Waarom antidiscriminatiewetten averechts werken. 'Knappe, lange, intelligente mensen zullen altijd meer verdienen dan lelijke, kleine, domme mensen'

Humo heeft ’m gevonden, de man die meent dat discriminatie niet langer strafbaar moet zijn. Dwarsdenker Frank Karsten is oprichter van diverse libertaire organisaties en schreef ‘De discriminatiemythe’, een boek over waarom het fout is om te proberen discriminatie met wetten een halt toe te roepen. ‘Tegenwoordig mag je pas ergens over meepraten als je onderdrukt wordt.’

Op het zonnige, drukke terras in hartje Amsterdam praat Frank Karsten op gedempte toon. Hij fronst de wenkbrauwen bij de vraag of zijn volume iets te maken heeft met de gevoeligheid van zijn uitspraken. Welnee, verzekert hij: ‘Dat is gewoon beleefdheid.’

Dat antwoord is opmerkelijk, want Karsten heeft zonet verteld dat we allemáál discrimineren. Dat het eigenlijk zelfs heel logisch is, en dat campagnes die vertellen dat vrouwen, allochtonen, ouderen en gehandicapten uw respect waard zijn, weinig zin hebben. Hoe beleefd klinkt dat?

Als overtuigd libertijn richtte hij de stichting MeerVrijheid en het Nederlandse Von Mises Instituut op, vernoemd naar de vrijemarktideoloog. Eerder schreef hij ‘De democratie voorbij’, over hoe ’s werelds populairste bestuursvorm zou leiden tot ‘onvrede, verspilling en een tirannieke overheid’. Het boek werd vertaald in twintig talen. Libertijnen als Karsten hechten grote waarde aan individuele vrijheid en geweldloosheid. Volgens hen is het verbod op discriminatie een vorm van geweldpleging en een aantasting van onze vrijheid. Het is daarom niet verwonderlijk dat Karsten zich voor ‘De discriminatiemythe’ beroept op het werk van Amerikaanse denkers zoals de economen Walter Williams en Thomas Sowell.

HUMO Bent u voor discriminatie?

Frank Karsten «Ik ben voor het récht om te discrimineren, maar ik pleit er niet voor dat mensen meer gaan discrimineren.»

HUMO Maar als het niet langer verboden is, zullen toch meer mensen het doen?

Karsten «Nee, net niet. Als we niet meer mogen discrimineren om specifieke redenen, bijvoorbeeld een werkgever mag geen zwangere sollicitantes uitsluiten, gaan we juist breder discrimineren. Dan slaat die werkgever álle jonge vrouwen in de vruchtbare leeftijd over. Bovendien zullen we groepen vermijden die ons een proces kunnen aandoen wegens discriminatie.»

HUMO Wat verstaat u onder discriminatie?

Karsten «Ik sluit me aan bij wat het College voor de Rechten van de Mens erover zegt: het ongelijk behandelen, achterstellen of uitsluiten van mensen op basis van persoonlijke kenmerken.

»Maar we maken allemaal onderscheid en we doen dat voortdurend. Op relatiesites mag je ongestraft aangeven dat je liever geen dikke vrouwen of kleine mannen wil. Gewoon omdat ze je smaak niet zijn. Zoiets mag niet op een vacaturesite. Maar als je niet wilt omgaan met bepaalde mensen, heb je daar toch het volste recht toe?»

HUMO Vindt u dat er in een vacature mag staan dat dikke vrouwen of kleine mannen niet mogen reageren?

Karsten «Ja. Maar daarom keur ik het niet per se goed.»

HUMO Sollicitanten hebben er toch geen baat bij als er in vacatures gediscrimineerd mag worden?

Karsten «Juist wel. Een werkgever die discrimineert, zal dat toch altijd blijven doen, zelfs wanneer het niet mag. Dus als een sollicitant weet dat hij geen kans maakt, kan hij zich de moeite besparen. Zo werkt het ook op een relatiesite: als een vrouw aangeeft dat ze valt op mannen vanaf 1 meter 80, hoeven kleinere mannen niet tevergeefs een mooie brief te schrijven om haar te verleiden. Een discriminatieverbod of een overheidscampagne die kleine mensen promoot, zal haar heus niet op andere gedachten brengen.»

HUMO Het is toch heel vervelend als we mensen geen gelijke kansen zouden geven op de arbeidsmarkt?

