Voorbij het vaarwel: Tien Triomfantelijke Terugkeerplaten

2018 is het jaar van de comebackplaat. Parliament, Robyn, Sleep, Joan Baez, A Perfect Circle en vorige week nog Smashing Pumpkins (voor wie zweert bij de min of meer oorspronkelijke bezetting): allemaal schoten ze wakker uit een chronische winterslaap.

Volgend jaar belooft meer: Robert Smith kondigde aan dat we er in 2019 ook één van The Cure mogen verwachten. En aangezien Tool in juni op Rock Werchter staat, laait de hoop op hun langverwachte comeback weer op. Voor de gelegenheid: tien triomfantelijke terugkeerplaten!


10. Steely Dan - ‘Two Against Nature’ (2000)

Terug na: twintig jaar

Begin jaren 80 scheidden de wegen van nerdy funkgoden Donald Fagen en Walter Becker zaliger. Fagen ging solo, Becker werd avocadoboer op Hawaï. Tijdens de nineties gingen ze een paar keer op tournee, ook al sloegen hun gepolijste, schier perfect geproducete songs van Steely Dan in het grungetijdperk als kut op Dirk, maar het duurde tot 2000 voor ze de studio opnieuw vonden. ‘Two Against Nature’ is een plaat zonder hits, maar toch goed voor vier Grammy’s, waaronder die voor Plaat van het Jaar. Context: 2000 was ook het jaar van ‘Kid A’ en ‘The Marshall Mathers LP’. The Dan verloor in die twintig jaar veel haar, maar geen spat klasse.


9. Morrissey - ‘You Are the Quarry’ (2004)

Terug na: zeven jaar

Na bijna een decennium van verloren processen, emigratiepogingen en dooltochten naar platenfirma’s die hem wel wilden, maar nooit op zijn voorwaarden, sloeg Morrissey onverwacht terug met een plaat die we niet meer van hem hadden verwacht. Vreemd genoeg deed de Woody Allen van de rock dat samen met Jerry Finn, een producer die zijn sporen in punkmilieus had verdiend bij onder meer Rancid, Blink-182 en Green Day. Maar het draaide geweldig uit, met songs als ‘First of the Gang to Die’, ‘The World Is Full of Crashing Bores’, ‘I Have Forgiven Jesus’ en – swingend, ter zake, kort en krachtig – de bijna perfecte single ‘Irish Blood, English Heart’.


8. D’Angelo - ‘Black Messiah’ (2014)

Terug na: veertien jaar

Erykah Badu, Maxwell, Lauryn Hill... Vreemd genoeg vonden bijna alle soullegendes van rond de eeuwwende het elk op hun manier moeilijk om te gaan met het wereldwijde succes van hun doorbraakplaat. Maar niemand had het zo zwaar te pakken als D’Angelo. Door heroïne, een alcoholverslaving, een rouwperiode na de zelfmoord van een goede vriend, veroordelingen, een celstraf en ander verontrustend oponthoud heeft het veertien jaar geduurd voor er een opvolger kwam voor het briljante ‘Voodoo’. ‘Black Messiah’ – half experiment, half soulbriljant – maakte anderhalf decennium hoop en geduld goed.


7. Wire - ‘The Ideal Copy’ (1987) en ‘Read and Burn’-ep’s (2002)

Terug na: respectievelijk acht en elf jaar

Specialisten in de ‘stop/return’. Hielden er een eerste keer mee op in 1979, twee jaar na hun punkdebuut, voor een lange reeks solo-experimenten. Toen ze er in 1987 opnieuw aan begonnen, was Wire een compleet andere band geworden. Ze weigerden hun oude songs nog live te spelen – dat lieten ze over aan de Ex-Lion Tamers, een Wire-coverband die zelfs mee op tournee mocht. In 1991 hielden ze het weer voor bekeken, om – het oud zot, wellicht – begin deze eeuw voor een tweede keer uit hun as te verrijzen. De ‘Read and Burn’-ep’s bevatten songs die mooi aanknoopten bij ‘Pink Flag’, hun meesterproeve uit 1977.


6. My Bloody Valentine - ‘m b v’ (2013)

Terug na: tweeëntwintig jaar

Met voorsprong de slordigst aangepakte comeback van deze lijst. Nadat de plaat al een paar keer foutief was aangekondigd, was het enkele My Bloody Valentine-fans na een nieuwe reeks tegenstrijdige berichten te veel geworden. Op de Facebookpagina van de band werd afgesproken om de plaat, als ze al zou uitkomen, te boycotten. Iemand postte een foto van Kevin Shields met de woorden ‘GELOOF ZIJN LEUGENS NIET!’ En toen die dan toch werd gelost, aanvankelijk alleen als download, crashte de website meteen. Middels een petitie werd president Obama gesommeerd ‘er dringend iets aan te doen’. Bovendien waren de meesten sceptisch: ‘Loveless’, de vorige van Shields en co., stond decennialang te boek als het krachtigste orgelpunt van de Britse nineties, een plaat die zo goed was dat er niets meer aan toegevoegd moest worden. Drie keer naar ’m b v’ luisteren, en het gezeur en alle torenhoge verwachtingen waren vergeten.


