Vrouw misbruikt jongen, een slachtoffer getuigt: 'Lange tijd dacht ik dat ík de viespeuk was, niet zij'

De #MeToo-discussie heeft een onverwachte wending genomen nu bekend is geraakt dat voorvechtster Asia Argento een minderjarige jongen zou hebben misbruikt.

'Het eerste wat ik dacht, was: wow, ik kan een oudere vrouw hebben. Nu besef ik dat ze mij heeft misbruikt'

Het begint in de keuken. Hij is een jongen van 15, zij een vrouw van achter in de 30. Ze is de moeder van zijn eerste vriendinnetje. Ze zijn met hun tweeën en ze praten, zoals zo vaak de laatste tijd. Hij is er kind aan huis. Hij, laten we hem Lex noemen, herinnert zich de chique villa, de moderne keuken, de mooi opgemaakte vrouw. Als hij als 15-jarige jongen nadrukkelijk naar haar borsten kijkt, kijkt ze hem in de ogen. Steeds dichter staan ze naast elkaar. Tot ze hem plotseling vastpakt en hem recht op zijn mond kust.

Nog altijd herinnert hij zich dat moment. Wow, denkt hij, ik kan een oudere vrouw hebben. Het geeft hem een gevoel van macht. De keren daarna zal het verder gaan. Ze doen aan voetjevrijen onder de tafel. En zodra ze alleen zijn, pakt de moeder hem opnieuw vast.

‘Nu meekomen,’ zegt ze tegen hem. ‘Nu kan het.’

Zo hebben ze boven in haar slaapkamer seks, met alles erop en eraan. Hij vindt het geweldig. Zijn vriendinnetje is nog helemaal niet toe aan de dingen die hij met haar moeder doet. Hij heeft het gevoel alsof hij alles onder controle heeft. Wekenlang gaat het door, tot zij op een dag alles afkapt, zonder verdere uitleg. ‘Dit mag nooit meer gebeuren,’ zegt ze.

Hij aarzelt in eerste instantie om het dwang te noemen.

Lex «Maar ik heb wel het gevoel dat ze een stuk oversloeg. Ik zat in één keer midden in de volwassen seksualiteit.»

De laatste jaren vraagt hij zich daarom steeds vaker af wat die vrouw eigenlijk met hem deed. Wat er precies gebeurde. Waarom ze meteen toehapte toen hij naast haar stond. Gaandeweg komen de antwoorden. En de vragen.

Dat Lex (65) nu zijn verhaal anoniem wil vertellen, heeft te maken met onverwachte wendingen in het #MeToo-debat. Zo is de vrouwelijke Amerikaanse hoogleraar Avital Ronell (66) half augustus door de New York University schuldig bevonden aan seksuele intimidatie van een mannelijke student. Volgens de student viel Ronell, een feministe, hem als 28-jarige student drie jaar lang lastig met mails, sms’jes en telefoontjes. Ze dwong hem bij haar te slapen, raakte hem aan en kuste hem. De student zei telkens aan haar wensen te hebben voldaan omdat hij bang voor haar was.

Nog geen week later is er een nieuw verhaal over seksueel misbruik door een vrouw. De Italiaanse actrice Asia Argento, één van de aanjagers van de #MeToo-beweging en één van de eersten die filmproducent Harvey Weinstein van misbruik beschuldigden, wordt nu zelf beschuldigd van ontucht met een minderjarige.

Argento (42) zou op haar 37ste het bed hebben gedeeld met de acteur Jimmy Bennett, die toen 17 was. Bennett zegt dat Argento, die hem al kende als kindsterretje, hem in 2013 in Los Angeles mee naar haar hotelkamer nam, met hem alcohol dronk en seks met hem had.

In beide gevallen wordt vol ongeloof gereageerd. Een vrouw die ontucht pleegt met een volwassen of bijna volwassen man: hóé dan? Een groep wetenschappers schrijft een open brief waarin ze hoogleraar Ronell verdedigen en de zaak bestempelen als een ‘kwaadaardige campagne’.

Ook over Argento zijn er aanvankelijk welwillende reacties van #MeToo-voorvechters. ‘We weten niet wat er is gebeurd,’ twitterde actrice Rose McGowan, ‘wees een beetje mild.’

