null Beeld

VPRO Tegenlicht: Na de revolutie (docu)

Elementaire hedendaagse geschiedenis: in december 2010 brak in Tunesië de Jasmijnrevolutie uit, het startschot van de Arabische Lente, een golf van zogeheten ‘pleinrevoluties’ die navolging kregen tot in Tel Aviv en Barcelona. Twee reportagemakers van de Nederlandse VPRO, Nirit Peled en Henneke Hagen, zijn vijf jaar na dato ter plekke gaan bekijken wat de schrille roep om verandering concreet heeft opgeleverd en/of in gang heeft gezet. Vanavond te zien in ‘Tegenlicht’.

Noud Jansen

'Lina Ben Mhenni (foto) post vijf jaar later nog altijd verhalen over ongelijkheid en politiegeweld, met gevaar voor eigen leven.'

Henneke Hagen «We hebben ons in onze reportage gefocust op drie steden: Tunis, Tel Aviv en Barcelona. In die laatste stad is ontegenzeglijk het grootste succesverhaal geschreven, in die zin dat er in de nasleep van de crisis van 2008 een sterk weefsel van sociale bewegingen is ontstaan, die er vorig jaar door middel van crowdfunding in geslaagd zijn om één van de indignados van toen, Ada Colau, tot burgemeester benoemd te krijgen. In heel Spanje zijn er in totaal zelfs vijf mayors of change, burgemeesters die voorgedragen zijn door de sociale bewegingen of er zelfs rechtstreeks uit voortkomen, zoals de huidige burgemeester – ook een vrouw – van Madrid.

»In Tel Aviv ligt het allemaal wat gecompliceerder. In 2011 zijn daar enkele honderdduizenden tot zelfs een miljoen mensen op straat gekomen om te protesteren tegen het beleid van sociale bezuinigingen, met name in de huisvesting. Mede als gevolg daarvan is de hoofdpersoon uit dat deel van onze reportage, Stav Shaffir, drie jaar geleden tot parlementslid verkozen – met haar 27 jaar was ze het jongste lid aller tijden in de Knesset. Zij heeft vanaf de eerste dag van haar aanstelling geijverd voor financiële transparantie, omdat er rare spelletjes gespeeld werden met het budget: het verdween, of het werd weggesluisd naar allerlei schimmige instellingen waarvan totaal onduidelijk was wat ze precies deden. De voorbije jaren heeft ze zeker al succes geboekt, maar er blijft nog een lange weg te gaan: de ingesleten patronen van corruptie en vriendjespolitiek krijg je niet één-twee-drie weggevaagd.»

HUMO Rest ons Tunesië.

Hagen «In Tunesië spreken we met enkele jonge mensen die een ngo hebben opgericht waarmee ze van buitenaf het parlement proberen te monitoren: ze voorzien de parlementsleden online van allerlei informatie, om op die manier de fragiele democratie mee te sturen.

»Daartegenover staat één van de blogsters van het eerste uur, Lina Ben Mhenni, een jonge vrouw die van in het begin verslag heeft gedaan van de revolutie. Meer dan vijf jaar later post ze nog altijd verhalen over ongelijkheid, mensenrechtenschendingen en politiegeweld, met gevaar voor eigen leven, en zij is veel somberder gestemd dan de mensen van die ngo. ‘Er was even een revolutionaire euforie,’ zegt ze, ‘maar inmiddels zijn we verzand in ideologische en religieuze debatten. En de echte problemen, werkloosheid en ongelijkheid, zijn nog steeds niet verholpen.’ Je ziet in Tunesië de gevolgen, hè? Er vertrekken vanuit dat land behoorlijk wat jonge mannen richting jihad.»

HUMO Vijf jaar na de Arabische Lente hoor je weleens spreken over de Arabische Winter. Is het echt zo erg gesteld, vindt u?

Hagen «Zeker niet, nee. Het is er instabiel en fragiel, maar althans in Tunesië is er wel degelijk hoop. Nee, ik vind het een label waarmee je eigenlijk helemaal niets zegt. Daarbij is ‘winter’ voor mij een woord met positieve connotaties, want ik ben gek op de winter. En ik vind het vréselijk dat we er in onze contreien bijna geen meer hebben (lacht).»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234