Specialist infectieziekten UZ Gent Prof. Dr. Steven CallensBeeld BELGA

De tweede golf: stijgen onze overlevingskansen?

‘We kunnen patiënten al beter behandelen, maar corona blijft een loterij’

Tien maanden zijn verstreken sinds het virus voor het eerst zijn stekelige kop opstak, en het lijkt alsof we terug bij af zijn. Net nu we dachten dat de pandemie zachtjes aan het uitdoven was, laait ze in heel Europa in alle hevigheid weer op. Weten we ondertussen genoeg over het virus?

STEVEN CALLENS (diensthoofd infectieziekten UZ Gent) «We weten al best veel. Patiënten met ernstige covid-klachten moeten soms lang beademd worden, en intussen weten intensivisten beter hoe dat moet. Dat vergroot de overlevingskansen.

»We weten intussen ook dat covid-patiënten het risico lopen op bloedklonters. Daarom dienen we bloedverdunners toe. In het begin was dat de verraderlijke angel van covid-19: ik herinner me verhalen van patiënten die aan de beademing gelegen hadden, maar uiteindelijk stierven aan een bloedklonter in de longen of de hersenen.

»Een derde ontdekking over de behandeling van corona druist in tegen onze gewoontes: steroïden mag je doorgaans niet toedienen bij virale aandoeningen. Maar bij corona blijken ze toch te werken, als ze op het juiste moment worden toegediend – meestal bij patiënten die al op intensieve liggen. Met steroïden kunnen we hun overlevingskans tot 30 procent doen stijgen.»

HUMO Donald Trump kreeg ook steroïden na zijn besmetting, maar dan wel in een vroeg stadium.

CALLENS «Ik ken zijn medisch dossier niet, maar ik heb het ook gelezen. Is dat gevaarlijk? Potentieel wel, omdat steroiden je immuunsysteem deels platleggen, waardoor het virus net moeilijker te bestrijden valt. Donald Trump kreeg een cocktail van allerlei medicatie, waaronder ook virusremmers, die de negatieve werking van de steroïden wellicht ten dele hebben tenietgedaan.»

HUMO Steroïden kunnen ook ernstige bijwerkingen hebben: ze zouden een soort high veroorzaken.

CALLENS «Daar is zeker iets van aan. Steroïden waren niet voor niets één van de eerste dopingmiddelen: je krijgt er een overwinningsroes van. Toen ik Trump op beelden van een recente verkiezingsrally zag uitschreeuwen dat de mensen niet bang moeten zijn van corona, dacht ik: dat past in het plaatje. Zo’n overmoed kan door de steroïden komen.»

HUMO Trumps genezing lijkt ook te bewijzen dat het virus makkelijker te overwinnen valt dan een halfjaar geleden.

CALLENS «Misschien met dank aan remdesivir, een virusremmer die ook hier beschikbaar is. Het wordt vroeger toegediend dan steroïden, bij patiënten die ziek genoeg zijn om in het ziekenhuis te belanden, maar nog niet zo ziek dat ze naar intensieve zorgen moeten of beademd moeten worden. Remdesivir is geen wondermiddel, maar in een vroeg stadium kan het soms tot een snellere genezing leiden.

»Wat Trump betreft: de cocktail die hij kreeg, geeft geen garantie op resultaat. Het had nog altijd verkeerd kunnen aflopen. Of hij had net zo goed géén medicatie kunnen krijgen, en toch genezen. Dat valt niet te zeggen.»

HUMO Het is dus niet zo dat we, met dat handjevol geneesmiddelen, nu op de juiste cocktail zijn gestoten om de meeste patiënten te genezen?

CALLENS «Nee. We zijn er nog niet helemaal, maar dat kun je net zo goed zeggen over de griep: daaraan sterven ook nog altijd mensen. In dat opzicht verschilt covid-19 niet van andere acute virale aandoeningen. Toch weten we al veel beter hoe we patiënten het best kunnen helpen met wat voorhanden is. Terwijl we de eerste golf nog met een leeg wapenarsenaal moesten aanpakken, hebben we nu toch al een revolver in handen. Alleen: we hebben eigenlijk een bazooka nodig.

»Behandeling en medicatie zijn het einde van de weg: ze zijn er voor de mensen die de pech hebben in het ziekenhuis terecht te komen. We moeten veel meer kijken naar het begin van de weg, wanneer we de infectie nog kunnen vermijden. Het vaccin zal ons daarbij een aardig handje helpen, maar de meeste doden zullen we nog altijd kunnen voorkomen door ons aan de zes gouden regels te houden: was je handen, hou afstand, beperk nauwe contacten, doe je activiteiten liefst buiten, denk aan de kwetsbaren en hou je aan de regels over bijeenkomsten. Als je het eenmaal hebt, is corona nog steeds een loterij. Vermijden is dus de boodschap.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234