DiscussieHumo's Grote Quarantaine-Enquête

‘Voor koppels is dit echt een goede tijd. Je zou haast pleiten voor een lockdown op tijd en stond’

Humo's Grote Corona-enquête biedt hoop. Ondanks de eenzaamheid en de verveling ploetert u dapper voort. In uw relatie en gezin gaat het zelfs beter dan voorheen. Maar uw geloof in de overheid - als u dat al had - kreeg een flinke knauw, u vreest voor uw job en u hebt het moeilijk om het streepje licht aan het einde van de tunnel te zien. Terecht of niet? We verzamelden Vlaanderens slimste koppen voor een rondje therapie. 'Gezonder leven en meer tijd voor de familie? Na de quarantaine zal het dagelijkse leven ons snel weer opslorpen.'

> Lees hier alle resultaten van Humo's Grote Corona-enquête

HUMO Het geluksgevoel van de Vlaming daalde van 7,3 op 10 naar een mager zesje. Moeten we ons daar zorgen over maken?

DIRK DE WACHTER (psychiater) «Ik maak me zorgen over het psychologische evenwicht van de bevolking de komende maanden. Uit een Chinees onderzoek dat in The Lancet werd gepubliceerd, weten we al dat 20 tot 30 procent van de bevolking na de quarantaine te maken zal krijgen met angst, depressie en posttraumatische stress. Als psychiater denk ik dan: hoe gaan we dat behappen? Maar het betekent ook dat 70 à 80 procent over voldoende veerkracht beschikt om hier goed door te komen.

Psychiater Dirk De Wachter: 'Andere mensen kunnen aanraken, is fundamenteel voor ons welbevinden.’

»Wat me ook geruststelt, is dat het cijfer stabiel blijft. Bij het begin van de lockdown maakte de geluksscore een vrije val naar 6, maar sindsdien zijn we daar blijven hangen. Mensen lijken zich dus aan te passen aan de nieuwe werkelijkheid. Ze is niet zo prettig en ze bemoeilijkt ons leven, maar we zetten toch moedig door.»

HUMO U zegt al van bij het begin dat deze crisis veel mentale nazorg zal vergen. 12 procent van onze ondervraagden denkt straks geestelijke bijstand nodig te hebben.

DE WACHTER «Laat het duidelijk zijn: wij kunnen onmogelijk 12 procent van de bevolking op consultatie laten komen. Daarom heb ik aan minister Wouter Beke gezegd dat we straks zullen moeten inzetten op het niet-professionele veld. Niet iedereen die zich wat minder goed voelt, moet meteen naar de psychiater. Er zijn heel wat tussenstappen. Inzetten op het buurtleven, bijvoorbeeld. Dit is hét moment om de geestelijke gezondheidszorg, die al jaren ondergefinancierd wordt, te herdenken.»

HUMO Meer dan 40 procent van de mensen zegt nu meer dan ooit behoefte te hebben zijn hart te luchten bij iemand.

DE WACHTER «Er zijn heel wat psychologen in dit land die nu met hun vingers zitten te draaien. Ze hebben geen werk, omdat mensen niet durven te komen. In het begin was de boodschap van de overheid: alleen videoconsultaties kunnen, behalve voor urgente gevallen zijn uitzonderingen mogelijk. Maar mensen vinden niet zo snel dat ze een urgent geval zijn. Skype en Zoom zijn een goed plan B, maar velen vinden het toch een beetje raar om tegen een scherm te praten.

»De overheid heeft niet zo goed gecommuniceerd en dat moet ze dringend rechtzetten: 'Ga praten met je psycholoog, psychiater of therapeut!' Ik ben bereikbaar, ook voor fysieke consultaties. Want in dit vak geldt: je moet gaan babbelen, voor je niet meer kúnt babbelen. Wacht niet tot het water je aan de lippen staat.»

HUMO Hoeveel van uw gesprekken met patiënten gaan nu over corona?

DE WACHTER «Dat valt best mee. Ze hebben het niet over de angst voor besmetting, maar wel over de eenzaamheid, het gebrek aan contact, het alleen thuiszitten. Ik merk ook wel een paradoxaal effect: sommige patiënten met ernstige psychiatrische problemen voelen zich nu opeens normaal. Dat zijn mensen die nooit buitenkomen en bang zijn van hun medemens. Nu zijn zíj opeens de norm en voelen ze zich minder gestigmatiseerd.»

