Wanneer kwam het Songfestival 'uit de kast'?

De artiesten, de fans, de pers: op het Songfestival lijken lgbt’ers oververtegenwoordigd. Hoe komt dat eigenlijk? Kitsch, glitter en het vuurwerk helpen.

Hij staat er nog van te kijken. Net als dit jaar reisde Nederlander Roel Schaap in 2017 naar het Eurovisie Songfestival. ‘Met O’G3NE (de Nederlandse inzending van dat jaar, red.) mee naar Kiev. Daar ontmoette ik een leuke Zweed, met wie ik hand-in-hand over straat heb gelopen. In Nederland word ik weleens aangestaard als ik dat doe. Maar in Oekraïne, een homofoob land, keek die week niemand op of om. Niets is gek op het Songfestival.’

'Uit angst om stemmen te verliezen duurde het tot 1997 voordat een land een openlijke homo naar het Songfestival durfde te sturen'

Dát is volgens hem de kracht van het internationale muziekfestival. En de reden dat er deze week opvallend veel lgbt’ers rondlopen in Tel Aviv. ‘Mannen mogen zich sierlijk in plaats van stoer bewegen, iedereen mag zijn wie of wat hij wil zijn. Dat helpt de emancipatie van minderheden, onder wie homo’s.’

Dat maatschappelijke normen worden herijkt op het Songfestival, bewees ook de triomf van de Oostenrijkse Conchita Wurst in 2014. De man met baard en jurk was de eerste dragqueen die de glazen microfoon mee naar huis nam. Vanavond treedt hij op in de finale van de 64ste editie van het Songfestival, net als homoboegbeeld Madonna en die andere baanbrekende winnares, de Israëlische transgender Dana International, die zich in 1998 met ‘Diva’ naar de zege zong.

De tekst loopt door onder de video.

Maar is dat het kip of het ei? De decennia na de eerste editie in 1956 was het Songfestival een ‘vanzelfsprekend heteroseksueel’ evenement. Homo’s werden in het gros van de deelnemende landen nog niet geaccepteerd en uit angst om stemmen te verliezen duurde het tot 1997 voordat een land een openlijke homo naar het Songfestival durfde te sturen: Paul Oscar uit IJsland.


Underdogs

De Nederlandse politicus en Songfestivalfanaat Frits Huffnagel kan het niet geloven. ‘En Gerard Joling dan, die in 1988 Nederland vertegenwoordigde?’ Die zanger kwam pas in de jaren negentig uit de kast. ‘Vast en zeker hebben er vanaf het begin meer niet-openlijke homo’s gezongen.’

Al in de jaren tachtig kwamen homo’s samen om naar het Songfestival te kijken, stelt hij, en ontstonden de eerste fanclubs met een link met de lgbt-gemeenschap. ‘En zelfs al daarvoor verstopten artiesten allerlei boodschappen in de liedteksten.’ Zo won de Franse acteur Jean-Claude Pascal het Songfestival van 1961 met ‘Nous Les Amoureux’, over een liefde die door de maatschappij wordt afgekeurd.

Wanneer het liedjesfeest officieel uit de kast kwam? ‘Dat is vanaf het begin vanzelf zo gegroeid.’ Huffnagel denkt dat het competitie-element voor homo’s een grote rol speelt in de aantrekkingskracht van het Songfestival. ‘En dan vooral dat iedereen kan winnen, ook onderliggers als Serhat uit San Marino dit jaar. Als minderheid kunnen homo’s zich identificeren met underdogs.’

Ook de kitsch, glitter en het vuurwerk lonken. ‘Het commentaar leveren op die lachwekkende outfits en die kermis van wansmaak. Voor een deel is dat ironisch natuurlijk, maar sinds een jaar of zes zie je op het Songfestival ook goed uitgevoerde camp. Ik ben blij dat het weer in de lift zit, ook in Nederland.’

Ⓒ Trouw

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234