‘Ik heb het thuis lang moeilijk gehad. Mijn oudere broers en zussen hadden allemaal het klassieke pad gevolgd: school, trouwen, kinderen. En toen kwam ik (lacht).’Beeld Joris Casaer

Open VLD-parlementslidSihame El Kaouakib

‘We moeten seksisme op dezelfde manier vervolgen als racisme’

'Ik had het echt gehad met de politiek, daarom ben ik erin gestapt.' Bedrijfsleidster Sihame El Kaouakibi (33) werd vorig jaar verkozen als Vlaams Parlementslid voor Open VLD, en heeft een vurige ambitie: het systeem veranderen. 'Als ik zogenaamde specialisten in de Wetstraat het licht van de zon hoor ontkennen, gaat mijn bloed koken. Ik blijf altijd kalm, maar als er niets verandert, gaan ze me horen.'

In het vroegere huis van de 17de-eeuwse kunstschilder Jacob Jordaens in Antwerpen runt Sihame El Kaouakibi samen met haar vennote Erika Xuan Nguyen drie start-ups: WannaWork, dat jong maar kansarm talent met bedrijven in contact brengt, het communicatiebureau NextGenIty, en een coworkingruimte. De kleurrijke interieurs steken wulps af tegen de barokke gevels en verroeste poorten van het historische pand. Vanhieruit probeert de jonge onderneemster en politica al sinds haar 22ste de wereld te veranderen, maar onlangs werden de haatboodschappen op het internet haar te veel. In een emotionele video had ze het met trillende stem over de stroom beledigingen die ze continu moet slikken. Met de hashtag #weesluider riep ze vrouwen op om dat niet meer te pikken.

HUMO Die videoboodschap kwam van diep. Was er een concrete aanleiding?

SIHAME EL KAOUAKIBI «De emmer was vol. Ik ben op mijn 22ste op de barricaden gekropen en ik krijg al tien jaar haat en afgunst over me heen, zowel vanuit de Maghrebijnse gemeenschap als van racisten en linkse activisten. Maar sinds ik me vorig jaar verkiesbaar heb gesteld, stopt het niet meer. Ik ben heel sterk, maar op den duur weegt het. De druppel was dat één van mijn mentors in kunstmatige coma ligt. Het idee dat hij zou wegvallen, maakte me erg emotioneel. Als je op zo'n moment gecoördineerde aanvallen moet slikken, met honderden berichten in korte tijd, wordt het te veel. Mijn familie moest lezen dat ik een moslimhoer ben. Ze zwegen erover tegen mij, maar ik weet dat het hen pijn doet en ik verdraag dat niet meer. Het is genoeg geweest.»

HUMO Ook mannelijke politici, wetenschappers, journalisten en BV's krijgen haat te slikken. Is het bij vrouwen zoveel erger?

EL KAOUAKIBI «Internationaal onderzoek is daar duidelijk over: vrouwen krijgen het harder te verduren. En heb je migratieroots, ben je moslim, heb je een beperking of een andere geaardheid? Dan wordt het dúbbel zo hard. Door de onlineterreur durven vrouwen zich minder te uiten op het publieke forum. Negen op de tien weigeren om nog in een tv-panel te gaan zitten.»

HUMO Maar u vindt dat ze net luider moeten praten!

EL KAOUAKIBI «Ja, maar we moeten ervoor zorgen dat ze dat even veilig kunnen doen als mannen. Ik wil er via een grondwetswijziging voor zorgen dat seksisme op dezelfde manier wordt vervolgd als racisme. Iemand die op Twitter seksistische haat verspreidt, kan dan correctioneel vervolgd worden. Nu kan dat niet. Er worden ook te veel zaken geseponeerd.

»Mijn video was ook nieuws in Nederland en Wallonië, het probleem is dus gróót. En de daders zijn bijna altijd witte mannen die onze samenleving superieur noemen, en andere landen graag de les spellen over vrouwenrechten. Maar ondertussen houden ze het conservatieve Vlaanderen in stand waarin vrouwen braaf, gedienstig en mooi moeten zijn. Eén op de vijf mannen vindt dat slachtoffers van seksueel geweld er zelf om vragen als ze zich sexy kleden. 40 procent van de mannen vindt dat je pas van verkrachting kunt spreken als een vrouw expliciet nee zegt. Dat is de wereld op zijn kop. Voor de wet zijn vrouwen gelijk, maar in de samenleving nog lang niet.»

