Voetbalmakelaars in de verdediging: 'Alles begint bij de clubs. Zij zijn even corrupt als de makelaars die nu vastzitten'

Spiegeltje, spiegeltje aan de wand, wie is het machtigst in voetballand? Sinds het ‘Schone handen’-onderzoek wijzen alle vingers in één richting: die van de makelaars. Twee kopstukken zitten intussen in de cel, en meer had Marc Coucke niet nodig om een grootscheeps offensief aan te kondigen tegen de koningen van de transfermarkt. Klinkt goed, maar niet iedereen is onder de indruk.

'Ik zie meer dan één clubleider met tonnen boter op het hoofd'

Couckes demarche begon alvast met een valse noot. Hij kondigde de oprichting aan van een ‘onafhankelijke commissie’ die een interne code moet opstellen voor de clubs, over de omgang met makelaars en hoe hun invloed aan banden kan worden gelegd. Melchior Wathelet, voormalig minister van Justitie die wel altijd vooral herinnerd zal worden om de manier waarop hij het onderzoek naar de Bende van Nijvel ten grave droeg, zal die commissie voorzitten. Daarin zit verder ook Wouter Lambrecht, een bedrijfsjurist met enige renommee in de inner circle van het internationale voetbal, onder meer wegens zijn werk voor de Spaanse topclub Barcelona. Het derde commissielid is Pierre François. Dat is opmerkelijk, want François is de CEO van de Pro League, de belangenvereniging van 24 professionele voetbalclubs in België, waarvan Coucke de voorzitter is – en dus allesbehalve onafhankelijk. Zijn parcours in het voetbal is bovendien niet onberispelijk.

MAKELAAR «In die commissie zitten dus drie juristen, van wie er maar één ervaring heeft met de transferpraktijk. Uitgerekend die man kocht in 2011 een vervolging voor fiscale fraude en witwassen bij transfers af bij het Luikse gerecht (François was toen algemeen directeur van Standard, red.). Hoeveel sympathie ik ook voor hem heb, hij hoort niet in die commissie! Trouwens, waarom krijgen de clubs er een zitje in? Waarom zijn de voetbalbond en de makelaars níét vertegenwoordigd? En waarom krijgen de spelers geen stem? Omdat iedereen erbij gebaat is dat de bestaande situatie in stand wordt gehouden.»

Ook de haast waarmee Coucke te werk gaat, roept vragen op. In ‘Van Gils & gasten’ nam de ondernemer alvast een voorschot op de werkzaamheden van de commissie: ‘Ik hoop voor het einde van dit jaar de eerste maatregelen al te kunnen nemen.’

EX-MAKELAAR «Hoe kán dat nu? Het is alsof je over één nacht ijs gaat. Hier is helemaal niet over nagedacht, het is werkelijk n’importe quoi.»

MAKELAAR «Twee maanden om 30 jaar corruptie recht te trekken? Pure demagogie en politiek gespin, ze willen niet echt iets veranderen.»

‘Ze’ zijn de clubs. Nog voor de commissie zelfs maar was samengesteld, liet Coucke enkele goed klinkende balonnetjes op. Zo dacht hij aan de oprichting van een clearing house, een systeem waarbij alle betalingsverkeer rond transfers, dus ook de makelaarscommissies, via de voetbalbond verloopt. Dat moet de transparantie ten goede komen. ‘In een aantal landen bestaat dat al,’ zei Coucke. Wat hij er niet bij zei: de enige reden waarom het in België nog niet bestaat, is omdat de clubs het tegenhouden.

Eind 2012 al lag er in de Pro League een ontwerp op tafel om de regels voor de licentietoekenning te verstrengen. Zonder zo’n licentie mag een club niet deelnemen aan de competitie. Het ontwerp bestond uit acht artikelen, met vooral aandacht voor de rol van de makelaars, én een nieuwigheid: ‘een derdenrekening die de Pro League voor elk van haar leden opent.’ Transfervergoedingen en betalingen aan makelaars en tussenpersonen zouden voortaan via die derdenrekening verlopen.

Nog voor de Pro League zich over het ontwerp kon buigen, was het al dood en begraven. Met dank aan Laurent Denis, de advocaat die eerder is opgepakt in het ‘Schone handen’-onderzoek. Op 21 maart 2013 stuurde Denis een mail naar zes clubs: Anderlecht, AA Gent, Kortrijk, Charleroi, Racing Genk en Lokeren. Toevallig of niet de zes clubs die op dat moment een beroep deden op zijn juridische expertise. Denis waarschuwde voor ‘de zware gevolgen’ van het op til zijnde reglement: ‘Is dit werkelijk wat we nodig hebben opdat het voetbal proper en winstgevend zou zijn?’ Waarna hij een waslijst aan bezwaren opsomde, die hij afsloot met een onheilspellend: ‘Dit is de kroniek van een aangekondigde dood.’ Lees: die van de clubs.

