VTM-nieuwsanker Elke Pattyn: 'Onze rollenspelen zijn bijzonder kinky'

Elke Pattyn, nu anderhalf jaar anker bij ‘VTM nieuws’, leest een bijzonder hoofdpunt voor: in 2015 zal ze een kindje krijgen. 'Er is genoeg geluk om door te geven.'

Ik hoef niet absoluut een polaroid van dat wrede 2014, maar wanneer ik Pattyn (34) toch maar vraag naar de drie topics die haar het meest beziggehouden hebben, rolt het lijstje er zo uit: ‘De crash van vlucht MH17, ebola en het conflict in Gaza.’

Elke Pattyn «Vooral die vliegtuigramp heeft me ongelooflijk geraakt. Toen het bericht binnenliep, kon ik het eerst niet geloven. Je wéét dat een vliegtuig uit de lucht kan worden geschoten, en toch voelt het onwezenlijk aan wanneer dat effectief gebeurt. Vijf jaar geleden, op mijn huwelijksreis, had ik die vlucht verdorie zelf nog genomen. En mijn man is piloot: dat maakte dat het allemaal nog dichterbij kwam.»

HUMO Je noemde meteen drie buitenlandse items. Voor jou is ‘nieuws’ geen alibi om alleen de eigen navel uit te pluizen?

Pattyn «Ik word zelfs meer geraakt door wat ver weg gebeurt. Onlangs nog, toen die 130 kinderen in Pakistan gedood werden. Dat soort nieuws draag ik echt een paar dagen mee.»

HUMO Een poos geleden was ik een week in Oekraïne, waar in 2014 een somber stukje geschiedenis werd geschreven. Terug in België bleek de Theo Francken-rel in volle gang. Ik kon het niet opbrengen om daar ook maar een béétje interesse voor aan de dag te leggen.

Pattyn «Begrijp ik: ik had exact hetzelfde toen ik terugkwam van de Amerikaanse presidentsverkiezingen in 2012. Net ervoor waren er ook hier verkiezingen geweest. Ik kon dus heel goed vergelijken, en werd me plots erg bewust van het schaalverschil. Als je ’t zou bekijkt, is het een beetje regionale politiek hier in België, hè: kibbelen op een vierkante centimeter. Nu goed, ik mag de binnenlandse actualiteit ook niet stuk relativeren. Als de regering ingrijpende maatregelen neemt en er vervolgens een stakingsgolf door het land rolt, is dat uiteraard iets wezenlijks.

»Mee de nieuwshiërarchie bepalen is één van de belangrijkste onderdelen van mijn job. Elke dag probeer ik, samen met de eindredacteur, oprecht en authentiek de rangschikking te maken van wat belangrijk is. Ik heb mijn eigen nieuwsgevoel, mijn buik, en dat toets ik af bij mensen in mijn omgeving – en in het beste geval kom ik dan tot de hiërarchie die ook de hiërarchie van de kijker is.»

HUMO Wat is er de afgelopen jaren veranderd bij ‘VTM nieuws’?

Pattyn «Simpel: we zijn beter geworden.

»Tweeënhalf jaar geleden heeft Kris Hoflack, onze algemeen hoofdredacteur, een aantal principes vooropgezet, en die zijn we nu trouw aan het volgen: méér buitenland, méér politiek, méér sport. Daarnaast wilden we met de meest frisse ideeën komen, en ook dát lukt aardig. Tijdens de nationale staking vlogen we bijvoorbeeld in een helikopter over België, zodat onze kijker een overzicht kreeg van wat dat nu is, een land dat platligt. En er is natuurlijk onze snelheid: vijf minuten na de mededeling van het overlijden van koningin Fabiola waren we on air.

