Vuur en furie in Berlijn: Charlize Theron in 'Atomic Blonde'

Wat een filmzomer! ‘Wonder Woman’, ‘War for the Planet of the Apes’, ‘Spider-Man: Homecoming’, ‘Dunkirk’, ‘Cars 3’, ‘Baby Driver’: Hollywood blíjft ons overspoelen met blockbusters van torenhoog niveau. Deze week is het de beurt aan ‘Atomic Blonde’, een thermonucleaire actiebom die de multiplexen op hun grondvesten zal doen daveren. Hou u vast aan uw nacho’s!

'Waarom zou een vrouw niet even hard mogen afzien als een man?'

Charlize Theron, geboren in Zuid-Afrika maar naar de sterren gerezen in Los Angeles, schittert als Lorraine Broughton, een geheim agente die anno 1989 naar bruisend Berlijn wordt gestuurd. Terwijl de Muur daar begint af te brokkelen, steekt ze zich in een wespennest van criminelen, huurmoordenaars en dubbelagenten, een nest waar ze zich knallend en kickboksend weer uit probeert te redden. Ontpopt Theron zich in het weergaloos gefilmde, door een fantastische eightiessoundtrack voortgeblazen ‘Atomic Blonde’ tot een losgeslagen furie die zich door geen enkel ijzeren gordijn laat tegenhouden, dan laat ze zich in het echt kennen als een innemende dame met ogen om voor te smelten. Van uw dienaar bleef na het gesprek slechts een klein plasje over.

Charlize Theron «Ik was al jaren hard op zoek naar een deftig vrouwelijk actiepersonage. Een vrouw die van wanten weet, met wapens kan omgaan, haar mannetje kan staan in het lijf-aan-lijfgevecht, niet bang is om zich vuil te maken én die er onbeschrijfelijk cool uitziet (lacht). Ik dacht dat het fun zou kunnen zijn om een vrouw in een wereld te droppen die door mannen wordt gedomineerd, en om haar in die wereld te laten spelen volgens de regels die normaal gezien alleen gelden voor mannelijke actiehelden. In de meeste actiefilms zijn het de mannen die elkaar proberen te verpletteren, terwijl de love interest van dienst vanuit een hoekje verschrikt toekijkt. Ik wilde een film maken waarin de vrouw uit dat verdomhoekje komt.

»En toen, een jaar of zes geleden moet dat zijn geweest, leerde ik Lorraine kennen, het hoofdpersonage uit de graphic novel ‘The Coldest City’ van Antony Johnston. De graphic novel lag op dat moment nog niet in de winkels, maar een gunstige wind had enkele fragmenten op mijn bureau doen belanden. Ik voelde een vonk overslaan, ik ben op zoek gegaan naar een scenarist en ik heb het project vijf jaar lang eigenhandig uitgewerkt, zonder de financiële steun van een grote Hollywoodstudio. Pas toen het script helemaal op punt stond en we precies wisten hoe de film er moest uitzien, zijn we naar een studio gestapt.»

HUMO U bent dus niet alleen de hoofdactrice van ‘Atomic Blonde’, maar ook de producente. Omdat u graag zelf de touwtjes in handen houdt?

Theron «Ja, de laatste jaren produceer ik altijd mijn eigen films. Ik zou het niet meer anders willen, ook al zou mijn leven er zonder al die extra verantwoordelijkheden een stuk eenvoudiger uitzien. Nadenken over scenario’s, een team samenstellen, onderhandelen met de studio’s, een budget opmaken, de financiering rondkrijgen: een producent krijgt heel wat te verstouwen, maar ik geniet er met volle teugen van. Zo kan ik, in plaats van alleen maar mijn snoetje te laten zien voor de camera, een film vanaf het prille begin aansturen. Een ander groot voordeel is dat ik mijn eigen regisseurs kan uitkiezen. Zo verklein ik de kans dat ik afga als een gieter voor de camera. Hoop ik toch (lacht).

