Vijf vragen over de grootste hongersnood van de eeuw: de humanitaire ramp in Jemen

In Jemen dreigt de grootste hongersnood van deze eeuw. Pas sinds de dood van de Saoedische journalist Jamal Khashoggi door toedoen van Saoedi's komt er aandacht voor de humanitaire ramp.


Help de slachtoffers van de voedselschaarste in Jemen via Rode Kruis Vlaanderen »

1. De ergste hongersnood?

De noodhulporganisatie van de Verenigde Naties luidde woensdag de noodklok. ,'Jemen staat op de rand van een hongersnood die veel groter is dan alles wat experts op dit gebied ooit in hun werkzame leven hebben gezien', verklaarde Mark Lowcock, hoofd Noodhulp van de VN.

Afgelopen twintig jaar waren er in de wereld twee eerdere hongersnoden: in 2011 in Somalië en vorig jaar in Zuid-Soedan. Zelfs vergeleken met die humanitaire rampen noemt de VN-chef de schaal van wat er in Jemen gaande is 'schokkend'. Ruim 22 miljoen van de 27 miljoen mensen in het land hebben humanitaire hulp nodig, volgens het Rode Kruis.

15,7 miljoen Jemenieten hebben geen toegang tot drinkwater. Ambtenaren zijn al dertig maanden niet meer betaald. Meer dan de helft van de ziekenhuizen is gesloten. Ziektes als cholera, difterie en meningitis grijpen om zich heen. Doordat havens en vliegvelden gesloten zijn, komen voedsel en medicijnen het land amper in. Mensen hebben geen geld om voedsel te betalen.


2. Waar draait de oorlog in Jemen om?

Kort samengevat: om de invloed van Saoedi-Arabië over zijn buurland. Iets minder kort: de burgeroorlog in Jemen is inmiddels vooral een strijdtoneel van de twee grote aartsvijanden in het Midden-Oosten: Saoedi-Arabië en Iran. 'Saoedi-Arabië heeft Jemen altijd als zijn invloedssfeer beschouwd en zich gemengd in de binnenlandse politiek', verklaart Midden-Oostendeskundige Bertus Hendriks van instituut Clingendael.

Na de Arabische Lente in 2011 wonnen de Houthi's snel terrein. De Saoedi's pikten de machtsuitbreiding van die rebellenbeweging uit het noorden niet. De Saoedische kroonprins Bin Salman viel drie jaar geleden het land binnen, samen met de Verenigde Arabische Emiraten en voorzien van de modernste Amerikaanse wapens. Zogenaamd om korte metten te maken met de bemoeienis van Iran. Maar daar was toen nog geen sprake van, zegt Hendriks. 'Inmiddels wel: ook Iran heeft zich in de strijd gemengd en steunt de Houthi's.'

De jonge Saoedische kroonprins hoopte op een snelle spierballenactie in zijn buurlandje om te laten zien wie in het Midden-Oosten aan de touwtjes trekt. Een grove misrekening: de oorlog is in een slepende impasse beland.


3. Waarom horen we er nu pas over?

Ironisch genoeg was er één dode journalist nodig om de ogen van de wereld te openen voor het leed van miljoenen Jemenieten. Sinds de martelmoord op de Saoedische dissident Jamal Khashoggi in het Saoedische consulaat in Istanboel kijkt de wereld kritischer naar het regime van dat olierijke woestijnland, verklaart Hendriks.

Hendriks «Het meest bloedige wapenfeit van kroonprins Mohammed Bin Salman is de oorlog die hij drie jaar geleden, meteen na zijn aantreden, is gestart tegen Jemen. Die oorlog haalt niet dagelijks de voorpagina's.

»Zelfs voor journalisten en hulpverleners is het heel lastig om het land binnen te komen en gevaarlijk om er te werken.»

Hoofd Humanitaire Hulp Suying Lai van Oxfam Novib «Ook speelt mee dat Jemenieten er amper in slagen naar Europa te vluchten. Vluchten kost geld en ook voor de oorlog was Jemen al straatarm. Daar komt bij dat buurland Saoedi-Arabië zijn grens dichthoudt en het grensgebied met Oman te gevaarlijk is om te passeren. De mensen kunnen geen kant op.»


4. Is er zicht op een oplossing?

De affaire-Khashoggi kan misschien een opening bieden om tot nieuwe vredesbesprekingen te komen.

Hendriks «De positie van Bin Salman is verzwakt. Niemand gelooft dat hij niet van de moord op Khashoggi wist. Dat maakt hem gevoeliger voor druk van buiten. Het is te hopen dat de VS dit moment aangrijpen om hun macht te gebruiken.»

Tot nu toe was Trump daar huiverig voor, uit angst de goede relatie met zijn grote wapenklant, olieleverancier en bondgenoot in de strijd tegen Iran op het spel te zetten.


5. Kunnen we in België iets doen?

Lai van Oxfam Novib «Noodhulp geven. Er is nog zeker een miljard euro te kort om iedereen te helpen. Daarnaast kan België druk uitoefenen om te zorgen dat de wapenleveringen aan Saoedi-Arabië stoppen.»


Help de slachtoffers van de voedselschaarste in Jemen via Rode Kruis Vlaanderen »

© AD

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234