null Beeld

Waar zijn de moslimpapa's? De verscheurde gezinnen achter de terroristen

Het is een constante bij de recente aanslagen: keer op keer zijn er broederparen bij betrokken. De verklaring luidt dat broers elkaar door en door kennen, blindelings vertrouwen en meesleuren in hun radicalisering.

Hanne Van Tendeloo

'De zoon verwerpt zijn vader en de enige die zijn plaats kan invullen, is God'

Over de vader van Mohammed Merah, die in 2012 van op zijn scooter zeven mensen doodschoot in Toulouse, weten we dat hij sinds zijn scheiding van Mohammeds moeder in 1994 een zeer onregelmatig contact onderhield met zijn zoon. Bij Mehdi Nemmouche, de terrorist van het Joods Museum, staat er in het bevolkingsregister: vader onbekend. De broers Kouachi, de daders van de aanslag op Charlie Hebdo, waren wezen. Of neem de intussen in België beruchte familie Abdeslam: vader, moeder, dochter en vier zonen – Brahim blies zich op in Parijs; Salah zit na zijn verdwijntruc eindelijk in de cel. De relatie van moeder Yamina met haar kinderen, en met name met haar zonen, zou heel hecht zijn. Een buurvrouw beschreef haar in Humo 3940 als ‘een erg mooie, moderne en kokette dame’, die zich nu ‘verpletterd’ voelt en niet begrijpt wat er in haar jongste zoon, Salah, is gevaren. Het zou vooral met hem zijn dat ze erg close was. In Molenbeek gaat het gerucht dat zij en haar echtgenoot, de Algerijnse Abderrahmane Abdeslam, al jaren gescheiden leven, maar om praktische redenen toch getrouwd blijven.

De families die betrokken zijn bij de aanslagen in Parijs en Brussel, kent Redouane Ben Driss niet, maar in zijn praktijk komen wel dagelijks allochtone gezinnen over de vloer. Het zijn de vaders die volgens hem extra begeleiding kunnen gebruiken: ‘Er worden al jaren allerlei praatgroepen georganiseerd voor moeders met een migratieachtergrond, maar voor de vaders heeft niemand aandacht. Dat is jammer.’ Ben Driss, die zelf ook Marokkaanse roots heeft, geeft het goede voorbeeld door vadergroepen te begeleiden in Brussel en in de Vlaamse rand.

Redouane Ben Driss «Voor we het over allochtone vaders hebben, wil ik toch even kwijt dat álle vaders het momenteel moeilijk hebben. Ook westerse mannen worstelen met de vraag: wat betekent de vaderfiguur nog? De vaderrol staat op losse schroeven en vaders zitten in een identiteitscrisis. Maar bij allochtone gezinnen krijgt het probleem een extra dimensie: bij sommigen heeft die crisis ook te maken met hun migratie naar onze samenleving. Je mag niet vergeten: een vader krijgt zijn erkenning als vader deels van de samenleving. Wat zie je bij allochtone papa’s? Hun visie op hoe je kinderen hoort op te voeden, wordt niet aanvaard door de samenleving waarin ze leven. Bij problemen met migratie denken we vooral aan taal, jobs en sociale achterstand. Oké, dat is allemaal belangrijk. Maar dat er ook problemen de kop opsteken door opvoedingsmodellen die haaks op elkaar staan, dat zien we al jaren schromelijk over het hoofd.»

null Beeld

undefined

null Beeld

'Abderrahmane Abdeslam is de perfecte illustratie van de afwezige vader'

HUMO Hoe ziet een allochtone vader uit Marokko de opvoeding van zijn kinderen dan?

Ben Driss «Sterk patriarchaal. Voor hem behoudt de vader zijn gezag tot aan z’n dood. Dat is een totaal andere visie dan de westerse. Die is ook wel patriarchaal, maar je hebt er het oedipusmodel: een zoon hoort zijn vader symbolisch te vermoorden en dan zijn plaats in te nemen. Zo wordt hij volwassen. Die notie bestaat niet in de patriarchale samenlevingen waaruit veel Belgische allochtonen komen. Telkens weer zie ik het in mijn praktijk: als die oedipale rivaliteit tussen vader en zoon de kop opsteekt in een migrantengezin, dan gaat dat gepaard met ernstige problemen voor het hele gezin.»