De administratief directeur van Charleroi was de eerste die de volgende ochtend antwoordde: ‘Ik snap niet wat deze maatregelen bijdragen aan de strijd tegen zwart geld en witwaspraktijken.’ Een kwartier later trad Michel Louwagie hem namens AA Gent bij: ‘Helemaal akkoord.’ Ook Anderlecht sloot zich aan bij het door Denis georganiseerde verzet.

Daags voor de belangrijke vergadering van 27 maart richtte Denis zich met een brief tot de voorzitter en de directeur-generaal van de Pro League. In die brief, mee ondertekend door voetbalmakelaar Mogi Bayat, schreef Denis dat hij en Bayat optraden namens nog negen andere makelaars, onder wie Dejan Veljkovic. Dat hij dubbel spel speelde en al een rist clubs had omgepraat, verzweeg hij. Denis drukte er zijn verbazing over uit dat de makelaars niet geraadpleegd waren, en maakte brandhout van het ontwerp. Met succes: na de vergadering telde het nog slechts zes artikelen. Van het clearing house en de strengere regels voor makelaars bleef geen letter overeind.

MAKELAAR «Dat ontwerp van het Pro League-management was een góéd ontwerp, maar het is toen vakkundig getorpedeerd door Denis en Bayat, waarbij je moeilijk anders kunt dan vaststellen dat de clubs gewillig aan hun handje liepen. Zelden heb ik zoveel bazooka’s tegelijk zien bovenhalen: Denis trad niet alleen op voor Bayat en nog een handvol andere makelaars, maar tegelijk ook voor een kliekje clubs, en niet de minste. Uiteraard stond het die makelaars vrij om voor hun belangen op te komen. Maar dat die clubs eerst lippendienst bewezen aan een verstrenging van de regels, en het voorstel vervolgens kelderden, dat was niet normaal. Niemand durfde nog een kik te geven. De vraag is: waarom?»

Misschien gaf Coucke zelf al het antwoord: ‘Het systeem zal zichzelf niet reguleren,’ zei hij op zijn persconferentie.

EX-MAKELAAR «En het systeem, dat zijn de clúbs! Zij hebben het geïnstalleerd en in stand gehouden. Het laat zich dus makkelijk raden hoe zij nu denken: ‘Hoe halen we nóg meer profijt uit deze situatie?’ Mocht er onder impuls van die commissie een nieuwe regelgeving komen, dan zal ze op maat van de clubs gesneden zijn. Dat geef ik je op een briefje. Terwijl zij even corrupt zijn als de makelaars die nu vastzitten. Uiteraard verdienden die veel geld, maar wel dánkzij de clubs.

»Ik maakte het meermaals mee dat clubs mij constructies voorstelden die tegen de belangen van mijn speler ingingen. Dat gebeurde zonder omwegen: ‘Als we hem naar díé club kunnen transfereren, krijg jij wat meer, want dan houden wij er zelf ook meer aan over.’ Of: ‘Als jij je wat soepel opstelt, denken wij in de toekomst aan jou, want wij bepalen welke spelers met welke makelaars gaan samenwerken.’ Het is geen toeval dat een goede speler bij Anderlecht steevast door Herman Van Holsbeeck in de armen van Mogi Bayat werd gedreven. Dat was niet omdat hij zo’n goede makelaar is, maar omdat zij daar zelf baat bij hadden.

»Het wordt makkelijk vergeten, maar er zijn ook goedbedoelende makelaars: die worden nu met de rug tegen de muur gezet. Maar het enige, echte slachtoffer in dit verhaal is de speler. Puur door onwetendheid: hij heeft er geen idee van welke constructies achter zijn rug in mekaar worden gestoken, laat staan dat hij weet wat zijn makelaar verdient. Als Landry Dimata van het Oostende van Coucke naar Wolfsburg verhuist, stel ik me de vraag of dat voor hem wel de beste keuze is. Of is het omdat Didier Frenay (één van de makelaars namens wie Denis in 2013 het Pro League-ontwerp afschoot, red.) vanwege zijn goede banden met die club de beste deal voor zichzelf kan opzetten? Dimata heeft er allicht geen benul van dat er op die manier vijf, zes andere deuren voor hem dichtgaan.»

HUMO Uw stem trilt van verontwaardiging.

EX-MAKELAAR «Ik erger me steendood aan het doorspelen van de zwarte piet naar de makelaar. Laten we wel wezen: alles begint bij de clubs. Ik zie meer dan één clubleider met tonnen boter op het hoofd. Zij hebben nooit hun verantwoordelijkheid genomen, maar wassen steevast hun handen in onschuld. Omdat iemand nu de schuld moet krijgen, schieten ze op de makelaars. Zogezegd omdat ze onder druk werden gezet en niet wisten dat het zo erg was. Wat een hypocrisie!»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234