HUMO Wat vindt u van het verwijt dat u witte mannen stigmatiseert?

EL KAOUAKIBI «Zij willen toch altijd dat we de problemen benoemen? Dat vooral mensen met een migratieachtergrond oververtegenwoordigd zijn in gevangenissen, is een feit. En ook dat intimidatie in Brussel een dagelijkse realiteit is, zoals in de docu 'Femme de la rue' is aangetoond. Ik heb geen moeite om dat te erkennen. Maar als ik de groep benoem die míj steeds aanvalt, is het kot te klein. Fuck politieke correctheid? Oké, maar dan in de twee richtingen.

»In onze maatschappij zitten de mondige witte mannen in blauwe pakken nog altijd aan de knoppen. In die machtsstructuren vind je weinig Mohameds, maar wel veel problemen met seksisme en seksueel misbruik.»

HUMO En dan stuurt Humo een witte man op u af.

EL KAOUAKIBI «Prima! Ik zeg in mijn video ook dat veel witte mannen voor mij opkomen. Vrouwen hebben hen nodig in deze strijd. Zij zijn met meer dan de haters, maar ze mogen luider en moediger zijn. De maatschappij heeft niets aan goedbedoelde privéberichtjes. Zie je racisme of seksisme in je omgeving, reageer dan.»

HUMO Vorig najaar zei N-VA-parlementslid Nadia Sminate in de 'De afspraak' op Canvas tegen advocaat Abderrahim Lahlali dat 'wij, allochtonen, dankbaar moeten zijn'. Wat vond u daarvan?

EL KAOUAKIBI «Dat moet niemand in mijn plaats bepalen. Ik ben dankbaar dat ik hier gezond mocht opgroeien, en voor de sociale mobiliteit die ik heb gekend, als kind uit een kansarm gezin met zeven kinderen. Ik ben mijn leerkrachten dankbaar die me stimuleerden om een hogere studie te beginnen. Mijn mentor Marleen Van Ouytsel (Open VLD-politica die in 2014 overleed aan kanker, red.), die me ondersteunde bij de opstart van mijn jongerencentrum Let's Go Urban. En mijn ouders, die 45 jaar geleden vanuit Marokko naar hier kwamen en alle offers hebben gebracht. Ze kenden de taal niet, ze hadden geen netwerk, geen geld. Ik heb alles wat zij niet hadden.

»Maar ik ben niet dankbaar voor de institutionele discriminatie in Vlaanderen. Ons onderwijs staat aan de top inzake ongelijkheid op basis van afkomst. Ik vecht al tien jaar tegen onrechtvaardigheid en wil school drop-outs een toekomst geven, en mensen over allerlei drempels en muren heen helpen.»

HUMO De laatste jaren opperden veel politici dat de integratie is mislukt.

EL KAOUAKIBI «Het beléíd is mislukt. Niet de mensen zijn schuldig, maar het systeem. Als politici hard willen zijn, moeten ze dat vooral voor zichzelf zijn.»

HUMO Hebben mensen geen eigen verantwoordelijkheid om kansen te grijpen?

EL KAOUAKIBI «Natuurlijk, maar ze moeten die eerst wel krijgen. Als hoogopgeleiden met migratieroots 25 procent minder kans maken op een job dan hun autochtone studiegenoten, wiens schuld is dat dan? Mijn oudste zus is verhuisd naar Qatar: haar man heeft gedoctoreerd aan de KU Leuven, maar vond hier geen job. Ze werken nu allebei aan een Amerikaanse universiteit in Qatar. Eén van mijn naasten is een industrieel ingenieur van 42: hij heeft nog nooit een dag gewerkt als ingenieur. Hij zit al zes jaar thuis met een depressie, omdat hij geen eerlijke kans krijgt. Is dat zíjn schuld?

»Politici moeten in de spiegel kijken: was er ooit een echte ambitie voor de kinderen van migranten? En waarom word ik vandaag nog altijd gezien als een nieuwkomer, en niet als een Vlaming? Ik ben hier geboren. Waarom zou ik dankbaarder moeten zijn dat ik hier mag leven dan jij? Toch niet omdat jij blank bent en ik niet?»

HUMO In een vorig Humo-interview zei u tegen collega Jan Antonissen: 'Ik ben beter geïntegreerd dan jij!'