HUMO Bijna de helft van de Vlamingen beweert zich een beetje eenzaam te voelen sinds de lockdown. En eenzaamheid wás al zo'n groot probleem.

DE WACHTER «Klopt. De Veiligheidsraad is voorzichtig geweest om sociale contacten weer toe te laten. Ik kan dat goed begrijpen - (laconiek) ik ben psychiater: ik kan iederéén begrijpen. In een bedrijf kun je makkelijker controleren of iedereen zich aan de maatregelen houdt dan in een gezin of vriendenkring. Politici hebben geen vertrouwen in de verantwoordelijkheidszin van de bevolking. Ik vind wél dat we het tot nu toe goed doen. Er zijn een paar incidenten geweest - een coronafeestje hier en daar - maar de meeste mensen hebben zich verantwoordelijk getoond. Voor mij is dat een reden om de deur voorzichtig op een kier te zetten. Want het zal er toch ook ooit van moeten komen, dat we elkaar nog eens goed kunnen vastpakken. Ik gebruik bewust die term: ik zeg al jaren dat elkaar kunnen aanraken fundamenteel is voor ons welbevinden. Ik heb de grote chance dat ik thuis een vrouw heb die ik kan vastpakken. Ik heb dat altijd graag gedaan, maar nu meer dan ooit. Ik weet niet waar ik anders zou moeten kruipen.»

HUMO Bij eenzaamheid denken we vooral aan alleenstaanden, maar ook een kwart van de Vlamingen met een partner en inwonende kinderen zegt zich eenzaam te voelen.

DE WACHTER «Er is een verschil tussen eenzaam zijn en alleen zijn. Je kunt je eenzaam voelen omdat je het gevoel hebt dat je niet kunt delen wat je bezighoudt met je partner of met je vrienden, terwijl een alleenstaande zich goed omringd kan voelen.

»Je mag er niet aan denken nu in een gezin te zitten met heel drukke kinderen en een partner die je eigenlijk al niet zo goed kon uitstaan. Dan kun je misschien nog beter alleen zijn.»

HUMO Uw kinderen zijn het huis uit. Ziet u hen nog?

DE WACHTER «We staan weleens te wuiven naar elkaar vanop het balkon. Vroeger kwamen we graag op zondag samen om te eten en te zeveren. Dat kan nu niet en dat is raar. Mijn dochter is zwanger - ons eerste kleinkind! Ik zou haar graag eens goed vastpakken, maar dat zal moeten wachten.»

HUMO Zeven op de tien balen ervan dat hun sociaal leven is stilgevallen. Bijna de helft wordt gek van al dat thuiszitten.

DE WACHTER «Sommige theoretici denken: we zullen ons wel aanpassen aan dit nieuwe, asociale normaal. Dat geloof ik niet. Ons sociale leven is net zo belangrijk als de economie. Je job verliezen is verschrikkelijk, maar als je elkaar op zo'n moment niet eens kunt vastpakken, dan is dat de hel.»

HUMO De jongeren vervelen zich duidelijk het meest. Verwacht u dat ze straks foert zullen zeggen tegen de oudere generaties en de regels aan hun laars lappen?

DE WACHTER (lacht) «Ach, het is logisch dat de generatie van sturm-und-drang het meeste moeite heeft met de beperkingen. Maar ook zij houden zich mooi aan de regels en zijn voldoende gedisciplineerd om hun oma en opa niet in gevaar te brengen.

»Op langere termijn maak ik me vooral zorgen over onze bejaarden. Hoe gaan we hun nog een plaats kunnen geven? Als we hen gaan afsnijden van het sociale weefsel, dan zitten we straks met een reusachtig maatschappelijk probleem. Mijn enige hoop is dat er snel een vaccin komt.»

HUMO Een jaar geleden vergeleek u in Humo onze maatschappij met een speedboot, die zo snel gaat dat steeds meer mensen eruit gewipt worden.

