Vier vragen over de benoeming van Brett Kavanaugh, de zaak die heel Amerika bezighoudt

Gaat een 36 jaar oude misbruikzaak de benoeming van een rechter in het Amerikaanse hooggerechtshof tegenhouden? Vier vragen over de zaak die heel Amerika bezighoudt.

Ten langen leste komt er toch extra onderzoek naar een vermeende poging tot verkrachting door Brett Kavanaugh als 17-jarige. Kan de FBI een verschil maken?

Het onderzoek moet morgen al af zijn. Dat is voor de FBI geen probleem, denkt Deborah Tuerkheimer, voormalig officier van justitie in New York en rechtenprofessor aan Northwestern University in Chicago die veel over seksueel misbruik publiceert. 'Ik maak me meer zorgen over de invloed die het Witte Huis al dan niet uitoefent op het onderzoek.'

Het Witte Huis en Republikeinen in de Senaat, die Kavanaugh graag willen benoemen, zouden het in het onderzoek bij ondervraging van vier mensen willen houden. Maar president Trump gaf later weer aan dat de FBI wel degelijk de vrije hand krijgt.

In dat geval, verwacht Tuerkheimer, zullen agenten nieuwe informatie boven tafel weten te krijgen. 'Dat een oude misbruikzaak niet meer is dan het woord van de een tegen de ander is een mythe. Dat komt omdat rechercheurs te snel concluderen: dit is niet bewijsbaar. Er zijn vaak wel degelijk manieren om het verhaal van een van beiden te ondersteunen met snippers bewijs.'


Welk bewijs is er nu?

Behalve de getuigenis van Christine Blasey Ford weinig. Zij weet niet meer waar en wanneer de verkrachtingspoging precies gebeurde, en de mensen die volgens haar in de buurt waren, hebben daar geen herinneringen aan. Dat betekent niet dat Ford per se onbetrouwbaar is - het is niet verrassend dat de andere aanwezigen zich 36 jaar later niets herinneren van een avond waarop voor hen niets bijzonders gebeurde. Er zijn wel twee vrouwen die min of meer vergelijkbare ervaringen zeggen te hebben. Volgens een van hen was Kavanaugh op feestjes waar groepsverkrachtingen plaatsvonden. Verder zijn er aantekeningen van een therapeut met wie Ford haar ervaringen al in 2012 deelde. Een naam wordt daarin niet genoemd.

Onjuistheden in de getuigenis van Kavanaugh roepen vragen op en kunnen de 'snippers' bewijs vormen waar Truenkheimer op doelt. Hij hield bijvoorbeeld vol dat een verwijzing in het jaarboek naar een 'duivelstriangel' over een drinkspelletje ging, maar schoolgenoten uit die tijd weten dat het om seks draaide. Hij zei nooit bij een samenzijn te zijn geweest zoals Ford beschreef, maar in zijn agenda plande hij precies zo'n avond, met de jongens die Ford heeft gezien.

Kavanaugh zei in de Senaat dat zij stellen dat er niets gebeurd is. Dat is niet waar: de mensen die er volgens haar bij waren, zeggen dat ze zich de bewuste avond niet herinneren. Kavanaugh kent als rechter het verschil. Verder is er een hele reeks oud- klasgenoten die hebben verteld dat hij destijds veel dronk en soms agressief werd. Op vragen daarover reageerde Kavanaugh opvallend ontwijkend. Ford was juist erg consistent, oordelen factcheckers. 'Zij was een heel betrouwbare getuige', zegt ex-aanklager Tuerkheimer. 'Die indruk kreeg ik niet van hem.'


Is het eerlijk iemand af te rekenen op een 36 jaar oude zaak?

Dit is geen strafproces, maar een sollicitatieprocedure. De vraag is: hoort Kavanaugh in het hooggerechtshof? Zijn medestanders menen dat het gaat om een jeugdzonde van een onhandige puber, wat niets verandert aan zijn geschiktheid. Maar historica en hooggerechtshofexpert Barbara Perry van de universiteit van Virginia is het daar niet mee eens. 'In de Tweede Wereldoorlog gingen 17-jarige jongens naar het front en gaven ze hun leven voor het land. Als het is gebeurd, diskwalificeert het hem. De hoogste rechtbank van het land moet vrij zijn van alle blaam.'

Inmiddels gaat het bovendien meer om zijn reactie op de beschuldiging dan op de beschuldiging zelf, ziet Juliet Williams, professor in genderstudies die aan de Universiteit van Californië seksschandalen in de politiek bestudeert. 'Hij heeft de situatie zoveel erger gemaakt door dingen te zeggen die niet waar zijn en zo zijn geloofwaardigheid in het heden te ondermijnen.' Als blijkt dat Kavanaugh gelogen heeft onder ede, is dat strafbaar.

Williams maakt zich zorgen om het circus dat de zaak is geworden, nu Kavanaugh mede dankzij de #metoo-beweging een symbool is geworden voor alle mannen die zich hebben misdragen tegenover vrouwen. 'Metoo was nooit bedoeld als 'hebbesbeweging'. Het gaat erom dat slachtoffers van seksueel misbruik gehoord worden en dat we een gesprek op gang brengen, onderliggende normen in de samenleving veranderen - niet om een vernederingsspektakel. Het probleem zit veel dieper dan Brett Kavanaugh.'


Kan Kavanaugh nu nog een geloofwaardige rechter zijn?

In de Senaat riep een woedende, soms huilende Kavanaugh dat links tegen hem samenspant. 'We kennen de uitdrukking 'nuchter als een rechter', dat was hij absoluut niet', zegt Barbara Perry. Het is niet onmogelijk om zo'n moeilijk benoemingsproces achter je te laten, weet zij; een kandidaat die in zijn jeugd in Alabama lid was van de Ku Klux Klan, Hugo Black, wordt inmiddels gezien als een prima rechter. 'Maar Black trad toen, in de jaren 30, op als staatsman', zegt Perry. 'Kavanaugh koos voor de Trump-aanpak, de realityshowachtige woede.'

Kavanaugh zal de politieke polarisatie die de VS lamlegt het hooggerechtshof in brengen, verwacht ze. Het hof hoort juist boven de partijen te staan. 'Dit doet me pijn alsof ik een familielid zie lijden, ik hou van het instituut.'


Is deze openbare terechtstelling een teken des tijds?

Niet per se. Amerika denkt terug aan 1991, toen vrijwel hetzelfde gebeurde. Kandidaatrechter Clarence Thomas werd door oud- medewerker Anita Hill beschuldigd van seksueel wangedrag, een hoorzitting waarin zij door senatoren werd gegrild in een tv- spektakel. Thomas werd gewoon benoemd. De metoo-beweging heeft de reactie op de beschuldiging wel veranderd en ervoor gezorgd dat Ford, anders dan Hill, met respect wordt behandeld. En zelfs overwegend geloofwaardig is bevonden, constateert professor Williams. 'Er zit iets tussen het strafrecht en een volksgericht: democratie. Het is niet mooi, gereguleerd of comfortabel, maar dit is hoe dat eruit ziet.'

© AD

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234