Vijf redenen waarom u 'The Handmaid's Tale' niet mag missen

Critici jubelden, kijkers smulden en de makers kwamen kasten te kort om hun Golden Globes en Emmy’s in kwijt te raken. Hier zijn nog vijf andere goede redenen waarom u nu al moet klaarzitten in uw zetel voor 'The Handmaid's Tale'.

'Hoe een tv-serie de angst voor het Trump-tijdperk perfect weet te vatten'

De serie ‘The Handmaid’s Tale’ is gebaseerd op het gelijknamige boek van Margaret Atwood (vertaald als ‘Het verhaal van de dienstmaagd’). Boek en serie spelen zich af in een nabije toekomst waarin de vruchtbaarheid van vrouwen dramatisch verslechterd is. Een extreem religieuze junta grijpt de macht in de Verenigde Staten, schaft alle burgerrechten af, herdoopt het land tot Gilead en dwingt de weinige resterende vruchtbare vrouwen tot seksuele slavernij. Zij worden handmaidens, die inwonen bij de elite en slechts één functie hebben: zich laten bezwangeren door de heer des huizes. Ze nemen zelfs de naam over van de man die ze dienen: Ofglen (‘van Glen’), Ofwarren of Offred – het hoofdpersonage, dat in haar vroegere leven gewoon June heette. Tot zover het verhaal, hier zijn de vijf redenen waarom u ‘The Handmaid’s Tale’ echt niet mag missen.


1. U gaat er het nieuws beter door begrijpen

De tv-serie werd geschreven aan het einde van Obama’s presidentschap en het boek zelfs al in 1985, maar toch heeft ‘The Handmaid’s Tale’ zich ontpopt tot één van dé metaforen voor het Trump-tijdperk. Dat is niet alleen een marketingtruc van de makers: de dag na de overwinning van Trump, zo’n zes maanden vóór de release van de serie, steeg de verkoop van de roman op Amazon al met zo’n 200 procent. Het enige boek dat het nog beter deed, was George Orwells ‘1984’. Jep, het Amerikaanse volk vierde feest toen hun nieuwe leider was verkozen, zoveel is duidelijk.

Een verhaal over een maatschappij waarin vrouwen geen rechten meer hebben en niet vrij kunnen beschikken over hun eigen lichaam? Dat doet een belletje rinkelen in Trumps reactionaire Amerika. In april 2017 tekende de president een wet die de subsidies kelderde voor Planned Parenthood, een organisatie die instaat voor veilige en betaalbare seksuele gezondheidszorg, inclusief abortus. Conservatieven juichten omdat de besparingen het voor veel vrouwen bijna onmogelijk zouden maken om nog een abortus te laten uitvoeren. Maar in steden als Washington, Columbus en Austin trokken vrouwen de straat op om te protesteren, gekleed in de rituele rode mantel die de handmaidens dragen in de serie.

Veel recenter nog verwees comédienne Michelle Wolf naar de serie tijdens haar vlijmscherpe monoloog op het White House Correspondents’ Dinner – een jaarlijks diner in Washington waar de president steevast stevig door de mangel wordt gehaald. Trump, die niet echt bekendstaat om z’n incasseringsvermogen, stuurde dit jaar voor de tweede keer zijn kat. Wolf haalde uit naar Trumps perschef Sarah Huckabee Sanders door haar te vergelijken met Aunt Lydia, de angstaanjagende matrone die de dienstmaagden moet klaarstomen voor hun taak. Nu, de eerste aflevering bekijken is voldoende om te weten dat je nooit of te nimmer vergeleken wil worden met Aunt Lydia.


2. U voelt zich plots ‘woke’

Vergeef ons de vreselijke millennialtaal, maar het is zo. Wat dacht u van deze quote, uit aflevering drie: ‘Nu ben ik wakker, vroeger sliep ik. En zo is het kunnen gebeuren. Ik sliep toen ze het Congres afslachtten en de grondwet verwierpen. Niets verandert plotseling. Als je in een bad zit dat geleidelijk opwarmt, word je uiteindelijk levend gekookt.’

De uitbuiting van vrouwen is het voornaamste thema van ‘The Handmaid’s Tale’, en o ironie: terwijl showrunner Bruce Miller aan het schrijven was, lekte de beruchte ‘Grab ’em by the pussy’-tape van Trump uit en enkele maanden nadat het eerste seizoen was afgelopen, barstte het Weinstein-schandaal los. Bij de uitreiking van de Golden Globes, waar de serie twee prijzen won, stond er opnieuw een groep vrouwen paraat in rode mantel, om seksueel misbruik in Hollywood aan te klagen.

