Walter Van Steenbrugge over zijn hemel en hel: 'De onverdraagzaamheid in de samenleving weerspiegelt zich in de rechtspraak'

‘Hier zitten doorgaans de criminelen,’ wijst meester Walter Van Steenbrugge op de stoel tegenover zijn bureau. ‘Dus ga jij maar in de fauteuil zitten.’ Jazeker: ook een beroemde strafpleiter kan zich al eens vergissen.

Walter Van Steenbrugge «Ik lees Tussen Hemel & Hel zeer graag, maar het BV-schap en het ego-gedoe dat er vaak rond hangt, zijn niet aan mij besteed. Ik denk altijd: keep it simple.

»Míjn hemel op aarde begint steevast op vrijdagavond, wanneer ik in Gent op de trein richting Oostende stap. Ik weet op dat moment al dat ik de zorgen eventjes achter me zal laten, een gevoel dat nog versterkt wordt als ik drie kwartier later de gezonde zeelucht inadem. En als ik dan mijn sportschoenen aantrek en ga lopen, bij voorkeur bij 5 of 6 beaufort, voel ik me compleet bevrijd. Dat is voor mij de hemel op aarde. Al geniet ik zo mogelijk nóg meer van de laatste zaterdag van iedere maand.»

HUMO Wat gebeurt er dan?

Van Steenbrugge «Dan ga ik op het strand trainen met mijn beste vrienden. We noemen onszelf de Strandberen: onder anderen Kamagurka is daarbij, mijn broer, voetbalcoach Rudi Verkempinck en oud-voetballer Willy Wellens. We doen een aantal oefeningen, we lopen een eind en tot slot spelen we een wedstrijdje. En daarna maak ik op mijn appartement de vis klaar die ik die ochtend bij mijn vriendinnen op de Vistrap ben gaan kopen.»

HUMO Welke vis?

Van Steenbrugge «Het liefst hondshaai, daar heb ik een speciaal receptje voor. Voor mij is dat het lekkerste wat er is. Maar ik maak ook weleens tomaat-garnaal, met verse garnalen en coeur de boeuf-tomaten. We eten dan samen op het terras, met een goed glas wijn erbij: heerlijke momenten zijn dat. En voor mij zijn het ook levensnoodzakelijke mentale resets.

»Mijn job, strafrechtpleiter, is één van de mooiste, maar ook één van de lastigste jobs die er zijn. ’t Is ieder voor zich, er is vreselijk veel afgunst, en door de toenemende onverdraagzaamheid hebben we het drukker dan ooit. Iedere dag moet je de ellende van anderen zien op te lossen, en vaak krijg je stank voor dank – vanmorgen nog kreeg ik een mailtje waarin iemand me voor het vuil van de straat uitmaakte. Daar komt nog bij dat een groot deel van de goegemeente je identificeert met je cliënt. Af en toe moet je het ventiel dus eens kunnen opendraaien, of je gaat eraan onderdoor. Sommige collega’s zoeken hun heil in alcohol of andere roesmiddelen, maar dat werkt averechts: iemand die permanent onder druk staat, moet ervoor zorgen dat hij ’s ochtends fris is. Daarom zoek ik het in sport, en in gebakken hondshaai.»

HUMO Uw kantoor hangt en staat vol met kunstwerken. Hebt u een favoriet?

Van Steenbrugge «Ja, die zeefdruk daar, met mijn lijfspreuk erop: ‘Des pierres lancées contre moi j’ai bâti les murs de ma maison.’ Met de stenen die naar mij geworpen worden, bouw ik de muren van mijn huis. Zolang ik hier op kantoor zit, zal dat werk niet verdwijnen.»

HUMO Van uw vriend Kamagurka zie ik niets hangen.

Van Steenbrugge «Klopt, maar da’s toeval. Bij mij thuis heb ik wel iets van hem hangen. Met zijn schilderijen heb ik minder affiniteit, maar zijn cartoons vind ik vaak meesterlijk.»

HUMO Hoe goed zijn jullie eigenlijk bevriend?

Van Steenbrugge «Heel goed. We noemen elkaar fratello – op de opening van een tentoonstelling in Amsterdam ben ik zelfs eens een hele avond voor zijn broer doorgegaan. Ik vind hem ook een interessante kerel omdat hij de zaak altijd omdraait. In het strafrecht zit je per definitie in een underdogpositie: je moet altijd opboksen tegen de overheid. En dus is het goed om wat evident lijkt te zijn – in dit geval: de stelling van de openbare aanklager – op zijn kop te kunnen zetten.

»Het gebeurt weleens dat ik met Kama op café zit en dat de deadline nadert. Hij vraagt me dan of er een onderwerp is dat me de laatste tijd is opgevallen, waarop ik over iets begin te vertellen. Binnen de kortste keren tekent hij vervolgens op de achterkant van een bierviltje een prachtige, gedetailleerde cartoon, waarvan hij een foto maakt die hij dan naar Humo of NRC stuurt. De snelheid waarmee hij dat doet, hou je niet voor mogelijk. Vroeger, op de lagere school, wilde hij sneller kunnen tekenen dan zijn medeleerlingen een zin konden opschrijven. Ik bewonder hem daarvoor.»

HUMO Hoe stelt u zich de hel op aarde voor?