»Wat ik persoonlijk heel belangrijk vind, is dat we altijd voor de hoofdpersonages gaan, en niet voor de duiders. Als er een nieuwe Vlaamse regering is, komt Geert Bourgeois dat uitleggen. Wordt er gestaakt, dan zit Rudy De Leeuw in de studio en hebben we Kris Peeters live bij één van onze journalisten. Anderen kiezen op zo’n moment voor een duider die het allemaal komt uitleggen in de studio, maar wij willen de mensen die op de eerste rij zitten, die rechtstreeks betrokken zijn. In een nieuwsuitzending moet je de dynamiek tussen de hoofdpersonages brengen, niet de afstandelijke kijk van iemand die erbuiten staat.»

HUMO Wie behoefte heeft aan duiding, moet dus niet bij VTM zijn?

Pattyn «Jawel, want op dag twee of drie brengen we die mensen wél. Maar als het nieuws vers is, moet je de betrokkenen hebben.

»Een dagelijks duidingsprogramma hebben we niet, neen, maar de vraag is: is dat nodig? We hadden het afgelopen jaar het interview met Albert II, ‘De kroongetuigen’ en ‘Jambers in de politiek’, dat meer dan 800.000 kijkers had. Ik vind het belangrijker om bij de grote gebeurtenissen waardevolle achtergrond te geven, dan een dagelijks duidingsmagazine te laten lopen dat je eigenlijk niet altijd zo vlot gevuld krijgt.»

HUMO De kijkcijferkloof met de VRT is lang heel groot geweest. Maar jullie lijken nu aan een inhaalbeweging bezig.

Pattyn «Absoluut: vorige maand hadden we gemiddeld 617.000 kijkers voor onze uitzending van 19 uur. In december zitten we aan gemiddeld 675.000, met pieken boven de 700.000. Daarmee zijn we nu aan onze sterkste maand bezig sinds tweeënhalf jaar. Dat is wel wat, toch? Bovendien kijken mensen nu ook op de piekmomenten naar ons. Bij verkiezingen, bijvoorbeeld, worden we niet meer weggespeeld. En toen Barack Obama op bezoek was in België, haalden we recordcijfers van meer dan 800.000 kijkers. Dat was een paar jaar geleden nog onmogelijk.»

HUMO Misschien ook een bedankje aan de VRT-vakbonden? Toen er aan de Reyerslaan gestaakt werd, keken meer dan 1 miljoen mensen naar ‘VTM nieuws’.

Pattyn «Juist, maar vergeet niet dat de VRT toen wél een nieuwsuitzending van 25 minuten gemaakt heeft. We hebben het kijkgedrag laten analyseren: het is niet zo dat mensen eerst naar de VRT keken, en daarna naar VTM overschakelden. Nee, ze zaten vanaf minuut één bij ons. Dat zijn natuurlijk de momenten waarop we willen tonen: ‘Wij zijn er ook, en wij zijn goed – kijk naar ons!’»

HUMO Jij presenteerde toen het nieuws van 13 uur én dat van 18 uur. Sta je op zo’n moment nog ietsje scherper dan gewoonlijk?

Pattyn (lachje) «Ik merkte toch dat ik dacht: ‘Laat ik maar eens proberen om te schitteren. Er mee voor zorgen dat we krijgen wat we verdienen, want we zijn écht goed.’»

HUMO Is de klassieke nieuwsuitzending nog wel van deze digitale mozaïektijd?

Pattyn «Lineair tv-kijken zal heus niet snel uitsterven. Er komt een ander aanbod bij – want uiteraard beseft iedereen hier dat de Telenets en de Netflixen van deze wereld niet zullen verdwijnen. Maar ik weet zeker dat een groot deel van het publiek naar ons zal blijven komen wegens de keuzes die we maken. Als mensen in 45 minuten tijd het gevoel willen krijgen dat ze weten wat er in de wereld gaande is, dan kijken ze naar zo’n klassieke nieuwsuitzending. Dat jongeren niet meer in die oude manier van tv-kijken geïnteresseerd zijn, klopt trouwens niet per definitie. De VRT heeft een trouw, maar overwegend ouder publiek, terwijl wij het vooral goed doen bij jongeren. Er is bij ‘VTM nieuws’ wel degelijk nog een instroom van nieuwe, jonge kijkers. Elke Europese zender is daar jaloers op.»