Opvallend is dat er in de zaak-Argento tegenstrijdig ogende bewijzen opduiken. Enerzijds is er de foto waarop de twee naakt in bed liggen, een whatsappje waarin Argento toegeeft dat ze seks met hem had, en ze heeft 380.000 dollar betaald om een aanklacht te vermijden.

Anderzijds zegt Argento in whatsapps dat de kindacteur haar jarenlang ongevraagd naaktfoto’s heeft gestuurd. Ook is er een briefje waarin hij zegt dat hij van haar houdt, en hij zou volgens haar zelf het initiatief hebben genomen: ‘The horny kid jumped me.’ (‘De geile jongen besprong me.’)


Lucky Boy

Het roept de vraag op wat seksueel misbruik van (bijna) volwassen mannen door vrouwen precies inhoudt. In 2015 hebben Amerikaanse wetenschappers 284 jongens en jongemannen van 14 tot 26 jaar ondervraagd over seksuele dwang. Vier op de tien verklaarden dwang te hebben ervaren, variërend van verbale druk en verleidingstactieken tot fysieke dwang en het gebruik van verdovende middelen. In meer dan de helft van de gevallen resulteerde dat in gedwongen seks. Velen gaven aan dat het gebeurde door een vrouw.

Uit een ander Amerikaans onderzoek blijkt dat 6,7 procent van de mannen zegt dat hij ooit is gedwongen om iemand te penetreren, terwijl 1,7 procent zegt te zijn verkracht. Ter vergelijking: van de vrouwen zei 19,3 procent ooit te zijn verkracht.

‘De vraag die dan meteen opkomt, is: hoe kun je als vrouw een man verkrachten?’ zegt Iva Bicanic, klinisch psycholoog en hoofd van het Centrum Seksueel Geweld.

Iva Bicanic «Als je mannen letterlijk vraagt: ‘Ben je weleens verkracht?’, dan antwoordt 97 procent: ‘Nee.’ Maar als je vraagt: ‘Heb je weleens tegen je zin een vrouw gepenetreerd?’, dan stijgt het aantal mannen dat ja zegt aanzienlijk.

»Het beeld dat mensen van een verkrachte man hebben, is te eenzijdig. Dat is een man die anaal wordt genomen. Maar de werkelijkheid zit soms anders in elkaar. Vrouwen kunnen mannen verbaal zo manipuleren dat ze hen dwingen om hen te penetreren. Mannen zijn fysiek sterker, maar vrouwen zijn wel in staat tot verbaal geweld. Macht hoeft niet per se fysiek te zijn.»

Voor veel mensen past dat totaal niet in hun beeld van seksueel geweld, zegt Bicanic.

'Mannen kunnen een erectie krijgen zonder dat dat iets zegt over opwinding of toestemming'

Bicanic «Vrouwen worden gezien als onschuldig omdat ze niet kunnen penetreren. No penis, no problem. De reactie is altijd: ‘Hè, mannen slaan toch gewoon van zich af?’ Wat niet veel mensen weten, is dat mannen een erectie kunnen krijgen zonder dat dat iets zegt over opwinding of toestemming. Als je een man onder druk zet en je probeert hem op te winden, dan kan het zijn dat hij ongewild een genitale respons krijgt. Ook bij vrouwen die worden verkracht, komt die respons voor.»

Dat mannen daar nooit mee naar buiten komen, komt doordat er onvoorstelbaar veel schaamte is rond dat type misbruik, zegt Bicanic.

Bicanic «De mythe is: echte mannen worden niet verkracht. En: je moet blij zijn dat je seks hebt gehad, je hebt toch maar mooi kunnen scoren. Zie je het voor je dat je als 28-jarige man aan de borreltafel vertelt dat je zoiets is overkomen? Dan wordt er gelachen en op je schouders geslagen. Dat wordt het lucky boy-fenomeen genoemd. Maar de gevolgen zijn exact hetzelfde als bij vrouwen die zijn verkracht. Mannen voelen zich vies, schuldig, worden somber of depressief en ze denken dat ze de enige zijn.»


Wild geleefd

Lex «Ik heb jarenlang gedacht dat ík een vies mannetje was.»