HUMO Als die symbolische vadermoord niet bestaat, hoe wordt een zoon daar dan volwassen?

Ben Driss «Ik gebruik het verhaal van Abraham: God droeg Abraham op zijn zoon Ismaël te offeren. Ismaël gehoorzaamt zijn vader en gaat akkoord met zijn eigen opoffering. Uiteindelijk zal God Ismaël sparen en Abraham een ram laten offeren in plaats van zijn zoon. Anders dan bij Oedipus is er dus geen rivaliteit tussen vader en zoon, maar onderwerpt de zoon zich. Het is de vader die zijn zoon de toestemming geeft om volwassen te worden. Ik ben zelf al een hele tijd de 40 voorbij en mijn vader is intussen overleden, maar nooit heb ik iets ondernomen zonder zijn toestemming.»

'Hun manier van opvoeden botst met de westerse, en wanneer de zoon hun gezag niet meer aanvaardt, zeggen ze: 'Ik ben hem kwijt''

HUMO De clash tussen die twee opvoedingsmodellen kan dus het hele gezin uit evenwicht brengen?

Ben Driss «Precies. Tijdens de kindertijd is er nog niks aan de hand, maar als puber gaat de zoon plots z’n ouders afwijzen: ‘Niet jullie, maar ík heb de waarheid in pacht.’ Hij aanvaardt het gezag van zijn ouders gewoon niet meer. Die ouders komen dan in shock bij mij aankloppen. Vaak hebben ze het over respect: ‘Mijn zoon respecteert me niet meer.’ Maar eigenlijk bedoelen ze: ‘Ik ben mijn zoon kwijt.’ Ze worstelen met een enorm gevoel van verlies. In Marokko wordt tegen geëmigreerde Marokkanen gezegd: ‘Jullie hebben misschien veel geld kunnen verdienen, maar jullie hebben wel jullie kinderen verloren.’ Ik geef hen geen ongelijk.»


Prinsen en keizers

HUMO Komt het toch tot een vadermoord in een allochtoon gezin, dan verliest de vader zijn gezag.

Ben Driss «Klopt. Die lege plaats moet absoluut worden ingevuld. En wie neemt het dan over? De zoon, vaak de oudste. Allochtone meisjes zeggen me zelden dat ze een probleem hebben met hun vader, maar ze klagen wel over hun broer. In Marokko of Algerije heb je ook een machocultuur, maar daar hoor je niet dezelfde verzuchtingen als hier. Hier gedragen broers zich niet zozeer als prinsjes, maar als echte keizers. Tegen een keizer heeft niemand iets in te brengen. Als zo’n broer thuiskomt, dan zegt de moeder tegen haar dochter: ‘Fatima, ga eens wat te eten maken voor je broer.’

»Dat zie ik nu gelukkig wel veranderen: de meisjes van de tweede generatie komen in opstand. Soms worden het zelfs echte feministes. Daarom gaan die keizerszonen nog altijd hun echtgenotes in Marokko zoeken. Helaas zit er in hun denken één grote fout: ook daar heeft de emancipatie niet stilgestaan. Zo eindigen ze toch nog met een vrijgevochten vrouw (lacht).»

HUMO Als de moeder haar dochter inschakelt voor de bediening van broerlief, dan werkt zij er toch aan mee?

Ben Driss «Precies. Je zal het misschien niet graag horen, maar moeders spelen een grote rol: zij laten hun zonen toe de plaats van de vader in te nemen. Ze sluiten een alliantie met hun zoon in plaats van met hun echtgenoot. Dat hoort niet.

»Ik zie die zonen dus ook als slachtoffer: een zoon kán de vaderrol niet invullen. Het zadelt die jongens op hun beurt op met een enorme identiteitscrisis. Ze gaan dan op zoek naar antwoorden en die vinden ze bijvoorbeeld in hun godsdienst, waardoor zo’n conflict soms een religieus aspect krijgt: de zoon verwerpt zijn vader en de enige die zijn plaats kan invullen, is God. Hij gebruikt godsdienst dus als een excuus om zijn vadermoord goed te praten, terwijl het op zich niks met godsdienst of met de islam te maken heeft.