EL KAOUAKIBI (lacht) «Dat is ook zo, omdat ik wendbaar ben. Ik ga om met kansarmen en kansrijken, ik heb geen moeite met verschillen en diversiteit. Bart Somers zegt terecht dat we allemaal nieuwkomers zijn in de multiculturele maatschappij. Veel mensen hebben het daar erg lastig mee. Ik heb al meer inspanningen gedaan om dat nieuwe Vlaanderen te doen draaien dan de gemiddelde klager die vindt dat 'onze soort' hier niets bijdraagt.»

HUMO Uw haters beweren dat u alles te danken hebt aan subsidies en gulle schenkers. Luc Tuymans schonk onlangs nog zijn prijzengeld van de Ultima-cultuuraward aan Let's Go Urban.

EL KAOUAKIBI (fel) «Ze kennen mij niet. Ons marktonderzoeksbureau en ons communicatiebureau draaien op privégeld. Alleen mijn vzw's, zoals Let's Go Urban, hebben subsidies gekregen. Ik ben tien jaar geleden gestart met 150 euro en na jaren ploeteren met eigen middelen geeft de stad Antwerpen onze organisatie nu een subsidie van 300.000 euro om vijf medewerkers, vijftig coaches en werkingskosten te betalen. Mag het even? Wij ontvangen elke week achthonderd jongeren van tachtig verschillende nationaliteiten, van wie 40 procent kansarm is en 40 procent geen migratieroots heeft. Zij krijgen workshops over dans, sport, muziek, en dankzij Luc Tuymans nu ook beeldende kunst. Ze kunnen bij ons ook terecht voor huiswerkbegeleiding, advies bij hun school- of beroepskeuzes, en workshops over werkattitude en ondernemerschap.

»Als je daar geen overheidsgeld meer aan geeft, waaraan dan wel? Zouden we dan niet beter eerst de subsidies herbekijken voor bedrijven die elk jaar miljarden winst maken? Elke euro die je in organisaties zoals Let's Go Urban investeert, verdien je minstens tien keer terug, want elke vroegtijdige schoolverlater kost de maatschappij 30.000 tot 40.000 euro per jaar.

»De overheid zou blij moeten zijn met changemakers. Sinds vorig jaar heb ik de fakkel doorgegeven aan mijn team en zit ik alleen nog in de raad van bestuur. Maar de eerste jaren, toen Let's Go Urban nog een dansschool was, deed ik alles alleen: danslessen geven, jongeren begeleiden, de vloer en de wc's poetsen... Ik had geen geld, wat moest ik anders?»

HUMO U was afgestudeerd als lerares lager onderwijs. Waarom ging u niet gewoon lesgeven?

EL KAOUAKIBI «Omdat Let's Go Urban nodig was. In de jeugd- en cultuurhuizen miste ik diversiteit en het onderwijssysteem liet te veel talent onbenut. Je afkomst, je wijk en de opleiding van je ouders zijn nog altijd bepalend voor je kansen. Als je moeder laaggeschoold is, heb je 80 procent meer kans om in het technisch of beroepsonderwijs te belanden. Te veel jongeren met ASO-potentieel verliezen daar hun motivatie. Het niveau van het Nederlands is er ook te laag, waardoor ze nog minder kans maken om verder te studeren. Zo remt het onderwijs de toekomst van jongeren af, terwijl het een motor zou moeten zijn. Wij geven 14 miljard euro per jaar uit aan onderwijs. Daarmee staan we, in verhouding tot het aantal leerlingen, aan de top. Als je dan de dalende PISA-resultaten ziet, de ongelijkheid en de schooluitval, betalen we te veel voor wat we terugkrijgen. Ik vind het dom dat de liberalen het onderwijs hebben losgelaten.»

HUMO Dat kon moeilijk anders. De N-VA claimde het en Bart Somers wilde graag minister van Samenleven worden.

EL KAOUAKIBI «Dat was nodig om de negatieve kijk op diversiteit te keren. Maar straks moeten we ook de ambitie hebben om het onderwijssysteem te veranderen. Daarom heb ik ook een masteropleiding onderwijskunde gevolgd.»

HUMO Wat zou u veranderen?

EL KAOUAKIBI «Vaste benoemingen: weg ermee. Scholen moeten een modern personeelsbeleid kunnen voeren. Nu zijn er te veel uitgebluste leerkrachten die klassen demotiveren. Het resultaat zijn burn-outs en drop-outs.