De seks met de moeder van zijn vriendin is niet het eerste geheim dat hij met zich meedraagt. Sterker: hij heeft nog een veel groter geheim. Als kleine jongen wordt hij naar een internaat gestuurd, waar hij in aanraking komt met een pater. Die doet op een dag – Lex is 13 – de deur op slot.

Lex gehoorzaamt, kan niet weigeren. En het gekke is dat hij zich nog uitverkoren voelt ook. De pater is aardig. Belangstellend. Nachten achter elkaar komt de man hem halen. Lex voelt zich alleen. Als jongen is hij net aan het uitzoeken hoe het allemaal werkt, met dat lichaam van hem. En nu is hij bezig met die oude man. Achteraf weet hij niet meer hoelang het heeft geduurd, maar het moment dat het ophoudt, herinnert hij zich nog wel.

Lex «Ik werd bij de schoolleider geroepen. Die was zo kwaad op mij. Hij zei: ‘Het moet afgelopen zijn met dat vieze gedoe met de pater.’ Hij zei dat hij de politie zou inlichten en het aan mijn ouders zou vertellen. Hij gaf me het gevoel dat ík fout had gezeten. Dat ik de pater had verleid. En ik geloofde hem. Eigenlijk is het altijd in mijn hoofd blijven zitten: ik ben gewoon de viespeuk hier.»

Pas jaren later ziet hij hoe het werkelijk zit, als zijn vrouw hem rond zijn 50ste vraagt zijn levensverhaal op te schrijven. Hij heeft een interessante carrière achter de rug, heeft veel in het buitenland gewoond, wild geleefd, op vrouwen gejaagd en is vaak vreemdgegaan.

' Daders zijn vooral vrouwen die zich inbeelden dat ze een romantische relatie hebben met de jongen in kwestie''

Hij probeert de tijdlijn van zijn leven te reconstrueren. Aangekomen bij de periode van het internaat komen de herinneringen boven als een schok.

Lex «Ik was die tijd gewoon vergeten. Het was alsof iemand met een hamer op mijn hoofd sloeg.»

In de dagen erna heeft hij nachtmerries. Hij raakt in verwarring, want dit is het eerste moment waarop hij beseft dat hij als kind is misbruikt. In de periode daarna begint hij verbanden te zien. Hoe zijn losgeslagen leven, zijn bizarre escapades met oudere vrouwen, zijn gelinkt aan het misbruik door de pater. Lex vergelijkt een eerste misbruikervaring nu met het openrammen van een huis.

Lex «De eerste keer gaat alles kapot. Ze breken je huis open en daar wordt de schade aangericht. De machteloosheid, het onmondig zijn, het verlies van je basisveiligheid. Vanaf dat moment staat de deur wagenwijd open en loopt iedereen zo naar binnen.»

En zo denderden ook andere oudere vrouwen bij hem naar binnen.

Lex «Eerst was er die moeder van mijn vriendinnetje, toen ik 15 was. Kort daarna was er een moeder van de hockeyclub. Hoe ik me toen gedroeg, dat was een kopie van hoe die pater mij had ingepalmd. Heel voorzichtig kijken hoever ik kon gaan. Ik had het gevoel dat niet zij, maar ik het uitlokte. Dat zij er alleen op inging.»

Het gekke is dat hij zich pas de laatste weken, na de berichtgeving over Asia Argento, afvraagt of hij zijn ‘relatie’ met de moeder van zijn vriendinnetje niet totaal anders moet zien. Was hij opnieuw slachtoffer?

Lex «Als je het omdraait – als ik een meisje van 15 was geweest, en zij een man van bijna 40 – dan had ik daar niet over getwijfeld. Nu zie ik dat die moeder mij heeft gebruikt. Misbruikt.»

‘In het algemeen kun je zeggen dat mensen die als kind zijn misbruikt, een grotere kans lopen later opnieuw te worden misbruikt,’ zegt klinisch psycholoog Iva Bicanic.

Bicanic «Dat geldt ook voor mannen. Mensen lopen een posttraumatisch stresssyndroom op en ontwikkelen een negatief zelfbeeld. Dat maakt hen kwetsbaar voor herhaling.»

Bicanic zag in haar carrière een handvol mannen voorbijkomen die op jongvolwassen leeftijd door een vrouw werden misbruikt.