Karsten «Ik geef volmondig toe dat discriminatie buitengewoon vervelend kan zijn. De wereld is onrechtvaardig. Er wordt gediscrimineerd op allerlei kenmerken: nationaliteit, huidskleur, geslacht, geloof, seksuele voorkeur, leeftijd, opleiding, gewicht, tatoeages... Heel vervelend. Maar door discriminatie bij wet te verbieden, zullen we heus niet minder gaan discrimineren. Sterker, die wetten zorgen alleen maar voor meer problemen en meer discriminatie.»

HUMO Dat klinkt niet logisch. Hoe dan?

Karsten «Activisten tegen discriminatie verdelen de wereld in slachtoffers en daders. De daders zijn volgens hen blank, man, hetero of westers. Zo doen activisten mee aan het groepsdenken dat ze anderen net verwijten. Hun opstelling en de wetten die zij bepleiten leiden tot meer veralgemeningen en meer polarisatie, terwijl ze zeggen dat ze die juist willen tegengaan.

»Bovendien verdeelt deze oorlog tegen discriminatie ons steeds meer. Omdat mensen voortdurend op hun hoede zijn voor discriminatie, wordt het lastig en gevaarlijk om met anderen om te gaan die zich snel gediscrimineerd voelen. Alles wat je zegt, kan verkeerd uitgelegd worden. Ik weet bijvoorbeeld niet meer of ik nog mag vragen waar iemand vandaan komt, terwijl ik daar echt gewoon uit interesse benieuwd naar kan zijn. De overheid heeft tal van wetten die veel meer discriminatie veroorzaken dan alle boze, blanke mannen bij elkaar.»

HUMO Maar het leidt toch óók tot meer polarisatie en segregatie wanneer een bedrijf in een vacature een voorkeur mag uitspreken voor blanke mannen, of wanneer een café een bordje op de deur mag hangen, waarop staat: ‘Verboden voor joden’?

Karsten «Dat zal niet zozeer spanningen creëren, maar vooral verontwaardiging. Bedrijven zijn er niet bij gebaat, want het is regelrechte commerciële zelfmoord als ze dat zouden doen. Tot de wet discriminatie verbood, hadden alle cafés het recht om zo’n bordje op te hangen. Deden ze dat massaal? Natuurlijk niet. Cafés zijn, net als andere bedrijven, namelijk niet geïnteresseerd in blank, bruin, zwart of geel, maar alleen in de kleur van geld.»

HUMO Discotheken selecteren anders wel aan de deur. Marokkaanse jongens klagen dat ze er vaak niet in mogen.

Karsten «Ja, dat is natuurlijk heel vervelend, maar de uitbaters denken dat ze zo de sfeer in de zaak goed kunnen houden, en dat is belangrijk voor de andere bezoekers. Ouderen, nerds of mensen die gewoon niet hip of knap zijn, mogen er vaak ook niet in. Overigens: dames krijgen vaak voorrang en hoeven soms zelfs geen entreegeld te betalen. Daar hoor je feministen toch ook niet over klagen?»

HUMO Hebt u begrip voor bedrijven die sollicitantes met een hoofddoek weigeren?

Karsten «Ja. Als de rechter zo’n bedrijf straft, viert de antidiscriminatiebrigade dat als een overwinning. Maar wat is het gevolg? Vanaf dat moment zullen werkgevers vrouwen met een Arabische naam vermijden, simpelweg om een vergelijkbare zaak te voorkomen. Maar dat zullen ze natuurlijk nooit toegeven. Daardoor maken Arabische vrouwen, met of zonder hoofddoek, uiteindelijk minder kans op een baan. En op die manier bijten antidiscriminatiewetten zichzelf altijd in de staart.»

HUMO Kunt u dat onderbouwen?

Karsten «Met statistieken is dat onmogelijk. Mijn redenering is gebaseerd op logica. Het is volstrekt logisch dat werkgevers een voorkeur hebben voor werknemers die minder geneigd zullen zijn hen gerechtelijk te vervolgen voor discriminatie.»

HUMO Maar u heeft dus geen studies of cijfers om uw stelling te onderbouwen?

