null Beeld

Vranckx: Maroc, terre des migrants

Op geregelde tijdstippen schreeuwt het vluchtelingendrama op het Italiaanse eiland Lampedusa om onze aandacht. Maar wie er de kaart van Afrika bij neemt, vraagt zich meteen af: waarom steken die stakkers in Libië en Tunesië van wal voor een levensgevaarlijke overtocht richting Europa, en niet in Marokko, op amper veertien kilometer van het Europese continent?

Tim Van Steendam

Antwoord: omdat Marokko ijverig tegenwerkt. Televisiemaaksters Maithé Franco en Luca Puttemantrokken op onderzoek uit en kwamen terug met de docu 'Maroc, terre des migrants', een weinig opbeurend relaas over de manier waarop het land de Afrikaanse vluchtelingen behandelt.

HUMO Volgens de officiële cijfers heeft Marokko het voorbije decennium 136.603 illegale vluchtelingen opgepakt aan zijn grenzen.

Maithé Franco «Die cijfers zijn weinig betrouwbaar, hoor. De Marokkaanse politie heeft zo haar eigen methodes om de zwart-Afrikaanse migranten in het land aan te pakken. Ze plukken ze op basis van hun huidskleur van de straat en voeren hen naar de grens met Algerije. Daar moeten de migranten een register tekenen, waarop ze het land worden uitgezet, maar de Algerijnse militairen duwen hen prompt terug naar Marokko. Ze worden opnieuw opgepakt en tekenen weer de registers, maar nu onder een andere naam. Dáár is het Marokko om te doen: zo veel mogelijk namen verzamelen om te kunnen bewijzen dat ze het probleem aanpakken. Maar eigenlijk vergroten ze het alleen maar.»

Luca Putteman «Sommige vluchtelingen hebben in Marokko zelfs documenten van de VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR gekregen, maar de politie neemt die vaak af, zodat ze ook nog sans-papiersworden. Marokko heeft nu eenmaal akkoorden afgesloten met de Europese Unie om de vluchtelingenstroom uit zwart-Afrika tegen te houden. Als Europa kan aantonen dat migranten via Marokko zijn gereisd, mag het ze ook naar daar terugsturen.

»Het rampzalige gevolg van de Marokkaanse migratiepolitiek is dat migranten sneller geneigd zijn om toch maar de oversteek vanuit Libië of Tunesië te wagen, ook al is die levensgevaarlijk.»

HUMO De migranten blijken ook mishandeld te worden door de ordediensten.

Putteman «Artsen zonder Grenzen stelt in een rapport dat 70 tot 80 procent van hun patiënten daar het slachtoffer waren van het leger en de politie, zowel de Marokkaanse, Algerijnse als Spaanse - Spanje heeft namelijk een enclave, Ceuta, aan de Marokkaanse kust. Hónderden vrouwelijke vluchtelingen werden verkracht aan de Marokkaanse grenzen.»

HUMO De politie heeft zelfs jullie opgepakt.

Franco «Dat klopt. We waren aan het filmen in een migrantenwijk in Rabat, en dat was zeer tegen hun zin. Ze hebben ons toen meegenomen en de hele dag ondervraagd in het politiekantoor. Ze vielen met name over het feit dat we geen filmvergunning hadden. Niet moeilijk: die hadden we ook niet aangevraagd, omdat we wisten dat we ze toch niet zouden krijgen. Persvrijheid ligt daar nog altijd heel moeilijk.»

Putteman «Ze bleken vooral geïnteresseerd in onze Kameroense fixer Pierre. Hij is actief als migrantenrechtenactivist, en de Marokkaanse politie is die liever kwijt dan rijk.

»Dankzij Pierre hebben we bijvoorbeeld beelden uit Nador, een stadje in het noorden van Marokko waar veel migranten op weg naar Europa terechtkomen. Voor ons was het verboden om daar te filmen, maar hij heeft er met een kleine camera beelden geschoten van schamele tentjes en door de politie mishandelde migranten. Het gaat er vaak hardhandig aan toe, en niet zelden vallen er zelfs doden.»

Franco «De avond na onze arrestatie waren we op de Kameroense ambassade uitgenodigd voor een feest ter ere van hun nationale feestdag. Zelfs dáár werden we gevolgd door de Marokkaanse migratiedienst.»

HUMO Koning Mohammed VI heeft intussen beloofd om een nieuwe migratiepolitiek uit te tekenen.

Franco «Premier Benkirane is zelfs op het matje geroepen door de Verenigde Naties, maar dat heeft weinig opgeleverd.»

HUMO Na de Arabische Lente deed de koning ook mooie beloften, maar daar is evenmin veel van in huis gekomen.

Putteman «Ja, maar toen richtte hij zich tot de eigen bevolking. Nu doet hij beloften aan de internationale publieke opinie. Dat is toch nog iets anders. Er is dringend nood aan structurele verandering, want het misbruik situeert zich tot op het hoogste niveau. Veel betrokkenen verdienen geld aan dat pingpongspel met migranten. Zolang ze hun statistieken in orde hebben, lijkt alles in orde. Maar dat is het dus niet.»

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234