DE WACHTER «Die speedboot is nu stilgevallen. Je hoort de laatste tijd vaak verkondigen dat we het voortaan anders gaan aanpakken, dat onze maatschappij eindelijk eens wat zal vertragen en verstillen. Ik geloof dat niet. Ik zie geen enkel teken dat er nu opeens een ander politiek of economisch model naar voren komt. Zodra onze experten doorhebben hoe ze de boot weer op gang kunnen krijgen, zullen we sneller dan ooit moeten varen om weer op koers te raken. We zullen achterin weer naar adem moeten happen, terwijl ze vooraan nog harder op het gaspedaal duwen. Velen zullen het moeilijk krijgen en uit de boot vallen. Dat is mijn vrees. Ik hoop met mijn bijdrage wat tegengas te kunnen geven.»

THUIS BEST

Dat velen die vrees delen, blijkt uit het draagvlak voor andere prioriteiten in de samenleving. De Vlaming vindt dat we meer moeten investeren in de zorgsector en dat lonen van de zorgverleners flink mogen stijgen.

STIJN BAERT (arbeidseconoom UGent) «Er gaapt jammer genoeg een kloof tussen willen en kunnen. Na de coronacrisis zal er geen ruimte zijn voor zulke uitgaven. Tenzij je het geld elders gaat halen. Ik lees dat driekwart van de ondervraagden de hulp van de grote vermogens wil inroepen. Misschien kan zo'n vermogenswinstbelasting nu wel, op voorwaarde dat we ondernemen aantrekkelijk genoeg houden. Want zonder ondernemers is er geen economische groei en niks om te belasten.

Econoom Stijn Baert: 'Na de financiële crisis van 2008 is er niks veranderd, dat zal nu niet anders zijn.'

»De nieuwe, grote ideeën om de maatschappij te herdenken na de coronacrisis, lijken wat op nieuwjaarsvoornemens. We denken dat er van alles zal veranderen, maar we zullen hetzelfde blijven doen. Ook na de financiële crisis van 2008 is er niks veranderd.»

HUMO Economen voorspellen een zware economische crisis na de gezondheidscrisis. Die vrees leeft ook bij de werkende Vlamingen: zo'n 20 procent vreest een ontslag.

BAERT «Dat zijn treurige cijfers. Des te meer omdat vooral kwetsbare groepen onzeker zijn: laaggeschoolden en mensen die moeite hebben om de eindjes aan elkaar te knopen. De wetenschappelijke literatuur bevestigt dat hun vrees terecht is: net die mensen vallen uit de boot in tijden van laagconjunctuur. Dat komt omdat mensen met een migratieachtergrond oververtegenwoordigd zijn bij de groepen met een laag inkomen en een lage scholing. En wanneer werkgevers uit meer sollicitanten kunnen kiezen, neemt de discriminatie op de arbeidsmarkt toe. Daarbij komt nog dat ze vaker met tijdelijke contracten werken. Dat betekent dat werkgevers makkelijker afscheid kunnen nemen van hen.»

HUMO Moeten we een zware recessie vrezen?

BAERT «Dat kan niemand voorspellen, omdat we niet weten hoelang de gezondheidscrisis nog zal aanslepen. Allerlei slimme mensen hebben de voorbije weken voorspellingen uitgetekend, maar daar zitten tientallen miljarden euro verschil op. Economen kunnen vandaag niet beter dan astrologen voorspellen hoe zwaar de economische gevolgen zullen zijn. Het enige wat we zeker weten, is dat we nú al een dip beleven. Het aantal nieuwe vacatures lijkt zowat gehalveerd.»

HUMO Om ontslagrondes te vermijden sprong de overheid al bij: meer dan één miljoen Belgen werden technisch werkloos.

BAERT «Het systeem van technische werkloosheid zorgt ervoor dat we contracten kunnen bevriezen, om massale ontslagen te voorkomen. De overheid vangt zo de schokken op voor de bedrijven en de gezinnen. Dat is op zich positief, want het maakt een snelle economische heropleving mogelijk. Het probleem is dat er weinig coördinatie is: de federale regering verhoogde de uitkeringen, de Vlaamse regering gooide er nog een energiekorting bij, en ook bepaalde sectoren en bedrijven geven premies. Het gevolg is dat sommigen een vrij hoog vervangingsinkomen hebben in vergelijking met hun reguliere loon, terwijl dat voor anderen erg tegenvalt.»

