INTERVIEW

Vernieuwen doe je zo: de negende van Calexico

Voor zijn negende studioplaat, ‘The Thread That Keeps Us’, verkaste Calexico van Arizona naar het noorden van San Francisco. Ze namen hun intrek in The Panoramic House, een studio gebouwd met afval en aangespoelde wrakstukken van schepen, maar wel midden in de natuur en met zicht op zee.

'Als iets te comfortabel aanv oelt, deugt het meestal niet'

Omdat Calexico al sinds 1996 Joey Burns (songs, zang en gitaren) en John Convertino (drums en percussie) is, zijn zij het die in een Brussels café bij ons aan tafel komen zitten. Mijn iPod Classic trekt de aandacht, een relikwie uit een recent verleden. En via de iPod belanden we bij andere dingen die ooit superhip en nieuw waren. Bijvoorbeeld: The Rolling Stones.

John Convertino «Ik zag onlangs beelden van een Stones-tournee van pakweg tien, vijftien jaar geleden, en ik betrapte me erop dat ik dacht: how young they were (lacht).»

Joey Burns «Onlangs met Halloween stonden er thuis twee piraten aan de deur, en ik dacht: ‘Holy cow, Keith Richards en Johnny Depp!’ (lacht) Grappig hoe die twee zijn gaan bepalen hoe piraten er tegenwoordig moeten uitzien.»

Convertino «Ik heb de Stones nog gezien in 1980, met Prince in het voorprogramma. Jagger kondigde hem aan, maar het publiek moest niets van ’m weten. Ze gooiden met bier. Onvoorstelbaar, als je daar nu op terugkijkt.»

HUMO Heb je Prince ooit ontmoet? Of de Stones?

Burns «Nee. Robert Plant wel, als we het over helden hebben. En Willie Nelson, met wie we ‘Señor’ van Dylan hebben opgenomen voor de soundtrack van de biopic ‘I’m Not There’. Dat zijn de groten.»

Convertino «Ik heb Joni Mitchell één keer ontmoet. Naar wat ik heb gehoord, gaat het niet goed met haar.»

Burns «Er komen een paar boeken over haar uit die me wel interesseren. Joni Mitchell is één van de weinige grote artiesten die altijd helder over hun werk hebben kunnen spreken. Niet makkelijk, praten over het proces.»

HUMO Zullen we het eens proberen?

Burns «Als artiesten het over hun muziek hebben, gaat het bijna altijd over wat errond hangt. In interviews met politici is het net zo: het gaat bijna nooit over politiek zelf, maar over alles wat erbij komt kijken. Het gaat nooit over het dagelijkse, de sleur.»

HUMO Waar zijn jullie niet goed in?

Burns «Slogans. Ik kan geen sloganeske songs schrijven.»

HUMO En wat kun je wel goed?

Burns «Kritisch zijn voor mezelf (lacht). En daar ben ik blij om. Ik las onlangs een interview met de Amerikaanse acteur Zack Pearlman. Er komt een documentaire van hem aan, en blijkbaar geeft hij ook les. Hij vertelde dat hij, als een student met nieuw werk bij hem komt, nooit zegt wat hij er goed of slecht aan vindt, maar altijd vraagt: ‘Wat vind je er zelf van?’ ’t Is één van de belangrijkste dingen die een mens kan leren: zichzelf beoordelen. John en ik praten uren en dagen over onze muziek, vaak in zeer technische termen – toonaarden, modulaties, frasering, ritmesoorten, soms gaat het zelfs over ademhaling – maar als een andere muzikant me naar mijn werk vraagt, laat ik hem het liefst van al een stukje horen, dan kan hij zelf oordelen.

»Idem voor de andere muzikanten in de groep. Als ik een nieuwe song voorleg aan de bassist, geef ik hem hooguit een ruw akkoordenschema mee, zodat hij kan volgen, maar daarna wil ik van hem een performance horen die eruit springt, een momentopname, zijn reactie op mijn song. Als ik hem precies ga uitleggen wat ik wil, kan ik die bas net zo goed zelf inspelen. En binnen het halfuur, maximaal anderhalf uur, moet het erop staan. Wat daarna volgt, is altijd veel te doordacht. Dan neemt het hoofd het over van het hart. Al moet ik zeggen dat een koffie-break wonderen kan doen, misschien omdat het hart dan wat sneller gaat slaan (lacht). Nee, woorden schieten altijd tekort als je muziek gaat omschrijven, zeker als het over je eigen muziek gaat.»