Bicanic «Mannelijke slachtoffers van misbruik melden zich vrijwel niet. En in deze gevallen al helemaal niet. Bij de slachtoffers zie ik de neiging om zich na het misbruik zo mannelijk mogelijk te gedragen. Ze gaan naar de sportschool, pompen zich op, doen stoer. Alles om het beeld tegen te gaan dat ze een mietje zouden zijn.»


Danslerares

Naar vrouwelijke daders van zedenmisdrijven is wel onderzoek gedaan. Criminoloog Miriam Wijkman van de Vrije Universiteit Amsterdam bestudeerde ruim tweehonderd zedenzaken tussen 1994 en 2011. Dat waren vooral vrouwen die jonge kinderen misbruikten, zegt ze.

Miriam Wijkman «In slechts 4 procent van de zaken betrof het een mannelijk slachtoffer dat ouder was dan 16 jaar. In die dossiers waren de daders vooral vrouwen die zich inbeeldden dat ze een romantische relatie hadden met de jongen in kwestie. Dat zijn geen eenmalige situaties, maar constructies waarin een band wordt gesmeed waar zo’n jongen niet goed uit durft te stappen. Ik ben geen zaken tegengekomen waarin slachtoffer en dader elkaar niet al langer kenden.

»De dwang hoeft niet per se fysiek te zijn. Het kan ook zijn dat een oudere vrouw mentaal en emotioneel het overwicht heeft. Ik herinner me een zaak van een jongen die door zijn danslerares werd misbruikt. Hij durfde niet uit die relatie te stappen, hij was in verwarring: ik hoor dit fijn te vinden, maar ik vind het helemaal niet leuk.»

Ongeveer een kwart tot een derde van de vrouwelijke plegers is zelf seksueel misbruikt. Uit haar onderzoek blijkt een duidelijk verschil tussen mannelijke en vrouwelijke daders als het gaat om kindermisbruik.

Wijkman «Vrouwen plegen die delicten vaker samen met iemand anders, meestal hun partner, en ze lijken minder uit op seksuele bevrediging dan mannelijke kindermisbruikers. Hoe die vrouwen verschillen van mannelijke daders, is op basis van het onderzoek niet te zeggen.»

Uit internationaal onderzoek blijkt dat dat soort vrouwelijke daders, dat het teacher-lover-type wordt genoemd, vaak kampt met een hechtingsprobleem en een gebrek aan intieme volwassen relaties. Velen hebben een problematische voorgeschiedenis van emotioneel, fysiek of seksueel misbruik, en ze gebruiken vaak drugs of alcohol. Ze ontkennen het misbruik en hebben zelf het gevoel dat ze een liefdesrelatie hebben met het slachtoffer. Sommigen denken dat ze het slachtoffer iets leren op seksueel gebied, en dat het slachtoffer dat ook graag wil.

Bicanic «Dat mannen zich nu laten horen in het #MeToo-debat, is hoopvol. Ik hoop dat meer mannen zo dapper zullen zijn om erover te praten. Ik spreek weleens mannen die in het uitgaansleven werken. Die zeggen: ‘Je wilt niet weten wat er met ons gebeurt. Er wordt aan ons gezeten, we worden in ons kruis gegrepen, over onze buik geaaid.’ Je moet je eens voorstellen dat zij dat bij een vrouw zouden doen. Die vrouwen denken blijkbaar: ik vind jou lekker, dus ik kan dat doen.

»Het idee dat mannen altijd in zijn voor seks, maakt dat dat blijkbaar wordt geaccepteerd en dat mannen die misbruik meemaken, onzichtbaar blijven. Daarvoor zijn we als maatschappij verantwoordelijk: het beeld van sterke mannen en onschuldige vrouwen hebben we met zijn allen gecreëerd.»

In het #MeToo-debat hebben diverse voorvechtsters inmiddels afstand genomen van actrice Asia Argento. Ze vragen haar haar daden te erkennen. ‘Je was mijn vriendin en ik hield van je,’ schreef Rose McGowan deze week aan haar. ‘Je hebt veel op het spel gezet voor de #MeToo-beweging. Doe het juiste. Wees eerlijk. Wees de persoon die Harvey Weinstein had kunnen zijn.’

© de Volkskrant

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234