HUMO Miljoenen Belgen begonnen van thuis uit te werken. En met succes, zo blijkt uit de enquête.

BAERT «Inderdaad. Weinig mensen hebben de overgang naar telewerk als vervelend ervaren, en bijna de helft zegt graag thuis te werken. Er zijn storende factoren, zoals kinderen in huis, maar uit onderzoek kwam al naar voren dat een grote groep mensen thuis efficiënter werkt. Zelf werk ik óók minder goed in een landschapskantoor, waar collega's rondom mij praten en bellen. Het nadeel van thuiswerken, is dat sommige werknemers minder snel promotie maken, omdat ze minder in contact komen met collega's en leidinggevenden.»

HUMO Eén op de drie werkende Vlamingen denkt na de coronacrisis vaker thuis te zullen werken. Wordt dit de grote omslag, die trouwens ook het fileprobleem kan oplossen?

BAERT «Dat is mogelijk, maar dé onzekere factor is de werkgever. Zag die ook dat de productiviteit is toegenomen? Durft die het aan om de controle wat meer uit handen te geven? Als dat niet zo is, dan zal de doorbraak van het telewerken beperkter zijn dan we denken. Tijdens een laagconjunctuur zijn er veel sollicitanten voor één vacature, en kun je dus minder eisen, zoals thuiswerk, stellen aan een potentiële werkgever. Maar goed: als zoveel werknemers aangeven dat ze thuis productiever werken, zou het raar zijn mochten de leidinggevenden dat totaal anders zien.»

WEEKEND BARCELONA

Thuiswerken is voor sommigen niet alleen goed voor de productiviteit, maar ook voor de gezondheid. 32 procent eet nu gezonder dan voor de coronacrisis.

MAGGIE GEUENS (hoogleraar consumentengedrag UGent) «Het is momenteel eenvoudiger om bezig te zijn met gezonde voeding, omdat we pendeltijd winnen en bijna dagelijks zelf koken. Het is daarnaast geen toeval dat mensen hun eetpatroon aanpassen tijdens stresssituaties. Over het virus hebben we geen controle als individu, dus proberen we vat te krijgen op andere dingen. Dat kan door te grijpen naar zeer gezonde, of zeer ongezonde voeding. We zien vandaag beide patronen. Er worden iets meer koekjes, gebak, chocolade en chips gegeten. Maar gelukkig eten ook meer mensen net gezonder. Opmerkelijk genoeg heeft de helft van de mensen zijn eetpatroon niet aangepast. Dat betekent wellicht dat het stressniveau voor de meeste mensen tijdens deze crisis niet rampzalig hoog ligt.

Marketingprof Maggie Geuens: 'Tijdens stress­situaties zien we het eetpatroon veranderen.'

»Ik vrees wel dat de positieve effecten tijdelijk zijn. Zodra mensen weer gaan werken, zullen ze minder tijd hebben om te koken en bezig te zijn met gezonde voeding.»

HUMO Aan goede voornemens nochtans geen gebrek: nogal wat Vlamingen willen de auto na de crisis meer laten staan, de balans tussen werk en privé herdenken en beter omgaan met stress.

IGNACE GLORIEUX (hoogleraar sociologie VUB) «Deze periode snijdt ons af van de routine. Het is een beetje zoals tijdens een vakantie. Dan hebben mensen ook de neiging om te reflecteren over hun tijdsbesteding: ze willen minder werken, meer tijd maken voor vrienden en familie, een instrument leren bespelen, enzovoort. Maar wat zie je, wanneer we opnieuw thuis zijn? Het werk en de routine slorpen ons meteen weer op.»

HUMO Straks gaan de goede voornemens terug de kast in?

GLORIEUX «Ik vrees het. Vandaag is het doodsimpel om ons gedrag aan te passen. Natuurlijk gaan we niet met het vliegtuig op reis in de paasvakantie: we kónden namelijk niet. Het is eenvoudig om minder met de wagen te rijden, want we mogen nergens heen. Als we volgend jaar weer kunnen reizen zoals voorheen, zullen mensen opnieuw voor een weekendje naar Barcelona vliegen.

