null Beeld Simon Mouton Photo News
Beeld Simon Mouton Photo News

drugsoorlog

Vincent Van Quickenborne in het vizier van het drugsmilieu: ‘De Mocromaffia zweert bij geweld: hoe meer, hoe beter’

Met de ontvoeringspoging van minister van Justitie Vincent Van Quickenborne ging de Belgische drugsoorlog vorige week een nieuwe fase in: politici zijn niet langer off limits voor drugsbendes. ‘Ontvoeringen komen wel vaker voor in het drugsmilieu,’ zegt de Nederlandse criminoloog Toine Spapens (Tilburg University), die onderzoek doet naar de banden tussen Belgische en Nederlandse drugscriminelen. ‘Meestal gaat het om interne conflicten: witwassers die worden ontvoerd omdat ze geld afromen, of een bende die niet betaalt voor een levering.’

Ayfer Erkul

HUMO De verdachten van de ontvoeringspoging zijn bekenden uit het Nederlandse en Belgische drugsmilieu. De feiten volgen op een zomer vol aanslagen en schietpartijen in Antwerpen. Zijn Nederland en België narcostaten geworden?

TOINE SPAPENS «Nee. Het begrip ‘narcostaat’ associeer ik met een overheid die niet functioneert, waardoor criminelen de controle over bepaalde gebieden verwerven. Dan denk ik aan sommige regio’s in Mexico of Colombia, niet aan België en Nederland. De vraag is of het extreme geweld dat we nu zien – denk ook aan de martelcontainers die twee jaar geleden door de politie werden ontdekt, waarin drugsbaronnen hun rivalen lieten folteren – een blijvende trend is. In Nederland hebben we rond de eeuwwisseling een heuse geweldsgolf gehad, met tien onderwereldmoorden in korte tijd, maar die storm is toen ook weer gaan liggen.»

HUMO Minister Van Quickenborne sprak over narcoterrorisme.

SPAPENS «Hij heeft gelijk. Een minister proberen te ontvoeren, dat is geen gewone georganiseerde misdaad meer. Het is terrorisme, een aanslag op de rechtsstaat. In Nederland is dat altijd een erecode geweest onder criminelen: van advocaten en officieren blijf je af. In 2019 kwam daar verandering in met de moord op advocaat Derk Wiersum, die kroongetuige Nabil B. bijstond in het proces tegen Ridouan Taghi, een kopstuk van de mocromaffia. In 2021 werd journalist Peter R. De Vries op klaarlichte dag neergekogeld op straat.

»De nieuwe criminele generatie grijpt veel sneller naar geweld. De ‘oude’ Hollandse topcriminelen waren doordrongen van het besef dat ze onder de radar moesten blijven als ze veel geld wilden verdienen. Conflicten werden dus meestal zo discreet mogelijk afgehandeld. Maar de mannen van de mocromaffia zijn voormalige straatjongens, die hun reputatie letterlijk bij elkaar hebben geknokt. In hun beginjaren, als loopjongens voor kleine drugsdealers, hebben ze geleerd dat ze enkel respect en status kunnen afdwingen door geweld te gebruiken. Hoe meer, hoe beter. Nu ze helemaal boven aan de ladder staan, zweren ze nog steeds bij die agressieve aanpak, hoewel die overduidelijk in hun nadeel werkt. Als de mocromaffia zich wat meer gedeisd hield, zou ze veel meer geld kunnen verdienen.»

HUMO In een opiniestuk in Trouw schreef u dat de samenwerking tussen de Belgische en Nederlandse politiediensten vrij vlot verloopt.

SPAPENS «Maar het kan altijd beter. Ons onderzoek loopt al sinds 2005, en onze conclusie is dat de Nederlands-Belgische samenwerking nog te veel is gericht op specifieke incidenten en dossiers.

»Het grote probleem is dat Nederland en België nog steeds andere visies en prioriteiten hebben. In Nederland werken sommige eenheden nog erg bureaucratisch, met een scoringlijst die moet worden afgevinkt: een onderzoek wordt begonnen en afgemaakt, pas daarna is het volgende aan de beurt. In België zijn speurders met een aantal onderzoeken tegelijk bezig. Daardoor hapert de samenwerking weleens. Als België vooruitgang boekt in een grensoverschrijdend drugsdossier en aan Nederland vraagt om onmiddellijk in actie te schieten, krijgen ze weleens te horen: ‘Tja, da’s moeilijk, al onze mensen zitten op een andere zaak.’ Dat zorgt soms voor frustraties bij de Belgen.»

HUMO Moeten we de mocromaffia aanpakken zoals de Italianen hebben gedaan, met harde hand en lange gevangenisstraffen? Dat is wat minister Van Quickenborne voorstelt.

SPAPENS «In Italië heeft die werkwijze veel informatie opgeleverd van spijtoptanten, maar in Nederland en België is het veel moeilijker om kroongetuigen te beschermen. In kleine landen is het niet zo makkelijk om een crimineel en zijn familie ongemerkt te verhuizen naar een afgelegen plaats. Langere gevangenisstraffen zouden wel kunnen werken, maar vergeet niet dat de Italiaanse overheid ook stevige kritiek krijgt van mensenrechtenorganisaties, omdat sommige maffialeiders vele jaren in eenzame opsluiting moeten doorbrengen.»

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234