HUMO Je bent trots op wat je doet, hè?

Pattyn «Zeker. Vooral de afgelopen jaren is het goed geweest. Goed, en plezierig. Ik werk hier graag.»

HUMO Je hebt in 2014 zowaar een jubileum gevierd: tien jaar VTM.

Pattyn «En dat zijn tien heel bevredigende jaren geweest. Ik heb veel boeiende dingen mogen verslaan – de presidentsverkiezingen in Amerika, de tsunami – en ik ben anker geworden: dat waren dromen.

»Er is een emotionele band gegroeid met VTM. Ik ben trots op het hele huis. Met programma’s als ‘Dansdate’ en ‘Safety First’ kan ik me helemaal vereenzelvigen. Ik voel ook dat de sfeer alsmaar beter wordt. De feestjes zijn alleszins weer legendarisch (lacht). En er is hier weinig bazenschrik. Gisteren kwam Peter Bossaert, de grote baas van Medialaan, nog naar me toe om me te feliciteren met ‘VTM nieuws’.»

HUMO Kun jij als nieuwsjunk begrip opbrengen voor mensen die niet in de wereld geïnteresseerd zijn?

Pattyn «Natuurlijk: er zit geen missionaris in mij. Ik wil mensen niet bekeren, en al zeker niet te vuur en te zwaard. Ik wil ze gewoon op een beschaafde manier bijbrengen dat nieuws interessant en belangrijk is, en dat je er je blik op de wereld mee verruimt. Zien ze dat zelf niet zo: ook prima.»

HUMO Maar zelf zat je vorige week aan de kerstdis geanimeerd de stand van de wereld op te maken?

Pattyn «Ja! Voor mij is zo’n feestavond het perfecte alibi om mensen samen te brengen en interessante discussies te voeren. Ik ben meestal de aanstoker: ik smijt graag iets op tafel. En laat de meningen dan maar komen. Puur voor het plezier van de discussie neem ik dan al eens een standpunt in dat niet per definitie het mijne is. Daar heb ik trouwens geen kerstdis voor nodig: mijn man en ik doen dat vaak in onze gesprekken. Dan kruip ik in de huid van Rudy De Leeuw en is hij Bart De Wever – ja, onze rollenspelen zijn bijzonder kinky (lacht). Serieus: ik ben gek op dat spelen met argumenten. Ik ben ook opgegroeid in een gezin waar voortdurend gedebatteerd werd. En dan moest ik als enig kind goed van me afbijten als ik wilde dat mijn mening gehoor vond. Dat nadenken, discussiëren en altijd proberen om je gelijk te halen heeft me enorm gevormd. Ik wist als kind al: een eigen mening is fun!»

HUMO Vind je ’t dan niet vervelend dat je die eigen mening niet hardop mag formuleren als nieuwsanker?

Pattyn «Er wordt enige maagdelijkheid verwacht, hè. Ik mag na een reportage over een tragedie empathie laten blijken, maar ik mag niet uitroepen dat ik deze of gene politicus spectaculair uit zijn nek vond lullen.

»Sowieso ben ik niet de vrouw met de duizend perfect afgelijnde opinietjes. Mijn mening voortdurend bijsturen is voor mij perfect normaal. Nu exact hetzelfde over een onderwerp denken als een jaar geleden? Ik vind dat onnatuurlijk. Je hebt onbuigzamen en je hebt rekkelijken – en ik ben een rekkelijke.»


Kortetermijndoemdenker

HUMO Ben jij het type dat gelooft dat, zolang je maar een beetje je best doet, de dingen altijd wel goedkomen?