Van Steenbrugge «Ik vind dat we goed bezig zijn er een hel van te maken. Waar ik mij de laatste jaren vooral aan erger, is de toenemende oppervlakkigheid in zowat alle geledingen van de samenleving. Neem nu zo’n tv-programma als ‘Love Island’: hoe diep kun je eigenlijk vallen? Ik ben een langeafstandsloper, maar voor dat programma zou ik bij hoge uitzondering wel een spurtje willen trekken, om er zo snel mogelijk van weg te raken.

»Ik denk dat één en ander voor een groot deel in de hand is gewerkt door de sociale media, zoals Instagram. Diepgang is passé: een foto volstaat, tekst is amper nog van tel. En ik wil hier nu niet de smartphone verketteren, maar je kunt er toch moeilijk omheen dat dat ding veel kwaad doet. Langer dan tien seconden kunnen jonge mensen zich niet meer op iets concentreren; om de haverklap moet er op dat ding gekeken worden. Je ziet het ook aan jonge medewerkers hier op kantoor: in plaats van het hele arrest te lezen om na te gaan hoe een rechter tot een bepaalde mening is gekomen, zoeken ze naar enkele handige trefwoorden. Ik kan me daaraan ergeren.»

HUMO Nog meer ergernissen?

Van Steenbrugge «Ja, de teloorgang van stijl en nuance in de rechtspraak. Het wordt allemaal ruwer en botter. Repressiever ook, want de onverdraagzaamheid in de samenleving weerspiegelt zich in de rechtspraak. Bovendien is er niet één domein in onze samenleving dat zo slecht georganiseerd is als justitie. Rechters nemen de moeilijkste beslissingen die er zijn: ze oordelen over iemands leven. Dan lijkt het me toch normaal dat ze alle middelen ter beschikking krijgen om zich zo goed mogelijk van hun taak te kwijten? Een magistraat moet als een topsporter worden behandeld: met het nodige respect, met een team van specialisten rond zich, en met aangepaste logistiek. Het stoort me dat dat minder en minder het geval is.»

HUMO Ergeren anderen zich weleens aan u?

Van Steenbrugge «Ja, zonder meer. Enkele zelfverklaarde vooraanstaande journalisten – ik wil ze de eer niet gunnen hun namen te noemen – schrijven me nu al twaalf, dertien jaar de grond in, uit frustratie en zurigheid. Ik vind dat beneden alle peil, en beloof hun bij dezen dat ze zich in de toekomst nog meer aan mij zullen ergeren, want ik ben niet van plan om de lijn die ik volg op te geven. Ik ben 55, maar nog zeer goed in vorm.»

HUMO Leest u graag?

Van Steenbrugge «Absoluut. De laatste tijd ben ik zowat verslaafd aan het werk van Edouard Louis, een jonge Franse auteur wiens stijl je met die van Dimitri Verhulst kunt vergelijken. In prachtige volzinnen, waarvan ik altijd nog meer geniet wanneer ik ze herlees, geeft hij de harde, rauwe realiteit weer. Al smul ik ook van de columns van Hugo Camps, die maar enkele woorden nodig heeft om een hele situatie op te roepen.»

HUMO Wat is voor u het hoogste lichamelijke genot?

Van Steenbrugge «De liefde bedrijven, wellicht. En oogcontact hebben.

»Ik zit omzeggens iedere dag in de gevangenis om cliënten te bezoeken. Zowat het allerbelangrijkste op die momenten is oogcontact. Want in ogen kun je alles lezen: of er een match is, of je voor iemand door het vuur kunt gaan. Hetzelfde geldt voor wat ongetwijfeld uw laatste vraag zal zijn, wie mijn favoriete onenightstand is. Ik zou alleen maar met een vrouw naar bed kunnen gaan als er een passioneel oogcontact aan voorafgegaan is. Natuurlijk, schoonheid is niet onbelangrijk. Maar schoonheid zit voor mij in persoonlijkheid, in uitstraling – het omgekeerde van zo’n juffertje uit ‘Love Island’. Neem nu die nieuwe voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen: een beauté is ze niet, maar ze stónd er bij haar speech.»

HUMO Wie vindt u wel een beauté?

Van Steenbrugge «Die blonde dame uit ‘House of Cards’, Robin Wright: zeer knap. En Birgit Van Mol vind ik ook wel iets hebben. Of Nafi Thiam: ik kan me voorstellen dat het leuk moet zijn als ze haar entree maakt in het restaurant waar jij op haar zit te wachten. Maar goed, ik ben al die vrouwen nog nooit tegengekomen – wie weet vallen ze in het echt ontzettend tegen.»

HUMO Wist u dat ‘Thuis’-actrices Viv Van Dingenen en Monika Van Lierde u ooit tot hun favoriete onenightstand hebben uitgeroepen?

Van Steenbrugge «Ik heb dat gelezen, ja.»

HUMO En?

Van Steenbrugge «Het zou hypocriet zijn om te zeggen dat het me niks deed. ’t Zijn leuke dames, hè? Maar kijk: ik heb een uitstekende relatie, 26 jaar nu al. Als mensen mij vragen wat het belangrijkste is om te slagen in het strafrecht, dan zeg ik: ‘Je moet een goed lief hebben.’ Dat, en niks anders, is het begin- en het eindpunt van alles.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234