Karsten «Als u zo graag statistieken wilt: de werkloosheid bij allochtonen en ouderen is nog steeds veel hoger dan bij autochtonen en jongeren. Wat zeggen die cijfers ons? Bestaat dat verschil óndanks alle wetten en regels die hen een gelijke kans zouden moeten geven, of misschien net vanwége die wetten en regels? Heeft werkloosheid bij ouderen misschien iets te maken met afspraken over minimumlonen en ontslagbescherming? Ik denk dat een werkgever best een oudere zou willen aannemen als hij niet zou moeten betalen wanneer die ziek zou worden. Het klinkt niet sociaal om zulke regels af te schaffen, daarom horen we er niemand over. Maar in plaats van campagnes te voeren om werkgevers te vertellen dat ouderen toch écht waardevol zijn, kunnen we beter de wetten afschaffen die het voor werkgevers financieel risicovol maken om allochtonen en ouderen aan te nemen.»

HUMO IJsland heeft dit jaar een wetsvoorstel aangenomen om gelijke betaling voor mannen en vrouwen voor hetzelfde werk vast te leggen. Wat kan daar nu mis mee zijn?

Karsten «Die wet zal een extra reden blijken om een man aan te nemen. Kennelijk hebben werkgevers al die jaren de ene groep hoger gewaardeerd dan de andere. Wanneer ze verplicht worden beide groepen hetzelfde salaris te bieden, ontstaat er een prikkel om juist te kiezen voor de groep die zij als meer waardevol zien. Zo ontneemt die wet vrouwen de kans om via de prijs een plek te vinden op de arbeidsmarkt.»

HUMO Want u vindt vrouwen minder waard?

Karsten «Ík niet, maar werkgevers schijnbaar wel, anders hadden ze mannen en vrouwen al wel gelijke lonen gegeven.»

HUMO Denkt u dat anderen hun mening zullen bijstellen door uw logica?

Karsten «Nee, de meeste mensen laten zich niet leiden door argumenten, maar door wat de meerderheid vindt of wat prettig voelt.»


moreel superieur

HUMO Veel mensen in de samenleving voelen zich gediscrimineerd. U klinkt zo koel en afstandelijk. Voelt u dan geen sympathie voor hen?

Karsten «Ik probeer dit rationeel te bekijken, zonder emoties, want alleen dan kunnen we de situatie verbeteren. Ik besef wel dat het best goed voor me zou zijn om eens een dag een kleine, zwarte, gehandicapte lesbienne te zijn, maar mijn oordeel over de wetgeving zou hetzelfde zijn.

»Uiteraard zal het heel vervelend zijn als je gediscrimineerd wordt, en ik wil ook best erkennen dat er een blank privilege bestaat. Maar dat is niet anders dan het ‘privilege’ waardoor knappe, lange, intelligente mensen meer verdienen dan lelijke, kleine, domme mensen.»

HUMO Moeten we dan maar aanvaarden dat mensen altijd zullen discrimineren?

Karsten «Ja, discriminatie is er altijd geweest en zal er altijd blijven. Ik pleit ervoor zo rationeel mogelijk te discrimineren, op basis van ervaringen en statistieken, niet emotie.»

HUMO Ah, dus tóch een oproep om te discrimineren!

Karsten «Natúúrlijk willen we allemaal het liefst alle discriminatie de wereld uit, maar in een samenleving kunnen we onmogelijk alle mensen individueel beoordelen. Dus we delen hen op in groepen. Veralgemenen is menselijk. Al die groepen – mannen en vrouwen, allochtonen en autochtonen, homo’s en hetero’s... – hebben op allerlei gebieden algemene gemiddelden, die van elkaar verschillen. Wetgeving zal niet helpen om die verschillen te overbruggen.»

HUMO Waarom zijn er dan zoveel mensen die de antidiscriminatiewetgeving willen uitbreiden?

Karsten «Die mensen hebben de wereld ingedeeld in onderdrukkers en onderdrukten. Ze gaan ervan uit dat een man wél, maar een vrouw níét seksistisch kan zijn. Maar als een feminist zegt dat geweld tegen vrouwen moet stoppen, is dat toch ook seksistisch? Want zouden we niet álle geweld moeten stoppen? Of waarom kan een blanke wél, maar een gekleurde níét racistisch zijn? Denken ze echt dat Turken en Marokkanen elkaar als gelijken zien of dat het kastesysteem in India geen vorm van discriminatie is? We moeten zulke hypocrisie durven te benoemen.»

HUMO Misschien zijn we wat selectief in onze verontwaardiging, maar dat komt voort uit sympathie voor de onderdrukte partij.