Veel actueler kan een serie dus niet worden, of wel? In de wereld van ‘The Handmaid’s Tale’ worden universiteitsprofessoren geëxecuteerd, dient de Bijbel als wetboek, worden homoseksuelen publiekelijk opgehangen, is het voor vrouwen verboden om te lezen of te schrijven en is er geen sprake van een vrije pers. Als er toch iets doorsijpelt van de buitenlandse media, die moord en brand schreeuwen over de situatie in Gilead, wordt het nieuws gecensureerd en weggezet als fake.

Nu willen we niet hysterisch doen – publieke executies van homo’s zijn in de VS niet aan de orde– maar toch lijkt de serie alle angsten rond de Amerikaanse ruk naar rechts perfect te vatten en uit te vergroten. Het anti-intellectualisme, de nauwelijks verholen homofobie en de moeizame relatie van de regering-Trump met de pers: het komt allemaal terug, zij het dan in extreme vorm.


3. Uw innerlijke cinefiel hoeft zich niet te schamen

‘The Handmaid’s Tale’ is niet alleen brandend actueel, het is ook gewoon straf gemaakt. Cinefielen hebben het vaak over het gebrek aan goede beeldtaal wanneer ze willen bewijzen hoe superieur cinema nog steeds is. En ze hebben een punt: veel series, zelfs de goeie, laten zich nog te vaak vangen aan een simpele ‘richt de camera op de persoon die aan het spreken is’-aanpak.

De laatste jaren zie je echter steeds meer tv-producties die echt moeite doen om ook visueel interessant te zijn – denk maar aan ‘Hannibal’, ‘Fargo’ en aanverwanten. ‘The Handmaid’s Tale’ past perfect in dat rijtje, onder meer door knap gebruik van slow motion en veel intense close-ups. In elke aflevering zitten ook minstens één of twee shots die je echt zullen bijblijven, zoals de flashback in de eerste episode, waarin June met haar dochtertje naar een aquarium gaat en ze beiden in silhouet afgetekend staan tegen het felle blauw van het water. Zelfs als je alle tien afleveringen van het eerste seizoen na elkaar bekijkt, als een soort lange film, blijft de serie visueel overtuigen.


4. U zult eindelijk niet meer naar Elisabeth Moss verwijzen als ‘Peggy uit ‘Mad Men’’

En dat werd verdorie tijd. Moss stond de laatste jaren briljant te acteren in een resem films die door veel te weinig mensen werden bekeken (‘The One I Love’, ‘The Square’) en in Jane Campions ‘Top of the Lake’. Maar hoe goed ze ook was, voor het grote publiek bleef ze altijd Peggy Olson, de ambitieuze rechterhand van Don Draper in ‘Mad Men’. Dankzij haar rol als Offred in ‘The Handmaid’s Tale’, dat ze ook mee produceerde, komt daar eindelijk verandering in.

De vertolkingen zijn sowieso erg goed: in de rol van Offreds baas Fred is zelfs Joseph Fiennes niet zo slecht, wellicht voor de allereerste keer in zijn carrière. Moss is echter briljant, ondanks haar niet bijzonder spraakzame personage: het hele leven in Gilead is geritualiseerd, waardoor communicatie zich vaak beperkt tot nogal akelige voorgeschreven zinnetjes zoals ‘Blessed be the fruit.’ Maar onder de oppervlakte zie je de intelligentie en veerkracht van June/Offred steeds weer doorschemeren: één blik in haar ogen en je weet perfect wat ze denkt.


5. Het boek was niet beter

In zekere zin was ‘The Leftovers’ (als u die serie nog niet hebt gezien: zeker doen!) de wegbereider voor ‘The Handmaid’s Tale’. Ook daar werd één (niet eens zo dik) boek bewerkt tot een tv-serie die uiteindelijk drie seizoenen heeft gelopen en die veel verder reikte dan het oorspronkelijke verhaal. Van ‘The Handmaid’s Tale’ komen er ook al minstens drie seizoenen: het tweede is net van start gegaan in de VS (en is bij ons te bekijken via Proximus TV), een derde is al besteld. Dat betekent dat de plot van Atwoods boek behoorlijk uitgebreid moest worden.

In flashbacks krijgen we meer informatie over Junes vorige leven met haar man en kind, en zien we hoe Amerika geleidelijk aan in Gilead veranderde – het bad dat langzaam maar zeker aan het koken wordt gebracht. Al die informatie zat, in verkorte vorm, ook in het boek, maar wordt hier veel gedetailleerder en angstaanjagend geloofwaardig in beeld gebracht.

‘The Handmaid’s Tale’ wordt zo, of dat nu de bedoeling was of niet, een indrukwekkend stukje protestfictie tegen een wereld die hardhandig wordt geleid door conservatieve blanke mannen. Maar je hoeft absoluut geen vrouw of linkse rakker te zijn om je te kunnen vinden in de provocerende slagzin van het boek: ‘Nolite te bastardes carborundorum’, potjeslatijn voor ‘Zorg ervoor dat de rotzakken je niet kapotmaken.’

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234