»Ons gedrag is robuust, we passen het niet zomaar aan. Uit deze periode zullen we misschien overhouden dat we minder snel handen geven aan vreemden, of dat we mondmaskers zullen dragen op het openbaar vervoer. Maar voor de rest?»

Socioloog Ignace Glorieux: 'Ons gedrag is robuust. Zodra het weer kan, vliegen we voor een weekend naar Barcelona.'

KOM TERUG, DEHAENE

Goeie voornemens te over, maar de overheid straks een nieuwe kans geven, is daar niet bij: bijna vier op de tien Vlamingen zeggen de overheid minder te vertrouwen.

CARL DEVOS (politicoloog, UGent) «En dan moet je weten dat het vertrouwen in de politiek hier al laag wás. Nu het vertrouwen nóg meer zal dalen, houden onze overheden niet veel meer over.»

HUMO Is een vertrouwenscrisis niet onvermijdelijk tijdens een turbulente periode?

DEVOS «Niet per se. Tijdens oorlogen en crisissen zie je vaak dat de bevolking zich trouw rond de overheid en de vlag schaart. Vandaag zien we in Nederland de populariteit van Mark Rutte groeien. Maar hier groeit dat vertrouwen niet, integendeel.

Politicoloog Carl Devos: 'Sophie Wilmès is geen sterke en inspirerende leider gebleken.'

»Er is te veel misgelopen. We spreken al weken over 'coronaspeurders' - die de contacten van nieuwe coronapatiënten in kaart moeten brengen - maar toch was de aanwervingsprocedure vorige week nog niet eens opgestart. Hetzelfde geldt voor het testmateriaal, waar de woon-zorgcentra zo lang om smeekten. Eindelijk ontvingen ze die testkits, maar bijsluiters kregen ze er niet bij. Mensen horen eerst dat mondmaskers er nauwelijks toe doen, nu worden ze zelfs verplicht op het openbaar vervoer. De overheid zal de maskers aankopen voor ons, maar ze komen niet op tijd aan. Dus moeten we zélf mondmaskers naaien of we mogen de trein niet op.»

AN-SOFIE CLAEYS (onderzoeker crisiscommunicatie UGent) «We mogen niet té streng zijn. Er is geen blauwdruk voor crisiscommunicatie in tijden als deze. In het begin was de bevolking bang: we wilden geen scenario's zoals in Italië, dus luisterden we. Maar nu de cijfers stabiliseren en de lockdown begint door te wegen, willen de mensen terug vooruit. Het is voor de overheid zeer moeilijk om er in deze fase nog goed uit te komen. Wat ze ook beslissen: er komt tóch kritiek.»

HUMO Is de trage en inconsistente overheidscommunicatie dan geen bron van wantrouwen?

CLAEYS «In crisisperiodes hebben de burgers een enorme behoefte aan informatie. De overheid moet die behoefte invullen door transparant en tijdig te communiceren. Dat is niet altijd gebeurd. In de dagen voor de beruchte persconferentie van premier Wilmès begonnen allerlei kranten informatie te lekken. Zulke lekken zijn ronduit schandalig, zoals Marc Van Ranst terecht zei. Zowel de politici als de kranten die zulke informatie lekken, moeten zich bezinnen. In een crisis moet de overheid dé informatiebron zijn, want als de bevolking de overheid minder gaat vertrouwen, stijgt ook de kans dat ze de maatregelen aan haar laars zal lappen.»

Communicatiespecialiste An-Sofie Claeys: 'Wat de overheid ook beslist: er komt toch kritiek.'

DEVOS «De politici in ons land hebben snel een beroep gedaan op experts, omdat ze wisten dat ze veel te weinig vertrouwen en geloofwaardigheid genoten bij de bevolking. De politiek wist dat de burgers strenge maatregelen zoals een lockdown niet zouden slikken als alleen politici ze zouden opleggen. De virologen waren ook nuttig voor politici, omdat zij het slechte nieuws konden gaan vertellen in de nieuwsstudio's. Maar nu de bevolking roept om een versoepeling van de maatregelen, zitten die experts in de weg. Ze zijn voorzichtiger en denken in wetenschappelijke modellen, en dat zorgt voor frictie met politici en bedrijfsleiders die de economie willen herstarten.»