Karsten «Dat is toch geen geldig argument? Welke onderdrukte partij? Dan zou het geen racisme zijn als Oprah Winfrey een blanke zwerver weigert te helpen, omdat de machthebbers toevallig blank zijn?»

HUMO Bent u zo’n boze blanke man over wie we weleens lezen in de krant?

Karsten (lacht) «Nou, ik ben een blanke man en soms boos. Ach, ik kan er wel om lachen. Zoals ik ook kan lachen om de actie van minderheden op een Amerikaanse universiteit om tijdens de jaarlijkse dag over diversiteit en integratie alle blanken te weren. Dat is eigenlijk toch hilarisch?»

HUMO U hebt zelf vermoedelijk weinig last van discriminatie.

Karsten «Klopt. Ik ben een blanke, heteroseksuele man en ook nog lang en slank. Dat is vaak handig, maar soms ook een nadeel.»

HUMO Hoezo?

Karsten «Tegenwoordig mag je pas ergens over meepraten als je wordt onderdrukt. Anders heb je geen recht van spreken. Een allochtoon die zegt dat witte mensen eens moeten leren luisteren, wordt in iedere krant kritiekloos geïnterviewd, ook al is zijn opmerking racistisch. Maar wanneer je het omgekeerde zou zeggen, komen je Twitteraccount, je baan en zelfs je veiligheid in gevaar. Het is opvallend hoe racistisch de antiracisten zijn en hoe seksistisch de antiseksisten zijn. In dat mijnenveld is het voor een blanke, heteroseksuele man lastig opereren.»

HUMO Moeten we nu medelijden met u hebben?

Karsten «Nee, doe vooral geen moeite. Ik voel me helemaal niet zielig. Toch worden mannen ook gediscrimineerd: zij vormen 97 procent van alle doden op het slagveld, krijgen voor hetzelfde vergrijp 62 procent hogere straffen dan vrouwen en verliezen in 80 procent van de echtscheidingen de voogdij over hun kinderen.

»Volgens mij verdienen juist de social justice warriors medelijden. Zij lijden elke dag zielenpijn, omdat ze overal onrecht zien, ze voortdurend strijd moeten leveren om de meest politiek correcte te zijn, en ze verschillen ontkennen die zelfs een kind van 3 kan zien.»

HUMO Vindt u het problematisch als rechtse politici met uw boodschap aan de haal gaan?

KARSTEN «Nee, helemaal niet. Ik zou het geweldig vinden. De vrijheid om je mening te uiten en te kunnen omgaan met wie je wil, is volgens mij het beste medicijn tegen onderlinge haat en onvrede. Mijn boek kan daarom een deel van de woede en frustratie bij rechtse mensen weghalen. Maar ook linkse politici zouden interesse moeten hebben. Zij kunnen lezen waarom hun beleid niet werkt en hoe zij met hun goede bedoelingen de situatie erger maken. We kunnen de wereld alleen verbeteren als we de werkelijkheid onderkennen, dus hier kunnen politici ter linkerzijde hun voordeel mee doen.»

HUMO Hoe verklaart u de aantrekkingskracht van antidiscriminatiewetgeving als die volgens u zo contraproductief is?

Karsten «Het klinkt prettig. Dáár gaat het om. De leden van de antidiscriminatiebrigade willen niet zozeer de wereld verbeteren, ze willen graag wereldverbeteraars zijn.»

HUMO Wat is het verschil?

Karsten «Ze laten zich voorstaan op hun goede bedoelingen en voelen zich moreel superieur. Maar voor slechte resultaten willen ze niet verantwoordelijk gehouden worden. Ik vind hen daarom schuldig aan moedwillige onwetendheid. Wetten moet je niet beoordelen op goede bedoelingen, wel op resultaten. Maar wanneer je een logisch beredeneerd voorstel doet om goede resultaten te bereiken, door oplossingen die misschien niet vriendelijk klinken – zoals de afschaffing van antidiscriminatiewetten – dan word je aan de schandpaal genageld.»

HUMO Dat belooft nog wat voor u, met uw boek.

Karsten «Ach, ik zal nog wel even een roepende in de woestijn blijven. Ik geloof gewoon niet dat we de wereld kunnen verbeteren door mensen te dwingen om met elkaar om te gaan. Maar ik weet dat het niet verstandig is om dat standpunt uit te dragen.»

Frank Karsten,
De discriminatiemythe

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234