null Beeld

Vranckx: Tussen Schelde en Tigris

Wie in de mooiste stad ter wereld geboren wordt maar toch nog smacht naar het land van haar voorvaderen, die heeft het goed te pakken: de Antwerpse Zelfa Madhloum voelde een Irak-vormige leegte in haar ziel en trok voor 'Vranckx' voor het eerst in haar leven naar ginder.

De reportage 'Tussen Schelde en Tigris' is een persoonlijk portret – Zelfa bezoekt familie die ze nooit eerder heeft ontmoet – en een journalistiek document: ze spreekt met mensen die ooit Irak ontvlucht waren, maar terugkeerden om te helpen aan de heropbouw. 'België is mijn vader, Irak is mijn moeder. En ik miste mijn moeder.'

Zelfa Madhloun «Ik ben in België geboren, ik heb hier heel mijn leven gewoond en altijd Belgische vrienden gehad... Mijn enige band met Irak was het Arabisch dat ik thuis sprak met mijn ouders. Ik dacht: 'Komáán, ik ben Irakese en ik heb zelfs nog nooit mijn land gezien!' Daar moest ik iets aan doen.»

HUMO Ik neem aan dat je niet in hotpants bent gegaan?

Madhloum «Ik heb eerst twee weken in Bagdad verbleven. Daar zat ik gewoon op hotel en kon ik in normale kleren rondlopen - enfin, een strakke jeans nu ook weer niet. Maar mijn familie woont in Najaf, de heiligste stad ter wereld voor sjiieten en een streng religieus gebied. Ik ben daar één week geweest, en ik moest er volledig bedekt rondlopen, in een lange zwarte jurk.»

HUMO Kon je je er een beetje thuis voelen?

Madhloum «Ik werd daar erg warm onthaald, maar het was even wennen. Ik dacht eerst: ik ben één van de locals want ik ben Irakese, ik spreek de taal en ik zie er Irakees uit. Maar toch was ik een buitenlander voor hen: ze merkten dat meteen aan mijn accent. En mijn mentaliteit is natuurlijk hélemaal anders.

»Ik heb geprobeerd om me volledig aan te passen. In Najaf heb ik een hele week met de vrouwen gekookt, gepoetst, gebeden... (lacht) Ik vond dat wel plezant: ondanks de verschillen waren we de hele tijd aan het praten en het lachen.

»Het was ontroerend om mijn familie voor de eerste keer te zien, en confronterend om mijn leven te vergelijken met dat van mijn leeftijdsgenoten daar, die al getrouwd zijn en kinderen hebben. Als ik meisjes vroeg wat hun doel was in het leven, dan antwoordden ze: ‘Met een man trouwen en een gezin stichten.’ That’s it. Terwijl ik hier ben opgegroeid met de drang om iets te betekenen in de maatschappij. In Najaf zijn ze héél traditioneel: de meisjes mogen er niet alleen buitenkomen, ook ik niet.»

HUMO Hoe moeilijk is het om als geëmancipeerd westers meisje in zo’n onderdrukkend klimaat te belanden?

Madhloun «De vrouwen daar voelen dat niet aan als onderdrukking, het is eerder een vorm van veiligheid. Naar buiten gaan kan hen echt het leven kosten door die permanente dreiging van aanslagen.»

HUMO Over aanslagen gesproken: hoe bang was je?

Madhloum «Ik was héél bang toen ik vertrok. De voorbije zomermaanden in Irak zijn de bloedigste geweest sinds 2007: elke dag zijn er vijf, zes aanslagen...

»(Verlegen) Ik was erop voorbereid om niet terug te keren; ik had zelfs afscheidsbrieven geschreven. Ik nam veel risico, dus ik moest de mogelijke gevolgen aanvaarden. Ik was een meisje, buitenlander én journaliste. Een driedubbel doel voor kidnappers. Gelukkig is ons niets overkomen, maar je vóélt dat het land in oorlog is. Als je in de taxi zit, weet je: elk moment kan hier een bom ontploffen. Dag in, dag uit met dat gevoel leven: dat sloopt je.»

undefined

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234