null Beeld

Waarom Guy Verhofstadt Mark Zuckerberg niet meer gelooft

Na de hoorzitting voor het Amerikaanse Congres mocht Facebook-CEO Mark Zuckerberg zich ook in Brussel komen verantwoorden over het dataschandaal. Veel leverde dat niet op, maar de stekeligste vragen kwamen wel van Guy Verhofstadt.

'De brexit en Trump hebben aange toond dat de Facebook-dreiging reëel is, en er komen overal in Europa verkiezingen aan'

HUMO Zuckerberg was, net als tijdens de Amerikaanse hoorzittingen, zeer ontwijkend en vaag. Hij beloofde wel dat er schriftelijke antwoorden zouden volgen op alle vragen. Wat zal Europa doen als die extra uitleg – en de kans is groot – opnieuw zeer vaag is?

Guy Verhofstadt «Er komt sowieso nog een extra hoorzitting met het Facebookmanagement. Er zijn nog veel vragen niet gesteld. Wat bijvoorbeeld met de 200 apps waarmee Facebook niet langer samenwerkt omdat ze de privacyregels niet respecteren? Welke apps zijn dat en wat ging er mis?»

HUMO Is de nieuwe Europese General Data Protection Regulation (GDPR), de nieuwe regelgeving over gegevensbescherming, wel streng genoeg om techreuzen als Facebook aan banden te leggen?

Verhofstadt «We moeten bekijken of en hoe we de GDPR op cruciale punten kunnen aanscherpen. Door bijvoorbeeld een verbod in te voeren om mensen te traceren die geen Facebookaccount hebben. Of door het ‘privacy shield’ in te trekken, waardoor Facebook nu al een hoop Europese gebruikersgegevens naar buitenlandse servers versluisde.

»De GDPR is nog maar pas van kracht, maar als er nieuwe ontwikkelingen zijn, moeten we geen jaren wachten om bij te sturen. Ik denk dat we daarbij een onderscheid moeten maken tussen kmo’s, die al voldoende regels moeten volgen, en mastodonten als Facebook. Het grote probleem ligt uiteraard bij zulke giganten.»

HUMO Kan Europa wel iets beginnen tegen Facebook? Is het niet te groot en te machtig geworden?

Verhofstadt «Ik denk dat de Europese mededingingsautoriteit een grondige analyse moet maken over de macht van Facebook. Als er sprake is van een monopolie, moeten we net zoals bij klassieke bedrijven ingrijpen: het bedrijf opsplitsen of op z’n minst bepaalde onderdelen afsplitsen. Ik denk dan aan Instagram, Messenger of WhatsApp.»

HUMO Had Europa niet eerder moeten optreden?

Verhofstadt «Ik denk dat je Europa niet van laksheid kunt beschuldigen. We zijn het enige continent met zulke strenge regels. We mogen ondernemingen ook niet afstraffen zonder eerst de feiten te kennen. Vandaar ook het belang van deze en volgende hoorzittingen en de beloofde antwoorden die we nog moeten krijgen.»

HUMO Europa vraagt dat Facebook transparanter wordt over hoe het werkt en hoe het omspringt met gebruikersdata. Maar de algoritmes die bepalen wat gebruikers te zien krijgen, zijn net de core business van het bedrijf. Is de kans dat ze daar ooit inzage in zullen geven niet zeer klein?

Verhofstadt «De GDPR laat dat tot op zekere hoogte toe, maar inderdaad niet volledig. Ik denk ook niet dat de overheid die algoritmes tot in het kleinste detail móét kennen. Wat wij vooral aan Facebook vragen, is dat de menselijke controle erop op een ernstige manier gebeurt.

»Wij moeten als wetgevers vooral zorgen dat Facebook een zo open mogelijk platform wordt, dat er een gelijk speelveld is en dat mensen zeker zijn van hun privacy.»

HUMO Zuckerberg heeft in Brussel – weer eens – beloofd dat hij de problemen zal oplossen. Gelooft u hem nog?

Verhofstadt « Zoals ik al aangaf tijdens de hoorzitting: neen. Zestien keer sorry zeggen in tien jaar tijd is wat van het goeie te veel.»

HUMO U verwees ook naar ‘The Circle’ van Dave Eggers. In die roman raakt een Zuckerbergachtige techbaas de controle over zijn bedrijf volledig kwijt. Zit Facebook volgens u al op dat punt?

Verhofstadt «Het begint er toch aardig op te lijken.»

HUMO Sommigen stellen als mogelijke oplossing voor dat we met Europees geld een alternatief voor Facebook creëren, zoals in China. Een realistische optie?