»Nu, in ‘Atomic Blonde’ zit maar één scène waarvan ik op voorhand dacht: ‘Olala, opletten dat ik geen mal figuur sla.’ Dat is de scène waarin ik in een gesprek met een Stasi-officier ineens op het Duits moet overschakelen. Doordat we op de valreep hadden beslist dat die scène erin moest, was er geen tijd meer om een taalcoach te laten overvliegen. Gelukkig bevond zich onder onze crewleden een echte Duitser. Hij mocht hoogst uitzonderlijk zijn plek op de set verlaten en bij mij komen staan, zodat hij souffleur kon spelen. Maar het resultaat leek nergens naar: ik blééf klinken als een verkouden Duitse koeterwaal met een dubbel spraakgebrek. We hebben de situatie dan maar opgelost door de Stasi-officier te laten reageren met een welgemeend: ‘Mevrouw, uw Duits is schabouwelijk!’ (lacht)»

HUMO Mogen we ‘Atomic Blonde’ omschrijven als een kruising tussen ‘John Wick’ en ‘Tinker Tailor Soldier Spy’?

Theron «Waarbij de balans toch meer overhelt naar ‘John Wick’. Toegegeven: de setting van ‘Atomic Blonde’, Berlijn op het einde van de Koude Oorlog, is vintage John le Carré. Berlijn was in die periode een bruisende stad waar de beklemmende koude oorlogssfeer en de vlammende sfeer van de revolutie volop tegen elkaar inbeukten. President Reagan riep op om de Berlijnse Muur neer te halen, het Oostblok stond op instorten, de hele wereld was in de greep van reusachtige politieke omwentelingen, en het epicentrum van de storm bevond zich in de straten van Berlijn. Intussen werden talrijke agenten van de Britse geheime dienst MI6 en van de KGB door hun oversten aan hun lot overgelaten. ‘Vanaf nu bevinden we ons in een totaal nieuwe wereld,’ kregen ze te horen, ‘trek je plan maar.’ Het resultaat was dat veel van die voormalige geheim agenten voor zichzelf begonnen te werken. Het krioelde in Berlijn van de spionnen die informatie verpatsten aan de hoogste bieder.

'In die scène van vijftien minuten kwam mijn achtergrond als danseres goed van pas: het moet allemaal perfect in elkaar zitten of er gebeuren ongelukken.'

»Voor een spionagethriller is dat natuurlijk een geweldige achtergrond, maar toch houdt onze film zich mijlenver van de aanpak van John le Carré, met zijn ingewikkelde intriges en zich traag ontvouwende plots. Ik hou wel van die typische le Carré-verfilmingen, hoor, maar ik vind ze over het algemeen een beetje saai en ze zien er ook allemaal hetzelfde uit – vaalgrijze tinten, statisch camerawerk, een ijskoude atmosfeer en personages die allemaal sombere regenjassen dragen. Ik wist van het begin af dat ik die richting zeker níét uit wilde. Ik wou het genre van de spionagethriller op z’n kop zetten en de toeschouwers iets voorschotelen dat ze nog nooit van hun leven hebben gezien. In ‘Atomic Blonde’ richten we onze aandacht niet op de hoge heren die in de met sigarettenrook gevulde hoofdkwartieren als schaakgrootmeesters hun pionnen uitzetten. Nee, we gaan het veld in met het grondpersoneel van de geheime diensten, de spionnen, de mannen en vrouwen die niet naar rapporten of computerschermen zitten te turen, maar in de loop van een revolver kijken. En we maken kennis met een spionne, Lorraine, die de regenjas thuislaat en bij wijze van vermomming jarretellen en een hip jasje aantrekt (lacht). Kortom, in ‘Atomic Blonde’ spelen we een spel met de clichés van het genre. En voor de look van de film hebben we ons laten inspireren door foto’s en undergroundfilms die de punkbeweging in Oost-Berlijn in beeld brachten. Ik wilde geen statisch drama, maar een bruisende, vitale, kleurrijke film waar de energie vanaf spat.»

HUMO En met een werkelijk fantastische eightiessoundtrack. Door u persoonlijk samengesteld?

Theron «Die soundtrack is voor mij een echte nostalgietrip. Ik ben immers een kind van de jaren 80.»

HUMO U luisterde als jong meisje in Zuid-Afrika naar ‘Der Kommissar’ van Falco?

