Selah Sue Beeld Charlie De Keersmaecker / Humo
Selah SueBeeld Charlie De Keersmaecker / Humo

antidepressiva

Waarom Selah Sue en anderen niet van de antidepressiva afkomen: ‘Soms gebruik ik ze nonchalanter, maar krijg ik al snel spijt’

In ‘de pijnlijkste post ooit’ laat zangeres Selah Sue weten dat ze opnieuw antidepressiva slikt. Daarmee komt er een einde aan haar vierde poging om de medicatie af te bouwen, iets waar velen mee worstelen. ‘We moeten dit vaker zien als een aandoening die levenslang aandacht vereist.’

Paul Notelteirs

Op de Facebookpagina van Selah Sue vormen twee foto’s sinds donderdag een scherp contrast. Het eerste beeld toont hoe de artiest met veel lef en levensvreugde het podium inneemt, op de andere foto zit de artiest in een auto tijdens een huilbui. Sanne Putseys, zoals de geboortenaam van de zangeres luidt, laat daarbij weten dat ze zich de voorbije maanden steeds vaker zoals op de tweede foto voelde. Het doet haar pijn, want na jarenlange periodes van psychische klachten probeerde ze in het voorjaar voor de vierde keer om haar gebruik van antidepressiva af te bouwen. Oorspronkelijk lukte dat ook en genoot ze van “ongeziene creatieve en emotionele hoogtes”, maar na een half jaar sloop de duisternis zonder aanleiding weer binnen. “Ik werd in een aantal weken tijd van hemel naar hel gekatapulteerd”, schrijft ze.

Het verhaal van de zangeres is geen alleenstaand geval. Herval komt wel vaker voor bij mensen met psychische problemen, al is het belangrijk om daarbij een onderscheid te maken tussen twee categorieën. In de eerste plaats zijn er mensen die een langdurige kwetsbaarheid voor depressieve episodes hebben. Zij kunnen er in overleg met een expert voor kiezen om geen psychofarmaca meer in te nemen, maar bij hen ligt de kans op herval rond de 70 procent. “Een belangrijke levensgebeurtenis zoals een relationele crisis of de dood van een familie kan een negatieve trigger zijn, maar de klachten kunnen net zoals bij Selah Sue zonder duidelijke reden ontstaan”, vertelt Kirsten Catthoor, voorzitter van de Vlaamse Vereniging voor Psychiatrie. De tweede groep bestaat uit mensen die een reactieve depressie krijgen. Die komt er meestal als een eenmalige reactie op een gebeurtenis en de kans op herval bedraagt dan ongeveer 10 procent.

Wie tot de eerste categorie behoort, moet zich dus verzoenen met de grote kans dat het psychische leed vroeg of laat weer opduikt. Dat is niet altijd eenvoudig, vertelt Ann (54) uit Gent. Twintig jaar geleden gebruikte zij na een zelfmoordpoging voor het eerst antidepressiva. De medicatie maakte de diepste dalen uit haar leven draaglijk, maar tegelijkertijd kreeg ze ook het gevoel dat haar gevoelswereld gedempt werd. Na vijf jaar besloot ze daarom om de pillen voortaan links te laten liggen. Fysieke ontwenningsverschijnselen en terugkerende mentale issues zorgden er na enkele weken al voor dat ze op haar stappen terugkeerde. “Er zijn nog steeds soms periodes waarin ik me afvraag waarom ik nog antidepressiva gebruik en dan ga ik er wat nonchalanter mee om, maar daar krijg ik snel spijt van.” Ze heeft daarom vandaag geen dromen meer om ooit volledig zonder hulp van psychofarmaca te leven, ze maken haar bestaan juist draaglijk.

De ‘gedempte gevoelswereld’ waarover Ann spreekt, is een reden die psychiaters wel vaker horen wanneer patiënten vertellen dat ze hun gebruik van antidepressiva willen afbouwen. Ze zien het dan als een uitdaging om na te gaan hoe ver ze hun eigen psychische grenzen kunnen verleggen. Pascal Sienaert, psychiater en psychotherapeut aan het Universitair Psychiatrisch Centrum KU Leuven, merkt wel op dat medische begeleiding erg belangrijk is tijdens dat afbouwproces. “Initieel krijgen mensen die hun gebruik afbouwen vaak bepaalde klachten. Ze denken dan dat ze hervallen, terwijl de symptomen aan de stopzetting van de medicatie te linken zijn.” In dat scenario kunnen artsen dus stress wegnemen, maar omgekeerd zorgt de intensieve begeleiding er ook voor dat het mogelijk wordt om snel aan de alarmbel te trekken wanneer het misloopt.

Die conversaties tussen artsen en patiënten zijn weliswaar nooit eenvoudig. Evelien, een vrouw van 32 uit Deinze, wil bijvoorbeeld het liefst geen antidepressiva meer innemen. Het valt haar zwaar dat haar geluk grotendeels afhangt van medicatie, maar haar huisarts wil dat ze volhoudt. Haar arts verwijst daarbij naar eerdere pogingen die op een sisser afliepen. Bovendien gaat het op psychisch vlak zo slecht met haar dat er momenteel geen stabiele basis is om de behandeling stop te zetten. “Wat ik nodig heb, is iemand om regelmatig mee te spreken. Maar dat is financieel dan weer niet haalbaar voor mij”, zegt ze.

Catthoor begrijpt dat niet iedereen het makkelijk vindt om op lange termijn psychofarmaca in te nemen, maar een vergelijking met fysieke letsels kan dat mogelijk meer in perspectief plaatsen. “We moeten depressie vaker zien als een aandoening die levenslang aandacht vereist, net zoals astma of een hoge bloeddruk.” Mensen die met dergelijke problemen kampen, komen vaak lange periodes door zonder dat ze medicatie hoeven in te nemen. Ze zijn zich wel bewust van hun issues, waardoor het mogelijk wordt om snel in te grijpen als er toch iets misloopt. Die aanpak kan ook mensen met psychische moeilijkheden helpen. “Het helpt daarbij als het stigma rond mentale gezondheid verder verdwijnt, maar de voorbije jaren is er al veel gebeurd op dat vlak”, aldus Catthoor.

Lees ook: Selah Sue: ‘Depressieve genen zitten in mijn familie. Ik heb schrik dat ik dat aan mijn kinderen heb doorgegeven’

Denk je aan zelfdoding en wil je met iemand praten, dan kun je terecht bij de Zelfmoordlijn op het nummer 1813, via www.zelfmoord1813.be of via de chatdienst.

(DM)

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234