»Ook in de huidige context van radicalisering hebben mensen het vaak over de islam, waar ze het eigenlijk over cultuur horen te hebben. Wat erg belangrijk is binnen de Maghrebijnse cultuur, is schaamte – dat is anders dan in de christelijke culturen, waar het meer over schuldgevoel gaat. Wijst een westerse moeder haar kind terecht, dan zegt ze: ‘Niet doen!’ Een Marokkaanse moeder zal zeggen: ‘Shuma! Schaam je!’ Zo groeien die kinderen op met een sterk ontwikkeld schaamtegevoel. Je vindt die schaamte ook bij de jongeren die radicaliseren: ze schamen zich voor hun vroegere gedrag, voor hun ouders, voor de samenleving waarin ze leven. Ronselaars spelen daar gretig op in: ‘Hoe kan je op zo’n plek leven?’ Combineer die schaamte met de narcistische trekken van sommige jongeren, en je krijgt een gevaarlijke mix.»

undefined

null Beeld

'De broers Kouachi, de daders van de aanslag op Charlie Hebdo, waren wezen'

HUMO Nog even terug naar de moeders: over moeder Abdeslam wordt gezegd dat Salah haar adoreerde.

Ben Driss «Die jongens dragen hun moeder inderdaad op handen. Het is haast een amoureuze relatie. En ook daarvoor vinden ze een religieus excuus, want in de Koran staat: ‘Het paradijs bevindt zich onder de voeten van je moeder.’

»Ik merk het wel vaker: in veel migrantengezinnen zijn de moeders erg aanwezig. Ook in praatgroepen voor ouders van Syriëstrijders zitten vooral moeders en heel weinig vaders. Het verbaast me eerlijk gezegd niks dat die vaders daar niet zitten. Kijk naar de gezinsstructuren binnen bepaalde migrantengezinnen en je zal zien dat de vader er al een tijdje afwezig is.»

undefined

'Allochtone moeders sluiten een alliantie met hun zoon in plaats van met hun echtgenoot. Dat hoort niet'

HUMO Vorige week verbrak vader Abdeslam de stilte: na een bezoek aan zijn zoon in de gevangenis sprak hij kort met een Franse radiozender.

Ben Driss «Hij zei misschien niet veel, maar wat hij zei, sprak boekdelen. Zo vond hij dat Salah zal moeten boeten voor wat hij heeft gedaan. Hij haalt dus de wet aan. Dat is een totaal andere reactie dan die van de moeders van geradicaliseerde jongeren die we al hebben gehoord. Zij geloven vaak niet wat hun kind heeft gedaan: ‘Nee, het kan niet. Hij was het niet.’ Ze zien hun kind dus als slachtoffer.

»De vader van Salah zei ook: ‘Ik weet echt niet wat er in de hoofden van die jongens omgaat.’ Met andere woorden: hij heeft geen band met zijn zoon. Hij vertelde ook dat hij ziek is en niet vaak meer buiten komt. Hij heeft dus geen controle over wat zijn zoon in die buitenwereld uitspookt: de perfecte illustratie van de afwezige vader. Hij sprak ook positief over zijn eigen migratie: ‘Ik woon al veertig jaar in België. We waren gelukkig.’ Zo plaatst hij zijn generatie lijnrecht tegenover de generatie van zijn zoon. Eigenlijk lijkt het net alsof zijn zoon voor hem een buitenaards wezen is.»


De castrerende moeder

HUMO Zijn moeders te sterk geworden binnen migrantengezinnen?

Ben Driss «Ik zou niet zeggen dat ze te sterk zijn – in Marokko is de moeder ook best sterk – maar binnen bepaalde gezinnen heeft ze wel te veel plaats ingenomen. Migrantenmoeders van de eerste generatie gingen vaak gebukt onder een depressie of de fysieke afstand met het thuisfront. Ze leefden uitsluitend nog voor en door hun kinderen, lieten geen plaats meer voor hun echtgenoot. Soms hingen ze zelfs een erg negatief beeld op van hun man. De castrerende moeder, noem ik haar. We zeggen niet voor niks: ‘Qui fait le père? C’est la mère.’ Laat de moeder haar man niet toe om vader te zijn voor zijn kinderen, dan mag hij nog drie keer rond de aardbol lopen, hij zal nooit vader zijn.»

undefined

'Vergeet ook niet hoeveel scheidingen er zijn bij Marokkanen. De vader laat zijn eerste gezin dan helemaal los'

HUMO Wat gebeurt er met zo’n vader?