CLAEYS «Dé sleutel wordt dat overheden en experts alles beter gaan doorpraten. De communicatie moet de komende maanden eendrachtig zijn. Dat Bart De Wever een onlinereclamecampagne lanceerde waarin hij zegt dat hij in Antwerpen geen mensen zal bestraffen die op bankjes zitten, is zeer onverstandig. Als overheden en politici onderling bekvechten in de pers, dan haken de mensen af.»

HUMO Missen we een leider die het geroezemoes overstemt?

DEVOS «Absoluut. Het is veelzeggend dat er vandaag met enige nostalgie gesproken wordt over Jean-Luc Dehaene. In zijn periode als premier werd de man uitgemaakt voor boer, of simpele loodgieter. Nu spreekt men over hem als een groot staatsman. We hunkeren naar een sterke figuur, zoals Angela Merkel of Emmanuel Macron. Zij stralen gezag uit en boezemen vertrouwen in. Sophie Wilmès is geen sterke en inspirerende leider gebleken. Dat is jammer, want charismatische communicatie draagt ertoe bij dat burgers de regels respecteren.»

CLAEYS «Zeker op sleutelmomenten moet Wilmès het verhaal vertellen en de grote lijnen uitleggen, in plaats van zich te verliezen in de details. Mensen moeten de maatregelen begrijpen en ze wíllen volgen.

»Verder is het voor de overheid net zoals voor bedrijven: leiders moeten het voorbeeld geven. Een CEO die van zijn werknemers eist dat ze een mondmasker dragen, moet dat ook zélf doen. Waarom was Bert Maertens (burgemeester van Izegem, red.) aanwezig op een soort straatfeest? Of denk aan MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez: hij vond het nodig om als nieuwe voorzitter van een voetbalploeg een grote entree op het voetbalveld te maken, en dat filmpje te delen op sociale media. Een heel slecht voorbeeld.»

OP TAFEL DANSEN

Een lichtpuntje in deze enquête: op het vlak van relatie en gezin lijken we herop te leven. Eén op de vijf ervaart nu minder relatiemoeilijkheden en 16 procent van de koppels voelt zich meer verbonden.

GOEDELE LIEKENS (psycholoog-seksuoloog) «Ik heb een klein vreugdedansje gedaan toen ik die cijfers zag. Tijd en aandacht zijn het allerbelangrijkste voor een relatie. Uit onderzoek is ooit gebleken dat koppels gemiddeld negen minuten per dag met elkaar praten. Gaan ze allebei werken, dan zijn het er slechts zeven. Kennelijk hadden we een lockdown nodig om weer wat aandacht aan elkaar te besteden: een kwart van de koppels zegt nu vaker tijd vrij te maken voor elkaar.»

HUMO De cijfers tonen ook dat je als koppel geen wereldreis hoeft te maken om je verbonden te voelen. Samen de garage opruimen werkt net zo goed.

LIEKENS «Ik heb zelf ooit in een relatie aangegeven om wat meer dingen samen te doen. Toen kwam hij met het voorstel dat ik zou meegaan naar het voetbal en dat we één keer per week met een ander koppel iets zouden gaan eten. Zulke dingen zijn heerlijk en een fijne aanvulling, maar af en toe moet je ook echt iets met z'n tweetjes doen. De positieve effecten daarvan blijken duidelijk uit deze bevraging. Op relationeel gebied zou je haast gaan pleiten voor een lockdown op tijd en stond.»

HUMO Eén valse noot tussen die positieve cijfers: één op de vijf zegt minder seks te hebben dan vóór de crisis.

LIEKENS «Dat is opvallend, ja. Maar als je de cijfers goed bekijkt, dan zie je dat een groot deel van wie nu minder seks heeft, niet samenwoont met z'n partner. Misschien telden ze de telefoonseks en telegeleide dildo's niet mee (lacht).

»Mensen vragen zich nu luidop af of er straks een babyboom aankomt. Mijn antwoord is: alleen bij de koppels die nu nog geen kinderen hebben. Bij de koppels die nu constant hun kroost rond zich hebben hangen, doet de gelegenheid voor seks zich wellicht iets minder vaak voor. En onderschat ook de druk niet: als ik alle grappige filmpjes mag geloven die me via WhatsApp worden toegestuurd, dan lijkt het alsof iedereen tijdens het telewerken twee keer per dag een sekspauze inlast. Misschien werkt dat voor sommigen niet erg motiverend.