HUMO Zijn er momenten tijdens het opnameproces dat het hoofd belangrijker is dan het hart?

Convertino «Goeie vraag, maar ik heb er geen duidelijk antwoord op. Wellicht omdat het ook niet zo zwart-wit is. Het is je hoofd dat zegt wanneer iets niet goed genoeg is, maar ergens voel je dat ook in je hart. Ik heb Ringo Starr eens bezig gehoord over zijn favoriete Beatles-songs, en het waren er bijna allemaal van Lennon. En: songs die snel klaar waren. Hij noemde ‘Rain’: klaar in één of twee takes. The Beatles hadden natuurlijk ook songs waar ze zeventig takes voor nodig hadden, want het waren wel perfectionisten. Maar perfectionisme betekent niet dat je ergens aan moet blijven schaven en sleutelen, perfectionisme betekent dat je weet wanneer iets af is. ‘Refugee’ van Tom Petty: honderd takes. En wat ben ik blij dat ze die honderdste take geprobeerd hebben, want er is absoluut niets wat ik aan ‘Refugee’ zou willen veranderen. Maar ook Petty heeft songs die in een zucht op de band stonden. Daaraan herken je de groten.»

Burns «We producen ook andere groepjes, en dan proberen we altijd een losse sfeer te creëren. Een studio kan aanvoelen als een dokterskabinet, of een laboratorium. Het voelt er vaak steriel en koud aan – geen ramen, allemaal knopjes en spullen waar de gemiddelde muzikant niets van af weet – en dat stimuleert de creativiteit niet. Het hoofd gaat het overnemen.

»De studio in Tucson waar we vaak werken, is compleet anders. Die ziet eruit als een winkel in vintage instrumenten, in iemands woonkamer. Er zijn geen schotten, het is één grote ruimte waarin overal oude instrumenten staan. En er is niets waar een muzikant warmer van wordt dan van vintage materiaal. In de studio in San Francisco waar we ‘The Thread That Keeps Us’ hebben opgenomen, zijn er ramen waardoor je uitkijkt op de kust en de oceaan. Stinson Beach in Marin County. Tom Waits woont in de buurt. Neil Young ook. Een plek die zo inspirerend is, dat we er net zo goed zonder songs naartoe hadden kunnen trekken.»

Convertino «Wat we overigens al gedaan hebben, maar niet voor deze plaat. Joey had demo’s gemaakt, en ik moet zeggen dat die, hoe rudimentair ook, vaak een heel goed totaalbeeld gaven.»

Burns «Die demo’s zijn nooit meer dan een stem en een piano of een gitaar, maar ik probeer wel de feel mee te geven die ik voor ogen heb.»

Convertino «Als we ergens in het proces in de knoop zaten met een song, luisterden we altijd naar de demo van Joey: ‘Wat was ook alweer de bedoeling?’»

HUMO Helpt het dat jullie al meer dan twintig jaar in dezelfde groep zitten?

Burns «Ja en nee. Je kent elkaar en je weet wat je aan elkaar hebt, maar het wordt ook steeds moeilijker om elkaar te verrassen. Bij elke plaat die je maakt, ga je op zoek naar de vonk en de opwinding die je voelde toen je je eerste plaat maakte. En die vonk ga je niet vinden door telkens dezelfde plaat te maken. Daarom zoeken we uitdagingen voor onszelf: we proberen verschillende stijlen uit, we gaan opnemen op ongewone locaties, met andere muzikanten… Als iets te comfortabel aanvoelt, deugt het meestal niet. Je moet op zoek naar spanning, onzekerheid, nervositeit. Elke keer als ik de studio inga, het podium opstap of als er een plaat uitkomt, ben ik bloednerveus. Gelukkig is er dan mijn vrouw om me gerust te stellen. Als ik zeg: ‘Deze keer, met deze plaat, weet ik het echt niet’, zegt zij: ‘Net als de vorige keer dus. Goed zo.’ En als ik weer eens zit te klagen, zegt ze: ‘Het moet niet makkelijk zijn als je van je hobby je beroep hebt gemaakt.’ En dan buig ik het hoofd en zeg ik: ‘Okay, sweetie, I get it!’ (lacht)»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234