Wanneer baas Bruce zijn autobiografie toelicht, zwijgt de rest van de wereld

Bruce Springsteen die zijn autobiografie 'Born to Run' haast drie weken na de release in Londen komt voorstellen aan de verzamelde Europese pers: mosterd na de maaltijd, horen we een Nederlandse collega mompelen. Kan zijn, maar een uitnodiging om Springsteen van op enkele meters in gesprek te zien, sla je niet af. Daar zou ik zelfs een pot Dijon-mosterd voor oplepelen. Op een nuchtere maag.


Lees hier de uitgebreide bespreking, inclusief fragmenten, van het boek

Op mijn wandeltochtje door het in een zachte herfstzon gehulde Green Park richting Institute of Contemporary Art - waar het interview zou plaatsvinden - merk ik een groepje mensen op. Een duffe stadsgids wil een hoopje ongeïnteresseerde 16-jarigen een stukje Britse geschiedenis bijbrengen: 'The great fire of London in 1666 wasn't great at all, it was horrible' klinkt het op automatische piloot. Niemand van de aanwezige acnekwekers geeft een krimp. Ik wou 'm aanraden om wat meer Springsteen te luisteren en te lezen. Iets in de trant van: 'Laat de verhalenverteller in hem je ziel beroeren en je passie aanwakkeren. En als het niet werkt, heb je intussentijd toch maar mooi weer geen Griet Op De Beeck of Joy Anna gelezen. Je kan enkel winnen.' Maar ik had geen tijd, moest dringend ergens heen en zette er flink de pas in. Een plaatsje op maximum drie meter van de baas, daar ga ik voor.

Blijkt dat werkelijk elke genodigde daarvoor ging. Voor de ingang van het ICA heeft zich dertig minuten voor afgesproken startuur al een troepje mensen verzameld waarvoor geen wetenschappelijk onderzoek nodig is om te kunnen stellen dat het om journalisten ging: het merendeel is mannelijk, in de 40, licht kalend en gekleed om zo min mogelijk op te vallen. Voor geoefende sterrenspotters moet het overduidelijk zijn: hier staat iets te gebeuren. En dat was niet gelogen.

De Franse interviewer van dienst Antoine de Caunes stelt zichzelf voor als 'persoonlijke vriend' van zijn praatgast maar vertoont voorts geen enkel ander (ss)-trekje: de man stelt weinig kritische vragen, pikt niet in op opmerkelijke uitspraken, en spreekt Engels met een uhm... bijzonder Franse tongval. Gelukkig hebben we 't boek gelezen en weten we dat hij verwijst naar 'the father of my country' - Springsteens woorden - als die 't over Bob Dylan had. Dylan betekende veel voor Springsteen, maar zichzelf op dezelfde hoogte plaatsen als de Nobelprijswinnaar? Daar waagt de immer bescheiden songsmid zich niet aan: 'Bob is een dichter, dat staat vast. Ik ben gewoon een hardwerkende arbeider.'

Op milde toon vergelijkt hij het schrijven van het boek met de manier waarop hij aan een plaat werkt. 'Je werkt er geruime tijd aan en dan duurt het nog even voor het werk effectief verschijnt. Maar er is niemand die applaudiseert wanneer je klaar bent met schrijven. Je brengt het resultaat niet live, en dat vind ik best raar.' Daar brengt zo'n boekvoorstelling alvast een beetje verandering in. Drie keer leest Springsteen een passage voor uit zijn werk. Drie keer zit iedereen op het puntje van zijn stoel. Die schrapende stem grijpt je meteen bij de keel. Met dat sappige New Jersey-accent houdt hij iedereen moeiteloos in de ban tot het einde van elk fragment. En na afloop van elke passage zal hij met zijn microfoon zwaaien en telkenmale zijn begeerde applaus in ontvangst nemen. Zelf loopt hij niet zo hoog op met zijn eigen stemgeluid - 'Rod Stewart, dát is een stem, of een Marvin Gaye, die mag je een stem noemen'- maar toch even een kleine suggestie aan de uitgeverij: een audioboek van 'Born to Run' ingelezen door de man zelve, goed om je te vergezellen tijdens eenzame autoritten of te verwarmen tijdens koude nachten? Volgaarne.