Ben Driss «In extreme gevallen twee dingen: hij wordt een tiran óf hij trekt z’n handen af van zijn gezin. In de praatgroepen die ik voor vrouwen organiseer, hoor ik vaak dezelfde klacht: ‘De vader doet niks. Hij is altijd weg, zit altijd op café.’ Ze hebben gelijk. Dat zijn de vaders die het hebben opgegeven. Je mag ook niet vergeten hoeveel scheidingen er zijn binnen de Marokkaanse gemeenschap. Nog altijd is het vaak zo dat de vader dan zijn eerste gezin helemaal loslaat: hij voelt zich niet alleen geen echtgenoot meer van zijn vrouw, maar ook geen vader meer van haar kinderen. Het heeft er ook mee te maken dat er in die gemeenschap nog binnen de familie wordt getrouwd. Dat maakt het veel complexer: als het tot een scheiding komt, dan wordt de hele familie verscheurd.

»Ik druk de vaders uit mijn vadergroep altijd op het hart van bij het begin betrokken te zijn bij de opvoeding van hun kinderen: ‘Neem je baby vast, ververs z’n luier, ruik aan z’n pas gewassen haartjes.’ Het heeft geen zin te wachten tot ze 15 zijn en dan de wet te gaan stellen. Dan zegt zo’n zoon: ‘Rot op, papa. Mag ik 50 euro, mama?’»

HUMO In de Brusselse kleuterschool van mijn zoon zie ik veel meer allochtone moeders op de speelplaats dan vaders.

Ben Driss «Daar ligt het probleem niet. Het is voldoende dat de school weet dat ze de vader kunnen bereiken als het nodig is. Hij hoeft echt niet elke dag op de speelplaats te staan. Dat zou voor sommige vaders een brug te ver zijn: zolang de kinderen nog klein zijn, is de zorg toch vooral een taak van de moeder. Een vader uit de vadergroep – geen Maghrebijn, maar een Peul, uit sub-Saharaans Afrika – zei me eens: ‘Allemaal goed en wel, meneer Ben Driss, maar ik heb mijn vader ook amper gezien toen ik opgroeide.’ Ik vroeg hem waar zijn vader dan wel was. ‘In elke muur van ons huis,’ antwoordde hij. Hij bedoelde dat de kinderen zijn aanwezigheid voelden, zelfs als vader er niet was. Ik oordeel niet of dat nu een goede of een slechte opvoeding was, maar aan die man moet je niet vragen om elke dag op de speelplaats te staan. Die doet dat niet. Dat wijkt te erg af van hoe zijn eigen vader hem heeft grootgebracht. Willen we die vaders bij de opvoeding betrekken, dan moeten we het langzaam aanpakken. Met een voetbalmatch tussen zonen en vaders op school, bijvoorbeeld. Of met een voorleesnamiddag voor vaders.»


Een kwestie van eer

Ben Driss «Als ik vaders tips geef over hun vaderschap – ‘wees wat meer aanwezig’ – dan is het heel belangrijk hen het gevoel te geven dat ze hun roots niet verloochenen door hun opvoeding wat aan te passen. Dat hoor ik weleens: ‘Vous voulez que je deviens un Flamand ou quoi?’ Niet dat ze iets tegen Vlamingen hebben. Het gaat vooral over zichzelf: ‘Ik pleeg hiermee verraad aan mijn eigen achtergrond.’

»Als een Belgische zoon met zijn vader clasht, dan noemen we dat een generatieconflict. Een allochtone vader beleeft dat helemaal anders: voor hem is dat een cultureel conflict. Hij heeft het gevoel dat hij zich moet aanpassen én dat hij zijn zoon verliest: ‘Mon fils n’est plus Marocain.’ Ik probeer zo’n vader er dan van te overtuigen dat hij daar niks mee verliest, dat het een geval is van plus-plus, niet van min-min. Een voorbeeld: toen ik klein was, had ik twee kinderfeesten. Thuis hadden we het islamitische feest van de kinderen en op school vierden we Sinterklaas. Wij vonden dat we boften met al die extra cadeaus, en ook mijn ouders zagen er geen graten in. Maar voor sommige ouders staat die Sinterklaas gelijk aan verraad aan hun cultuur: ‘De Sint? Zwarte Piet? Nee, dank je.’ Omdat elk debat tegenwoordig zo gepolariseerd is, wordt het steeds moeilijker voor ouders om die dingen níét als verraad te zien. Het probleem is dat sommige kinderen dan opgroeien in een cultuur van tégen de ander zijn. Ze zien de culturen niet als verschillend, maar als tegengesteld. Op den duur zijn ze tegen iedereen. Dat is gevaarlijk.