Pattyn «Da’s exact de vraag waar ik gisteravond nog over zat na te denken. En ik denk wel dat dat zo is, ja. Maar op korte termijn ben ik een doemdenker: ik schat een situatie altijd op z’n allerzwartst in. Maar de sleutel, zo bedacht ik me gisteren, is dat ik altijd snel weer rechtveer. Blijkbaar heb ik altijd een moment van catharsis nodig – even somber zijn, even naar de bodem duiken – om dan weer tot mezelf te komen en vooruit te gaan. Fundamenteel geloof ik dus wel dat alles altijd goedkomt. Maar dat zeg ik natuurlijk vanuit mijn geprivilegieerde situatie, met nul recht van spreken: ik heb nog geen klappen gehad van het leven.»

HUMO Je lijkt dat leven stevig in handen te hebben.

Pattyn «Ik wil zélf sturen, ja, in geen geval de regie overdragen aan iemand anders. Dus stel ik mezelf doelen en maak ik plannen, en zorg ik dat ik altijd een uitweg klaar heb. Ik wil niet dat het leven me gewoon overkomt.»

HUMO Op elk moment de controle hebben.

Pattyn «Ja. En zeker op professioneel vlak kan het gebeuren dat een plannetje niet lukt – dat het anders loopt omdat iemand anders een beslissing over jou neemt. Wel, zorg dan dat je daarop voorzien bent, dat je een plan B klaar hebt. Ik wil altijd voorbereid zijn.»

HUMO Maar je kunt die theorie toch niet op alles toepassen? De liefde, bijvoorbeeld, verdraagt toch geen rekenwerk?

Pattyn «Uiteraard niet. Als het over de liefde gaat, moet je alle controle loslaten. Je moet je géven, en niet denken aan noodscenario’s. Anders heb je geen goede relatie: liefde gedijt alleen met een open vizier.

»Op veel andere vlakken helpt die levensvisie me wel. Stel nu dat het niet gelukt was om zwanger te worden. Wel, dan zou ik een ander leven leiden, zonder kinderen. Er zou een rouwperiode zijn, vanzelfsprekend, maar daarna zou ik mezelf andere doelen stellen waar ik ook gelukkig van zou worden.»

HUMO Je bent gewoon niet in staat om bij de pakken te blijven zitten?

Pattyn «Ik heb mijn momenten, zoals iedereen. Maar ik wentel me niet in melancholie. Er zijn mensen die genieten van zwaarmoedigheid, maar ik kan dat niet. Ik zie het snel als een vorm van zelfmedelijden, en ik hou niet van zelfmedelijden. Als ik mezelf in die richting voel afglijden, keer ik zo snel mogelijk weer om.

»‘Ik ben oké’: dat is de basishouding die ik al heel jong ontwikkelde, met dank aan mijn ouders. ’t Is een erfenis, eigenlijk: ik zie het niet als een verdienste, wel als een cadeau dat mijn leven makkelijker maakt.

»Laat dat leven asjeblieft zo rijk mogelijk zijn. Ik wil mezelf op mijn 80ste niet verwijten dat ik wat heb lopen jammeren over hoe onrechtvaardig het allemaal toch wel is, of erger nog: dat ik gewoon lui in mijn zetel gelegen heb. Maar ik wil die filosofie op geen enkele manier aan anderen opdringen. Een leven dat bij elkaar gelanterfant is, kan óók een goed leven zijn – het hangt gewoon af van wat je zélf graag wil. Maar ik wil het dus graag vol, actief en gebaseerd op mijn eigen keuzes.»

HUMO Ik denk dat ik intussen wel begrijp waarom je voor een man gevallen bent die twintig jaar ouder is.

Pattyn «Ik heb eigenlijk nooit een lief gehad dat jonger was dan ik.

»Ik hou van weerwerk, het is waar. En dat krijg ik voldoende (lacht). Ik kan het me moeilijk anders voorstellen. Ik ben op zoek naar mensen die me prikkelen en uitdagen, en me af en toe een goeie stamp geven. Die me wijzen op de fundamentele luiheid die ook in mij zit en zeggen: ‘Doe het nu gewoon. Maak die keuze, neem die beslissing.’