Verhofstadt « Een groot log overheidsbedrijf is níét het antwoord. Ik wantrouw grote bedrijven die over te veel privégegevens beschikken, maar dat geldt minstens evenzeer voor de overheid.

»Waar we nood aan hebben, is échte concurrentie voor Facebook, maar dan op de vrije markt. Liefst een Europees bedrijf, maar daar knelt net het schoentje. Als er morgen een Europese Zuckerberg opstaat, moet die voor zijn app toestemming vragen aan 27 nationale toezichthouders, in de Verenigde Staten is er dat maar één: de FCC. Diezelfde Europese Zuckerberg moet vervolgens contracten afsluiten met een honderdtal telecomproviders, in Amerika met drie à vier. Waar denk je dat die Europese Zuckerberg zijn uitvinding zal uitrollen? We hinken hopeloos achterop met onze versplinterde markt.»

HUMO De gebruikers lijken niet echt wakker te liggen van de privacy-affaire. Een oproep om massaal Facebook op te zeggen, had maar zeer weinig succes. Is dat niet het bewijs dat Facebook zich bijna alles kan permitteren? Veel mensen kunnen gewoon niet meer zonder.

Verhofstadt «De bezorgde reacties die ik binnenkrijg, zijn toch van een andere aard. Maar Facebook vaarwel zeggen, is een valse oplossing. Het is aan de politiek om te tonen dat we kunnen reguleren, zodat Facebook leuk en interessant blijft, maar ook veilig wordt.»

HUMO U noemde Facebook een bedreiging voor de democratie. Onderschatten wij op dat vlak de situatie? Ook in andere landen dan de Verenigde Staten of Groot-Brittannië zijn er al pogingen geweest om verkiezingen te manipuleren.

Verhofstadt «Ik denk dat de zaak van Cambridge Analytica, dat zowel voor de brexit- als de Trump-campagnes werkte, aangetoond heeft dat de bedreiging reëel is. Er staan heel wat verkiezingen voor de deur in Europa, dus we moeten dringend aan de slag.»

HUMO Ook in België zijn er straks verkiezingen. Moeten wij ook voor externe beïnvloeding vrezen?

Verhofstadt «We moeten er niet alleen bang voor zijn, we moeten het zeer goed in de gaten houden, en ingrijpen indien nodig. Dat is de taak van de Privacy Commissie en het federaal parket.»

HUMO U maakt zelf ook gebruik van sociale media als Facebook en Twitter. Met frisse tegenzin? Of vindt u het ook wel handige media?

Verhofstadt «Omdat het niet anders kan, maar ook omdat het in se leuke platformen zijn waardoor mensen mij rechtstreeks kunnen laten weten wat ze van mij en van mijn parlementair werk denken. Ik heb niet de tijd om overal op te reageren, maar reken er maar op dat ik het gros van de reacties lees en er rekening mee hou. Dat snelle, permanente contact met je kiezer was er vroeger alleen om de vier jaar, en dat vind ik een enorme vooruitgang.»

HUMO Iedereen richt zijn pijlen nu op Facebook, maar zijn Google, Amazon en Apple niet even onduidelijk over wat ze met hun data aanvangen? Moeten we hen ook niet in het vizier nemen?

Verhofstadt «De Europese Commissie hééft al maatregelen genomen tegen Google en Apple. Net omdat ze te machtig werden en privégegevens konden manipuleren. Ook de nieuwsdienst van Google zal zich moeten aanpassen door de nieuwe Europese regelgeving over copyright. Werkte elke nationale overheid maar even efficiënt als de EU.»

HUMO Waarom was het zo belangrijk dat Zuckerberg zich ook in Europa persoonlijk kwam verantwoorden? Het was toch te verwachten dat het net als in Amerika een maat voor niks zou worden.

Verhofstadt «In tegenstelling tot het Amerikaans Congres konden wij Zuckerberg niet dagvaarden. Het Europees Parlement had dus veel minder macht in het bepalen van het format voor de hoorzitting. Ik ben de eerste om toe te geven dat het beter kon. Maar zoals ik al zei: we hoeven het hier niet bij te laten. We kunnen andere maatregelen nemen.»

HUMO Welke indruk maakte Zuckerberg op u?

Verhofstadt «Het was duidelijk dat hij niet van plan was in discussie te treden. Hij heeft braafjes zijn spiekbriefjes afgelezen, bleef op de vlakte en wilde zo snel mogelijk weg. In dat opzicht was hij beter niet gekomen, want mensen verlieten de vergadering gefrustreerder dan ze waren binnengekomen.»

HUMO Maar u heeft hem toch maar mooi uw gedacht kunnen zeggen.

Verhofstadt «’t Zal wel zijn! (lacht)»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234