Wuhan dat verdacht veel leek op het SARS-virus. In de daaropvolgende dagen werden acht klokkenluiders aangehouden en ondervraagd door de Chinese politie. Onder hen was ook Li Wenliang, de arts die later aan het virus overleed. Hij werd ervan beschuldigd ‘valse geruchten’ te verspreiden. Ai kreeg ook een strenge berisping vanwege haar loslippigheid.

Dr. Ai FenBeeld twitter

‘Geen verrassing’

Deklerck is niet verrast door het gedoe rond Ai Fen. De Chinese (burger)journalisten Chen Qiushi, Fang Bin en Li Zehua die ook kritisch over de coronacrisis rapporteerden, zijn nog steeds uit beeld. De onroerend goedtycoon, Ren Zhiqiang (die president Xi een ‘clown’ noemde vanwege diens late aanpak van het virus) was weken vermist voordat de Chinese autoriteiten bekend maakten dat hij wordt onderzocht vanwege schendingen van de Chinese wet en de partijlijn. ‘Die verdwijningen vinden al jaar en dag plaats, ook voor de coronacrisis. Ik denk bijvoorbeeld aan Wang Quanzhang voor wie Amnesty al lange tijd actie voert. Deze mensenrechtenadvocaat verdween zomaar van de aardbodem, was jarenlang voor niemand bereikbaar, waarna hij later in een showproces werd veroordeeld’.

Het Chinese strafrecht bevat bepalingen waarmee mensen tot zes maanden kunnen worden vastgezet, zonder dat er een rechter bij komt kijken. Maar zelfs die bepalingen worden dikwijls genegeerd door de autoriteiten, aldus Deklerck. 

DEKLERCK «Na zijn arrestatie in 2015 werd er drie jaar lang niets vernomen van Wang Quanzhang. Hij werd uiteindelijk veroordeeld voor het ‘ondermijnen van de staatsmacht’ in 2019. Hij heeft zijn straf nu uitgezeten maar wordt nog steeds vastgehouden, formeel omdat hij in quarantaine is.»

Volgens Deklerck pakt de Chinese Communistische Partij dissidenten naar eigen goed- en willekeur op. 

DEKLERCK «De boodschap is duidelijk: wie kritisch is daarmee kunnen we doen wat we willen. De Communistische Partij staat boven het recht. De weinige bepalingen van het Chinese recht die bescherming kunnen bieden aan dissidenten en andere verdachten kunnen te allen tijde opzij worden geschoven als de Partij dit gebiedt.»

Dissidente kunstenaar Ai Weiwei zei dinsdag op een internationale mensenrechtenconferentie dat het ‘zelfmoord zou zijn voor de heersende Chinese Communistische Partij’ om kritische stemmen toe te laten.

Een herdenkingsplek in Hong Kong voor dokter Li Wenliang de klokkenluider die zelf bezweek aan het nieuwe coronavirus.Beeld Getty Images

(AD)

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234