In Bangalore worden de ‘corona strijders’ van India met bloemen geëerd.Beeld AFP

AnalyseCoronabestrijding

Volop versoepelen terwijl het virus nog hevig woedt: roekeloos of pure noodzaak?

Met ruim 7 miljoen besmettingen is de wereld nog niet van het coronavirus af. Toch kiezen leiders van sommige landen waar de piek nog niet is bereikt ervoor hun land van het slot te halen. 

Terwijl Europeanen op terrasjes zijn neergestreken en voorzichtig vakantieplannen maken, woedt het coronavirus wereldwijd nog onverminderd door. De pandemie verergert zelfs, waarschuwde het hoofd van de WHO, Tedros Adhanom Ghebreyesus, begin deze week. Zondag werden wereldwijd 136.000 nieuwe besmettingen gemeld, de meeste op een dag tot nu toe, rekende de WHO-baas voor. En op sommige plekken – onder meer in Latijns-Amerika – heeft de epidemie nog niet eens een eerste piek bereikt. ‘Dit is niet het moment om de voet van de rem te halen.’

Toch is dat precies wat een aantal leiders de afgelopen dagen deed. Ook in landen waar het aantal besmettingen nog stijgt in plaats van daalt en waar geen sprake is van afvlakkende curves zoals in Europa het geval is. De pandemie heeft zich verplaatst stelt de WHO. Driekwart van de nieuwe gevallen van afgelopen zondag zijn vooral te vinden in Latijns-Amerikaanse en Aziatische landen.

Idealiter bouwt een land de lockdown pas af als het aantal besmettingen drastisch daalt en er een plan ligt om een nieuwe uitbraak in te dammen. In die volgorde hebben Europese landen hun regels afgelopen tijd versoepeld. Na de duidelijke piek eind maart en begin april gingen landen – het één wat strenger dan het andere – op slot en pas weer open – het één wat gretiger dan het andere – toen de situatie enigszins onder controle was.

Lastig in opkomende economieën

Maar die aanpak kan niet elk land zich permitteren. Vooral de leiders van opkomende economieën als Zuid-Afrika, Brazilië en India staan voor het duivelse dilemma de economie nog verder te schaden door het land op slot te houden of het virus meer zijn gang te laten gaan door het land weer te openen. Deze week werd duidelijk dat een aantal voor die laatste strategie hebben gekozen nog voordat ze een gedetailleerd controle of testsysteem hebben opgetuigd.

Zo gingen in India deze week op veel plekken restaurants, winkelcentra en tempels weer open terwijl het virus nog in in hoog tempo rond raast. Het land telde alleen al gisteren tienduizend nieuwe besmettingen. De ziekenhuizen kunnen het aantal patiënten niet aan. Alleen al in Delhi zijn de vierduizend ziekenhuisbedden die bedoeld zijn voor patiënten met het coronavirus al bezet. De lokale overheid heeft nu haar oog laten vallen op sporthallen en hotels om de patiënten op te vangen.

De Indiase premier Modi koos aanvankelijk voor een heel abrupte en strenge lockdown. Maar toen miljoenen mensen daardoor in de problemen kwamen, hun baan kwijtraakten en vanuit de steden terug naar hun dorpen trokken – en daarbij het virus soms meenamen – besefte Modi dat de lockdown op die manier niet maanden vol te houden was. Hij liet de teugels weer wat vieren. ‘Het land is te snel op slot gegaan en op een veel te draconische manier,’ zei Indrani Gupta, een gezondheidseconoom in New Delhi, tegen de New York Times. ‘Maar andersom is de tijd nog niet rijp om te versoepelen.’

Brazilië ging nooit echt dicht

Anders dan de Indiase leider heeft de Braziliaanse president Bolsonaro nooit een sterke lockdown bepleit. Lokale bestuurders deden dat wel en zorgden voor lockdowns in hun regio. Bolsonaro stimuleerde dat behalve essentiële winkels zoals supermarkten en apotheken ook andere winkels weer hun deuren mogen openen. De straten in Sao Paulo stroomden daarop vol met mensen. En in Rio de Janeiro doken surfers en zwemmers weer de zee in.

Wat dat voor de verspreiding van het virus gaat betekenen, is nog onduidelijk. En dat terwijl in het land met bijna 800.000 bevestigde gevallen de grootste uitbraak – op de Verenigde Staten na – plaatsvindt. Bovendien dreigde de Braziliaanse president zijn land terug te trekken uit de WHO. Dat deed hij nadat de wereldgezondheidsorganisatie regeringen in Latijns-Amerika had gewaarschuwd voor het risico van versoepeling van de lockdown. Volgens Bolsonaro moet een afweging gemaakt worden tussen de economische kosten van een lockdown en de risico’s van de gezondheidszorg. En hij heeft er geen geheim van gemaakt de eerste zwaarder te wegen.

Zuid-Afrikanen weer aan het werk

In Zuid-Afrika pakt de regering het subtieler aan. Het land heeft met zo’n 55.000 bevestigde besmettingen het hoogste aantal coronagevallen op het Afrikaanse continent. President Rampahosa was er in maart vroeg bij om een heel strenge lockdown af te kondigen maar bouwde die sinds begin vorige maand ook weer geleidelijk af omdat de economie een lange lockdown niet zou trekken. Dus zijn winkels weer open en gaan de Zuid-Afrikanen weer naar hun werk. 

Dat deze versoepeling grote risico’s met zich meebrengt, daarvan lijkt de regering zich bewust. De coronacurve in het land doet vrezen dat de piek nog niet is bereikt. Dat geldt voor meer landen in Afrika, waarschuwde de WHO donderdag. De pandemie is zich aan het versnellen op het continent. Terwijl het aanvankelijk 98 dagen duurde voordat er 100.000 gevallen bekend waren, liep het aantal gevallen de afgelopen 18 dagen in sneltreinvaart op tot 200.000 besmettingen.

(Trouw)

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234