»Mijn man wil al heel lang gaan zeilen. Maar je kunt zo’n boot alleen maar huren als je beiden een vaarbrevet hebt. Hij vuurde me aan om lessen te nemen, en sinds enkele weken heb ik dus mijn licentie. Dat duwtje had ik nodig. En ik apprecieer het dat mijn man daartoe in staat is. De ander het laatste zetje geven is één van de fundamenteelste dingen die je voor elkaar kunt doen. Je kunt daar de kracht van een relatie aan afmeten: maakt mijn partner mij beter, en maak ik hem beter? Doe ik hem kansen grijpen, en zorgt hij ervoor dat ik kansen grijp? Mijn man doet dat met mij. En ik hoop dat ik dat in dezelfde mate doe met hem.»


Genoeg geluk

HUMO Zijn mensen weleens bang van je?

Pattyn (lacht) «Báng? Wat een vraag! Hoezo?»

HUMO Je wervelt nogal. Ik kan me voorstellen dat er mensen zijn – mannen, om de deelverzameling maar te specifiëren – die zich daardoor laten intimideren.

Pattyn «Misschien zijn er wel mensen die aanvankelijk wat afstand houden, ja, maar dat is meestal snel opgelost. Ik ben ook niet zo’n kamervullende persoonlijkheid, denk ik.»

HUMO Nou. We waren ooit te gast op hetzelfde trouwfeest. Het was onmogelijk om je níét te zien – en toen wist ik nog niet wie je was.

Pattyn (oprecht verbaasd) «Ja? Terwijl ik net het type ben dat op een feestje buiten de belangstelling valt: je vindt me nooit in het midden van de dansvloer. Gewoonlijk sta ik ergens aan de kant met één of twee mensen te praten. En ook in die gesprekken voer ik nooit het hoge woord: ik ben een volger, geen leider.

»Ik heb in het algemeen niet zo veel last van ijdelheid. Ik hoef niet door iedereen gezien te worden. Dat uit zich ook in mijn houding: ik loop nogal vaak met m’n hoofd naar de grond gericht. Terwijl herkend worden natuurlijk gewoon part of the job is. Maar ik ben geen Dany Verstraeten, en gelukkig maar: ik word niet overal aangeklampt.»

HUMO Ga je ons ooit nog geweldig verrassen? Een bundel limericks uitbrengen? Een gevierde musicalzangeres worden?

Pattyn «Neen. Ik wil niet verrassen, ik wil bestendigen. Zo goed mogelijk worden in dát waar de mensen mij van kennen. En dat is nieuws. De kern van mijn professionele wezen is: de wereld, en wat zich daarin afspeelt.»

HUMO Ben je eigenlijk nog fundamenteel veranderd de afgelopen jaren?

Pattyn «Ik ben alleszins niet nieuwsgieriger geworden – dat ben ik namelijk altijd al geweest. Wel empathischer: de ramp met de MH17 zou me tien jaar geleden niet zo geraakt hebben als nu. In mijn leven is empathie iets dat zich ontwikkelt, dat duidelijker en intenser wordt.»

HUMO Is het doorgaans niet omgekeerd? Het pantser dat met de jaren steviger wordt?

Pattyn «Zou kunnen, maar bij mij voltrekt zich dus de omgekeerde beweging. Toen ik jonger was, zat er een kleine afstandelijkheid in me. Ik woonde in een cocon waar de dingen me zelden midscheeps raakten. Nu komt alles zoveel heftiger binnen: ik word kwetsbaar met het ouder worden.»

HUMO En straks dus zo’n wezentje van eigen makelij erbij.

Pattyn «Ik heb het gevoel dat ik ben waar ik wil zijn, en dat ik doe wat ik altijd graag heb willen doen. Er is genoeg geluk om door te geven. Ik ben niet bang: ik heb lang genoeg gewacht, en ik ben er klaar voor nu. Mensen zeggen me dat een kind krijgen gelijkstaat aan een geheel nieuw universum betreden, waar geen emotie nog hetzelfde is, en begrippen als kwetsbaarheid en onvoorwaardelijke liefde een volledige make-over krijgen. Wel: laat maar komen.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234