Theron «O, ja! Maar toch vooral naar Nena. Zowat elke song op de soundtrack van ‘Atomic Blonde’ haalt wel één of andere jeugdherinnering naar boven. Maar om op jouw vraag van daarnet te antwoorden: de keuze van de songs liet ik over aan enkele kenners. Ik heb als producente één keer op m’n strepen gestaan: ik wilde er absoluut een song van Depeche Mode in. Verder heb ik ook enkele interessante ontdekkingen gedaan: ik wist bijvoorbeeld niet dat ‘Under Pressure’ van Queen en David Bowie ook echt over de Berlijnse Muur gaat.

»Overigens is het niet mijn verdienste dat die soundtrack zo fantastisch goed werkt, maar die van onze regisseur en van onze soundmixers. Popsongs worden in films al te vaak gebruikt als geluidsbehang of als een goedkope manier om bij het publiek één of andere emotie los te maken. In onze film vormen de beelden en de muziek samen één grote trip; je dendert mee in een rollercoaster, en de songs stuwen je voort.»


Geen gratuite seks

HUMO Hoogtepunt is een bijna vijftien minuten durende, ononderbroken vechtscène waarin Lorraine in een appartementsgebouw enkele tientallen tegenstanders van zich afslaat. Dat moet fysiek een enorme opgave zijn geweest.

Theron «Nog nooit heb ik zoveel tijd en energie besteed aan één scène. Elke armbeweging, elke trap, elk pasje en elke move, van het vastgrijpen van die staande lamp tot die snelle slag met een kookplaat, was vooraf tot in het allerkleinste detail uitgetekend en gerepeteerd. Dat moet ook wel, want als je zo’n scène niet meticuleus voorbereidt, riskeer je dat er mensen omkomen op de set (lacht). In die scène kwam mijn achtergrond als danseres goed van pas: ik ken het belang van een doordachte choreografie. De afstand tussen de dansers, de manier waarop je langs elkaar heen wervelt, de timing van de bewegingen: het moet allemaal perfect in elkaar zitten of er gebeuren ongelukken. Keihard oefenen was de boodschap, maar vervolgens is het natuurlijk zaak om het er zo natuurlijk mogelijk te laten uitzien op de set, en niet als een ingestudeerd nummertje. Wat de adrenaline nog wat meer de hoogte injoeg, is dat er op de dag van de opname nog een element bij kwam: tussen mijn tegenstanders en mij liep er ineens ook een vent met een camera rond. Op een bepaald moment ben ik zelfs tegen de cameraman aangeknald – een foute inschatting van me.»

HUMO Die hele vechtscène lijkt uit één ononderbroken opname te bestaan. Maar zoiets is technisch toch onmogelijk? Is het een montagetruc?

Theron «Ik ga hier niet te veel van de filmmagie prijsgeven, maar ik kan je wel vertellen dat we zo weinig mogelijk in de vechtscènes hebben geknipt, zodat je echt goed kunt zien hoe de personages op elkaar staan in te hakken. Dat is veel opwindender dan een flitsende videoclipmontage waarin je de actie niet meer kunt volgen. Om er maar eens wat cijfermateriaal tegenaan te gooien: in ‘Mad Max: Fury Road’ duurt een take gemiddeld 6 seconden, in ‘Atomic Blonde’ gemiddeld 15 seconden. Dat is erg lang. Zoiets vergt ongelofelijk veel energie van de acteurs: je moet dóórgaan, tot de regisseur eindelijk ‘Cut!’ roept. Na de opname stond ik vaak naar adem te happen.»

'Ik vond het net leuk om voor één keer te breken met al die idiote regels die voorschrijven hoe een vrouw zich in een film behoort te gedragen'

HUMO Hebt u als producente zelf om die heftige lesbische seksscène gevraagd?