»Je mag ook niet onderschatten hoe gevoelig het allemaal ligt. Ik ken een man die een jaar of drie geleden naar België migreerde en vader is geworden. Toen hij zijn kind ging aangeven bij de gemeente, vroeg de ambtenaar hem wie het hoofd van het gezin is. Een onschuldige vraag, maar die man was totaal in shock. ‘Twijfelt die dame misschien of ik wel de vader ben van mijn kind?’ vroeg hij me. ‘Wie zou anders het hoofd van het gezin zijn?’ Voor hem is dat een kwestie van eer, van status. Ik heb hem met handen en voeten moeten uitleggen dat die ambtenaar er niks mee bedoelde, dat ze gewoon de letter van de wet volgde.»

undefined

''Leer Nederlands zodat je je zonen begrijpt,' zeg ik die vaders. Maar dan zeggen ze: 'Ik heb een andere oplossing: zij gaan Berbers leren''

HUMO Met onze Belgische wetten beledigen we die mannen?

Ben Driss «Nu druk je het wat te sterk uit, maar zo’n man beleeft het wel op een erg negatieve manier, ook al is dat niet zo bedoeld. Wat mij vooral zorgen baart, is het effect dat zo’n ervaring heeft op hoe hij met zijn kinderen omgaat. Als zo’n man zich onzeker begint te voelen over zijn vaderschap, dan is de kans groot dat hij zich tirannieker zal opstellen tegenover zijn kinderen.»

HUMO Zagen uw ouders hun migratie niet als verraad aan hun eigen cultuur?

Ben Driss «Mijn vader is begin jaren 60 vanuit Marokko naar hier verhuisd en heeft z’n hele leven in de metallurgie gewerkt als arbeider. Hij zag zijn migratie niet als een breuk met zijn thuisland, maar als een proces. Op die manier wist hij het een plaats te geven. Hij had het nochtans niet makkelijk – hij was zelf analfabeet – maar hij wilde absoluut dat zijn kinderen gingen studeren. Toen ik voor psychologie koos, legde hij me geen strobreed in de weg. Hij is zo’n voorbeeld van een migrant die het allemaal deed voor zijn kinderen, om hen een beter leven te geven.»


Alle controle kwijt

HUMO We hadden het daarnet al over de band tussen de moeders en hun keizerszonen. Hoe kijken die zonen naar hun vader?

Ben Driss «Ze houden van hem – het is geen kwestie van liefde – maar ze vinden hem te laks. Ze vinden dat hij zich vergist. De manier waarop hun vader zich naar de westerse maatschappij heeft geplooid, zit daar ook voor iets tussen. Vergelijk het met de Afro-Amerikanen: de oudere generaties hadden slaafs de wetten en de regels van de blanken gevolgd. Plots was er een nieuwe generatie, die sprak over black power: ‘Black is beautiful.’ Zo gaat het ook bij de tweedegeneratiemigranten hier: hun vader heeft z’n hele leven geploeterd voor de Belgen. Sommige zonen weigeren dat: ‘Ik wil niet zijn zoals mijn vader, die jullie metro’s schoonmaakte, jullie mijnen groef en jullie autosnelwegen aanlegde.’ Voor mij hoeven ze niet hetzelfde te doen, maar dan moeten ze wel voor een constructief alternatief kiezen.»

undefined

null Beeld

'Mohammed Merah, die in Toulouse zeven mensen doodschoot, zag zijn vader slechts sporadisch'

HUMO Zoals u hebt gedaan? U bent gaan studeren.