»Grappig is wel dat méér mannen dan vrouwen zeggen nu minder seks te hebben dan voor de crisis. Ofwel kunnen die mannen niet tellen, ofwel hebben ze een minnares, bij wie ze door de lockdown niet terechtkunnen (lacht).»

HUMO Bij de singles heeft de quarantaine er hard ingehakt. Heeft de lockdown de happy single voorgoed uitgeroeid?

LIEKENS «Daar lijkt het toch op in de cijfers: het gelukkigst zijn de mensen die een partner hebben én met hem of haar samenwonen. Tot voor kort was ik ervan overtuigd dat een latrelatie dé relatievorm voor de toekomst was, maar de lockdown heeft de pijnpunten daarvan genadeloos blootgelegd.»

HUMO Je bent zelf ook single.

LIEKENS «Ja, maar gelukkig heb ik mijn twee dochters nu in huis. Ze studeerden allebei in het buitenland, maar nu wonen ze weer even hier.»

HUMO Is dat aangenaam voor alle betrokken partijen?

LIEKENS «Zéér aangenaam, zelfs. We hebben elkaar opnieuw gevonden en dat brengt een heel positieve levensstijl met zich mee. Ook dat zie je in de cijfers: de Humo-lezers zijn veel leukere mensen geworden door corona, zeker voor hun gezin, partner en omgeving.

»Het enige wat minder positief lijkt, is het grote aantal mensen dat zegt straks minder te zullen kussen en knuffelen. Het is een akelige gedachte, maar psychologen weten al langer dat gemeenschappen die gebukt gaan onder infectieziekten, zich terugplooien op zichzelf. Ze worden introverter, seksueel geremder en minder geneigd om anderen te accepteren. Tot nu toe hebben we vooral een grotere verbondenheid en solidariteit gezien, maar het valt te verwachten dat die solidariteit zich zal beperken tot een erg kleine groep. Binnen onze kleine kring van vrienden en familie zal straks wel weer gekust en geknuffeld worden, maar daarbuiten zal het nog een hele tijd duren voor dat weer terugkomt.»

Seksuologe Goedele Liekens: 'De lockdown heeft de pijnpunten van een latrelatie genadeloos bloot­gelegd.'

HUMO Mis jij het kussen en knuffelen?

LIEKENS «Ja, maar ik heb het grote geluk dat ik een hond, een kat, twee ezels en een lama heb. Het wordt hier stilaan een kinderboerderij en ik ben het aaiende kind. Die dieren weten niet wat hun overkomt: ze worden doodgeknuffeld.»

HUMO Lenigt dieren aaien de nood aan lichamelijk contact?

LIEKENS «Dat is bewezen, ja. Knuffelberen en fleecedekens ook, in mindere mate. En alcohol! Vandaar dat mensen nu zoveel drinken: ze compenseren hun huidhonger met alcohol, dat hetzelfde beloningssysteem stimuleert.»

HUMO We eindigen met een blik op de toekomst. Die ziet er volgens velen niet al te rooskleurig uit: 59 procent vreest dat fijne toekomstperspectieven moeilijk worden. Deel je hun pessimisme?

LIEKENS «Nee, omdat ik bij zoveel mensen merk dat deze crisis hun nieuwe inzichten over het leven heeft bijgebracht. Ze genieten nu van banale dingen. Ik merk het ook bij mijn dochters: opeens ontdekken ze de geneugten van een wandeling of een simpele barbecue met het gezin. Vroeger hadden ze daar geen tijd voor, moesten ze altijd wel ergens naartoe. Natuurlijk gaan ze, zodra de teugels gevierd worden, met al hun vrienden afspreken. Maar ik hoop toch dat een deel van die nieuwe inzichten straks blijft hangen. Het is zoals Winston Churchill ooit zei: 'Never waste a good crisis.'»

HUMO Waar kijk jij naar uit na de lockdown?

LIEKENS «Naar een goed feestje. Er hoeft geen honderd man te zijn - vijftien is al genoeg - maar er mag wel op de tafels gedanst worden.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234