Theron «Niet expliciet (lacht). Het is zeker niet zo dat we de actie wilden kruiden met een stomende vrijpartij. Integendeel, we hebben die seksscène erin gestopt om het verhaal een beetje vooruit te helpen en het karakter van Lorraine wat meer uit te diepen. Kijk, wat ik zo geweldig vind aan ‘Atomic Blonde’, is dat je maar heel weinig over Lorraine te weten komt. Nooit kom je erachter of ze ergens een echtgenoot of een kind heeft zitten, of wat haar motieven zijn om in die bikkelharde spionnenwereld te stappen. Dat je vrijwel niets over haar achtergrond weet, is erg ongewoon, want in de meeste Hollywoodfilms moeten de vrouwelijke hoofdpersonages altijd worden uitgelegd. Of er wordt tijd uitgetrokken voor een huilmomentje, om het publiek er toch aan te herinneren dat het hoofdpersonage ondanks alles een teer vrouwtje is. Ik vond het net leuk om voor één keer te breken met al die idiote regels die voorschrijven hoe een vrouw zich in een film behoort te gedragen. Je krijgt dus géén klef huilmoment, je krijgt géén wraakmotief, en nee, Lorraine handelt níét vanuit één of ander jeugdtrauma. We laten Lorraine gewoon verder door Berlijn denderen, zonder het publiek er om de twee minuten aan te herinneren dat ze behalve een stalen karakter ook nog twee borsten heeft.»

HUMO Geen huilmoment, maar wel een lesbische seksscène?

Theron «Omdat ik het belangrijk vond om te laten zien dat het voor zielen als Lorraine – spionnen die een gevaarlijk en eenzaam bestaan lijden – erg lastig is om met andere mensen intiem te zijn. De wereld waarin Lorraine zich beweegt, hangt aaneen van de geheimen. Je kwetsbaar opstellen is er levensgevaarlijk, want zodra je je zwakke plekken laat zien, kunnen je tegenstanders je raken. Daarom gedraagt ze zich als een voortdenderende machine, een cyborg die haar menselijke kanten onderdrukt en die niet in staat is om haar gevoelens te laten zien – zelfs niet wanneer de juiste man voor haar staat. Tegelijk wilde ik duidelijk maken dat er diep vanbinnen in haar wel degelijk een meisje opgesloten zit dat snakt naar liefde en affectie. En wanneer ze Delphine ontmoet (rol van Sofia Boutella, red.), een Franse agente die in dezelfde situatie verkeert, valt die drang niet meer tegen te houden. Vandaar ook dat de seks zo heftig is – eindelijk vinden al die opgekropte lustgevoelens een weg naar buiten. Heftig, maar niet gratuit!»

HUMO Vrouwelijke actiehelden: tot enkele jaren terug moest het grote publiek er niet van weten. Denk maar aan het floppen van ‘Catwoman’ of ‘Elektra’. Maar sinds het enorme commerciële succes van ‘The Hunger Games’ en ‘Wonder Woman’ lijken we een keerpunt te beleven.

Theron «Ja, eindelijk laten we zien dat ook vrouwen actiefilms kunnen dragen. En dat ook vrouwelijke actiehelden klappen kunnen incasseren. Want waarom zou een vrouw niet even hard mogen afzien als een man?»

HUMO U hebt zich al eerder aan het genre gewaagd, in ‘Aeon Flux’. Dat pakte minder goed uit.

Theron «Toegegeven, die film was niet zo geweldig. In die tijd voelde ik me ook niet zo goed in mijn vel als actieheldin. Soms heeft zoiets tijd nodig. Toch vond ik het misplaatst dat meteen na het floppen van ‘Aeon Flux’ werd geconcludeerd dat het grote publiek geen vrouwelijke actiehelden wil zien. Als die stompzinnige uitlatingen één ding aantonen, dan wel dat vrouwen in Hollywood nog steeds oneerlijk worden behandeld.»


Alleen voor blanken

HUMO Naar welke vrouwen keek u zelf op toen u jong was?

Theron «Ik zou nu de namen kunnen laten vallen van enkele beroemde feministische iconen, maar eigenlijk kijk ik het meest op naar al die onbekende vrouwen die slechts zelden de erkenning krijgen die hun toekomt: moeders, kinderverzorgsters, leraressen. Zelf heb ik het onbeschrijfelijke geluk gehad dat ik mijn hele leven lang ben omringd door fantastische vrouwen. Hun namen zullen je niets zeggen, maar ik denk nu aan een oude juf van me, of aan die vrouw die me in mijn beginjaren in Hollywood wegwijs maakte in de filmindustrie. En als kind had ik een erg goede relatie met mijn moeder, iets waar ik vandaag enorm dankbaar voor ben. Zij, en niemand anders, is mijn grootste voorbeeld.»