Ben Driss «Ja. Ik heb zowel aan de ULB als aan de UCL gezeten. Mijn vader begreep niks van wat ik studeerde. Hij had eens moeten weten wat er allemaal in mijn cursussen psychoanalyse stond over Freud z’n seksualiteitstheorieën (lacht).»

HUMO U leidt verscheidene vadergroepen. Verschillen die erg van de vrouwengroepen die u begeleidt?

Ben Driss «Absoluut. De dynamiek, hun motivatie, hun vragen: helemaal anders. We gaan geen enkel onderwerp uit de weg. Homoseksualiteit, kinderen met een beperking: het komt allemaal aan bod. Natuurlijk komen ze ook met vragen over radicalisering – de angst en de woede zijn groot. Eén vader zei me: ‘Nu zitten we geprangd tussen twee extremen: extreemrechts en de islamisten.’ Maar net zo goed maakt zo’n vader zich zorgen over het Facebookgebruik van zijn kinderen. Ik merk dat meer en meer allochtone ouders zelf een computercursus gaan volgen: ze willen hun kinderen bijbenen op de sociale media.

»Het heeft wel wat voeten in de aarde om zo’n groep vaders bij elkaar te krijgen. Je moet hen aanschrijven, hen bellen en nóg een keer bellen. Intussen weten we al dat we geen samenkomst moeten plannen als er een wedstrijd in de Champions League is: dan komt er geen kat. Maar mij maakt het zelfs niet uit als er maar drie vaders komen opdagen: ze hebben toch elk minstens drie kinderen. Dat zijn een hoop mensen die we hebben geholpen (lacht).»

HUMO Maar vaders van geradicaliseerde jongeren hebt u nog niet gehad in zo’n groep?

Ben Driss «Nee. Natuurlijk kijk ik vanuit professioneel oogpunt met interesse naar de gezinnen waaruit de daders komen. Ik merk bijvoorbeeld dat er geen Turken bij zitten, maar vooral Maghrebijnse jongeren. Dat komt misschien omdat Turken veel nationalistischer zijn dan de Maghrebijnen: ze plaatsen hun vaderland boven hun godsdienst. Turkse families zitten ook helemaal anders in elkaar: de sociale controle en de geborgenheid zijn er groter. De familiestructuur is steviger vervlochten. Turkse vrouwen en moeders zijn ook anders dan Maghrebijnse, die zich vaak thuis ophouden en minder vaak een brug vormen tussen gezin en gemeenschap. Je ziet: elke cultuur heeft zo z’n eigenheden, ook binnen de islamitische wereld. Met religie heeft die hele radicalisering dus niks te maken.»

HUMO Over welke vaders maakt u zich zorgen? Bij welke uitspraken denkt u: ‘Ai, dit zit niet goed’?

Ben Driss «Als ik zo’n vader over zijn zoon hoor zeggen: ‘Het is zijn eigen verantwoordelijkheid.’ Want dat is niet zo: een zoon kan niet alle verantwoordelijkheid dragen. Het is óók de verantwoordelijkheid van de vader, maar die heeft hem losgelaten. Of als zo’n vader zegt: ‘Mijn zoon volgt altijd z’n moeder. Ze spannen samen tegen mij.’ Dan is er iets mis. Soms spreekt de moeder Nederlands met haar kinderen, terwijl de vader die taal niet begrijpt. ‘Ga Nederlands leren,’ zeg ik dan. Maar dan zegt hij: ‘Nee, ik heb een andere oplossing: zij gaan Berbers leren.’ Zo’n vader gaat dus liever achteruit dan vooruit. Maar zeg me alsjeblieft niet dat zo’n vader zich niet wil integreren: het probleem is veel ingewikkelder dan dat. Hij heeft het gevoel dat hij alle controle kwijt is.

»We zullen nooit westerse vaders maken van allochtone vaders. Als dat het doel is, dan kunnen we het net zo goed nu al opgeven: dan spelen we hen kwijt. We moeten het anders aanpakken. Daarmee bedoel ik niet dat we moeten terugkeren naar het verleden, naar een patriarchale samenleving. We moeten met z’n allen, ook de westerse vaders, op zoek naar een nieuw model. Hoe dat er precies moet uitzien, daar ben ik nog niet helemaal uit. Maar ik weet wel: le père est un repère. De vader is een ankerpunt. En dat ankerpunt zullen kinderen altijd nodig hebben.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234