5. Johnny Cash - ‘American Recordings’ (1994)

Terug na: twee jaar

Eigenlijk was de Man in het Zwart nooit gestopt met platen maken, maar toch maakte hij in 1994 een comeback om Sue tegen te zeggen. Johnny Cash was tegen het begin van de jaren 90 lichtjes op de dool geraakt en begon er, door ziekte gekweld, al ernstig over na te denken om zich helemaal aan de Heer over te leveren. Tot hij zich als bij toeval plots in de huiskamer van producer Rick ‘Def Jam’ Rubin bevond. In de schemerzone tussen het aperitief en de soep maakte hij daar ‘American Recordings’, zijn 81ste (!) plaat, een klassiek geworden countryjuweeltje, met covers en eigen nummers broederlijk naast elkaar. Rubin sleurde Cash terug naar waar die op basis van talent, klasse en marmeren stem thuishoorde: op de top van de Olympus. Er zouden nog vijf andere ‘American Recordings’-platen volgen, waarvan twee postuum.


4. AC/DC - ‘Back in Black’ (1980)

Terug na: één jaar

Nog een comeback die er geen is volgens de letter van de wet. De vorige van AC/DC, ‘Highway to Hell’, was bij de release van ‘Back in Black’ amper een jaar oud. Maar het is een godswonder dat de Australiërs zichzelf – ocharme vijf maanden na de dood van frontman Bon Scott – zo snel opnieuw van de vloer wisten te rapen en met vervanger Brian Johnson een nieuwe mijlpaal opnamen. ‘Back in Black’ is niet de beste AC/DC, maar in dat opzicht wel de strafste.


3. A Tribe Called Quest - ‘We Got It From Here... Thank You 4 Your Service’ (2016)

Terug na: achttien jaar

Niet lang na ‘The Love Movement’ (1998) was het vat op voor de vier hiphoppers uit Queens, New York. Jeugdvrienden Q-Tip en Phife Dawg waren uit elkaar gegroeid. Er kwam nog af en toe een optreden van – grotendeels om Dawg zijn ziekenhuisrekeningen te helpen betalen – maar in een plaat had niemand zin. De ommekeer kwam er in november 2015 tijdens een optreden in ‘The Tonight Show’ van Jimmy Fallon, waarin de 25ste verjaardag van hun debuut werd gevierd. Q-Tip: ‘Dankzij The Roots, de huisband van Fallon, kregen we plots weer de energie van de eerste dagen. Een mirakel!’ Enkele weken later zaten ze al in de studio. Het was de eerste kik van de groep in achttien jaar, en meteen ook de zwanenzang. Phife Dawg stierf een paar maanden vóór de release op z’n 45ste aan complicaties van diabetes.


2. Slowdive - ‘Slowdive’ (2017)

Terug na: tweeëntwintig jaar

Amper een wéék na de release van het met gemengde gevoelens ontvangen ‘Pygmalion’ (1995) werd de band aan de deur gezet door de platenfirma. Een klap die de shoegazegroep uit elkaar deed brokkelen. Drummer Simon Scott had een jaar eerder al zijn biezen gepakt, ontgoocheld in gitarist Neil Halstead, die ‘een coup had gepleegd’ en ‘Pygmalion’ bijna helemaal alleen in zijn slaapkamer had gemaakt. Tweeëntwintig jaar hadden ze nodig om 1) elkaar terug te vinden en 2) songs te schrijven die de pracht van hun beste jaren benaderden. Een pronte middenvinger voor iedereen die hen destijds afviel, in de eerste plaats de journalisten die in 1995 alleen maar in britpop geïnteresseerd waren. Britpop is intussen allang dood, Slowdive heeft in 2017 misschien wel zijn beste plaat gemaakt.


1. Portishead - ‘Third’ (2008)

Terug na: elf jaar

Geoff Barrows wilde alleen een nieuwe Portishead-plaat maken als die niet klonk als een doorslag van de vorige. Het heeft hem elf jaar van zijn leven gekost, maar hij is erin geslaagd. Wég weelderige strijkarrangementen, seventies-funkbeats en triphop. Welkom, hoekige kraut-rock, ijle psychedelica en verknipte soul. Toch krijg je bij het beluisteren een instant Portishead-gevoel, want zolang de aanstekelijk getormenteerde Beth Gibbons achter de microfoon staat, zal Portishead als Portishead klinken. ‘Third’ is hun rauwste plaat, maar ook hun mooiste.


Eervolle vermeldingen

Lieten hun fans ook op verdienstelijke wijze op hun honger zitten: Aphex Twin (‘Syro’), John Lennon (‘Double Fantasy’), David Bowie (‘The Next Day’), Gil Scott-Heron (‘I’m New Here’), Swans (‘My Father Will Guide Me...’ en ‘The Seer’), Arbeid Adelt! (‘Slik’), Roky Erickson (‘True Love Cast Out All Evil’), Crowded House (‘Time on Earth’) en Daft Punk (‘Random Access Memories’).

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234