HUMO Toen de Muur viel, was u 14 en woonde u in de buurt van Johannesburg. Had u als tienermeisje aandacht voor wat er in die tijd in Europa aan de hand was?

Theron «Reken maar. Bij ons thuis werd er aan tafel over bijna niets anders gediscussieerd dan over politiek. Ik ben opgegroeid in het Zuid-Afrika van de apartheid en herinner me nog heel levendig de ‘alleen voor blanken’-bordjes die daar overal hingen. Toen de Muur viel, leek er een einde te komen aan het idiote idee dat je mensen van elkaar gescheiden kunt houden: niet alleen in Berlijn, waar oost en west weer bij elkaar kwamen, maar ook in Zuid-Afrika, waar de apartheid hardop ter discussie werd gesteld en waar die bordjes eindelijk begonnen te verdwijnen. Ik herinner me nog hoe de politieke onrust die toen in mijn land heerste, me erg veel angst aanjoeg.»

HUMO U was amper 17 toen u op uw eentje naar Los Angeles vloog. Had u zich voorgenomen om de top te bereiken?

Theron «O, ja. Ik was er rotsvast van overtuigd dat ik geweldige rollen zou binnenhalen, dat ik beter was dan de concurrentie, dat ik binnen de kortste keren naar de top van de A-list zou doorstoten én dat ik een Oscar zou winnen. Niet dus (lacht). Nee, ik had maar één ambitie en dat was: voldoende geld verdienen om mijn eigen flatje te kunnen huren en om elke dag een brood te kunnen kopen, zonder mijn familie om steun te hoeven vragen. Ik heb hen wel ontmoet, hoor, de meisjes die er alles voor deden om aan een auditie te raken en ’s avonds voor hun spiegel hun Oscarspeech repeteerden. Triest. Zelf ben ik altijd met beide benen op de grond blijven staan. Het hielp natuurlijk dat ik thuis had geleerd om nederig in het leven te staan, en dat er voortdurend werd gehamerd op het belang van hard werken en discipline. Er was me ingepeperd dat je er niet op moet rekenen dat het succes je op een zilveren schaaltje wordt aangereikt. Die eigenschappen zijn me in mijn beginjaren in Hollywood erg goed van pas gekomen. Toen ik er arriveerde, dacht ik: ‘Oké, het wordt lastig, maar ik ga naar elke auditie, ik ga een job aannemen als serveerster, en als ik niet rondkom, neem ik er nog een tweede job bij. En ondertussen ga ik proberen hogerop te raken.’ Ziedaar het pad dat ik voor mezelf had uitgestippeld: geen pad bezaaid met dromen, maar met realistische verwachtingen. Iemand die naar Hollywood trekt in de verwachting onmiddellijk succes te boeken, leeft volgens mij in een totaal onrealistische, droeve, eenzame wereld.

»Het fijne is: toen het succes daadwerkelijk kwam, voelde dat écht heel speciaal aan. Omdat ik het dus niet had verwacht. En nooit, maar dan ook nooit, had ik durven te denken dat ik ooit nog eens op dat podium zou staan om een Oscar in ontvangst te nemen. Dat blijft één van de waanzinnigste momenten uit mijn leven.»

HUMO Tot slot: zien we u ooit nog terug als Furiosa?

Theron «Ik zou niets liever willen, maar dat hangt af van George Miller (regisseur van de ‘Mad Max’-films, red.). Ik hoop dat hij gauw aan het scenario van de nieuwe ‘Mad Max’ begint, maar hij mag zich wel stilaan beginnen te reppen. Ik ben net 42 geworden. Ook op actieheldinnen staat een houdbaarheidsdatum (lacht).»

‘Atomic Blonde’ loopt vanaf 16 augustus in de zalen.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234