Gevraagd naar waarom hij na ruim 2.500 shows onverstoorbaar blijft doorgaan, benadrukt hij de verlossende kracht van dat specifieke moment waarop je al de angst uit je hart kan verdrijven tijdens een optreden. Daar gaat hij naar op zoek, elke keer wanneer hij een podium beklimt. En eens hij erop staat, komt hij er pas af wanneer hij uitverteld is. Dit is wat hij doet, en het is volgens hem het enige waar hij goed in is. 'Dit is mijn manier om mijn aanwezigheid op aarde te rechtvaardigen.' Hij is niet in staat om zijn publiek minder te geven dan alles wat hij in zich heeft. 'Mensen investeren hun zuurverdiende centen en hun tijd om mij te zien. Ik ben het hen verplicht. Zoals muziek een enorme impact op mij heeft, kan ik een enorme impact hebben op anderen hun leven. And that's what keeps you on the edge of your game.'

Hij gaat niet enkel tot het uiterste voor zijn publiek. In zijn boek onthulde hij dat hij al meer dan de helft van zijn leven te kampen heeft met depressies, iets dat hij jammer genoeg in die opmerkelijke genenpoel van 'm heeft meegekregen. Rock-'n-roll als therapie. En uitputting als vriend. 'Als je tot het uiterste gaat ben je simpelweg te moe om depressief te zijn.' Er speelt ook een element van catharsis mee. 'Op zo'n podium ben je je heel bewust van wat je doet en van wie je bent. Dat helpt om de alles ondermijnende twijfel die vaak met depressie gepaard gaat af te weren.' Hij praat er beheerst over, wil er niet te veel de aandacht op vestigen maar wuift het ook niet weg. In het boek behandelt hij de duisternis die hem overvalt directer. De manier waarop hij daar de donkerste periodes uit zijn leven beschrijft, hakt er diep in. Hij heeft aan de rand van het leven gestaan en het is te danken aan zijn vrouw Patti Scialfa dat Bruce zijn boek heeft kunnen afwerken. De man die me al decennia lang beroert met zijn muziek, heeft het me weer gelapt. Deze keer met zijn levensverhaal zwart op wit.

Antoine wil nog graag weten of Springsteen de smaak van het prozaschrijven nu te pakken heeft en of we eventueel nog een vervolg op 'Born to Run' mogen verwachten. Waarschijnlijk niet. 'That's kind of my story, and I'm sticking to it .'

Na afloop heeft de organisatie het moeilijk om iedereen uit het theaterzaaltje te manoeuvreren. Het merendeel van de aanwezigen blijft dralen om toch nog een foto van de legende te kunnen maken of om - zou het mogelijk zijn? - een hanenpoot van The Boss zelve op hun exemplaar van 'Born to Run' te krijgen. Ik voel het boek branden in mijn handtas maar loop door, richting cafetaria. Na een kalmerende slok wijn, zie ik Springsteen - vergezeld van enkele gespannen securitymannen - de trap van de cafetaria opklimmen. Een paar mensen vragen een handtekening en een foto. Ik kijk, wacht af. 'Ah, I see beer!' hoor ik 'm zeggen en hij baant zich een weg naar de toog. Terwijl hij zijn lippen aan een geïmporteerde Bud zet, verwerp ik mijn 'never meet your idols'-principe, schraap al mijn moed bij elkaar en stap op hem af. 'Hi mister Springsteen, would you like to... uhm, sign my copy?' hoor ik mezelf stamelen terwijl ik het boek én mijn glas wijn haast uit mijn handen laat vallen. 'I'd like to thank you for all the inspiration and comfort you've been giving me...' Terwijl ik de woorden uitspreek herinner ik plots me dat hij eerder verklaarde dat mensen 'm ofwel wijzen op zijn lengte óf bedanken voor zijn muziek als ze hem ontmoeten. Ik kan mezelf wel voor het hoofd slaan en vul naadloos aan met '... which, I realise now, makes me a major cliché.' Vijf jaar gestudeerd, dames en heren, en dit is het beste wat ik op dat moment kan uitbrengen. Ik kijk hem aan, hij lacht zijn tanden bloot, en ik ben plots blij dat ik 'm niet gewezen heb op het feit dat ik zo'n 30 centimeter boven hem uittoren.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234