»We moeten ook het duopolie van het katholieke onderwijs en het gemeenschapsonderwijs doorbreken. Er mag meer concurrentie komen. Meet de leerwinst die leerlingen boeken, en maak die resultaten publiek. Zo weten ouders welke scholen hun kinderen het best over de minimumlat helpen.

»In het parlement ben ik haast de enige die de ongelijkheid in het onderwijs aanklaagt. Collega’s van de N-VA ontkennen zelfs dat je sociaal-economische afkomst bepalend is voor je kansen, ondanks alle studies daarover. Blijkbaar denken ze dat hun achterban het niet apprecieert als ze die stuitende onrechtvaardigheid benoemen. En dan maar klagen over criminele en radicaliserende jongeren. 'Het is de schuld van de ouders,' zeggen ze. Kom, zeg. Ouders moeten hun verantwoordelijkheid nemen, maar het systéém is ziek. Ik zie de urgentie in mijn directe omgeving. Als ik dan onderwijsspecialisten in die Wetstraatbubbel het licht van de zon hoor ontkennen, gaat mijn bloed koken. Ik blijf altijd kalm, maar als er niets verandert, zul je mij horen.»

‘Als hoogopgeleiden met migratieroots 25 procent minder kans maken op een job dan hun studiegenoten, wiens schuld is dat dan?’Beeld Joris Casaer

HOOFDDOEK IN DE KLAS

HUMO Wat heeft u tot nu toe het meest verbaasd als beginnend Vlaams Parlementslid?

EL KAOUAKIBI «De werking. De commissies. Zoveel geld, zoveel mensen, zoveel regels, maar waarvoor? Waarom worden politici beoordeeld op hun aanwezigheid, en op het aantal vragen dat ze stellen? Ik doe daar niet aan mee. Buis mij maar. Mensen hebben geen vragen nodig, maar antwoorden. Oplossingen. Als ik die daar niet vind, steek ik mijn tijd liever in gesprekken met experts, academici en leerkrachten. Verandering komt van onderuit. Altijd. Pas als iets in de media komt, spelen beleidsmakers erop in.

»Ik wil over vijf jaar een lijstje kunnen presenteren met zaken die ik in gang heb gezet en onrechtvaardigheden die we hebben aangepakt. Machthebbers willen dat we zwijgen, zodat alles netjes op zijn plaats blijft. Ik ga spreken en desnoods schreeuwen. Dat voelt ongemakkelijk, maar ik zit niet in de politiek voor mijn gemak, of het gemak van anderen. Ik ben geboren om oncomfortabel te zijn.»

HUMO Voelt u zich eenzaam in de politiek?

EL KAOUAKIBI «Ja, maar ik kies daarvoor. Ik blijf na zittingen ook niet met collega's aan de bar hangen. Misschien wordt me dat kwalijk genomen en vindt men dat ik mijn job niet doe. Maar ik werk keihard, op mijn manier.»

HUMO In uw eerste parlementaire tussenkomst maakte u gehakt van de levensbeschouwelijke neutraliteit voor ambtenaren, zoals die in het regeerakkoord stond.

EL KAOUAKIBI «Op een moment dat je zo'n groot lerarentekort hebt en het zo moeilijk is om de diversiteit voor de klas weerspiegeld te zien, is het onbegrijpelijk dat je zoveel mensen uitsluit omdat ze een hoofddoek dragen. In Antwerpen heeft 70 procent van de kinderen onder de 10 jaar migratieroots. Velen zien de hoofddoek als een normale, individuele keuze. Waarom zou je daar als overheid nog moeilijk over doen?»

HUMO Na die tussenkomst viel er een akelige stilte, waarna u opstapte.

EL KAOUAKIBI «Ik voelde me heel klein. Het was mijn eerste zitting. De oppositie had collectief de zaal verlaten, omdat minister-president Jan Jambon de begrotingscijfers niet wilde vrijgeven. Daarna kregen de fractieleiders het woord. Wilfried Vandaele (N-VA) sprak over het lerarentekort en ik wilde daarop reageren. Ik stak mijn arm in de lucht, en toen voorzitster Liesbeth Homans me niet opmerkte, stond ik op. Collega’s keken me verbaasd aan. Uiteindelijk kreeg ik het woord, maar dat was blijkbaar tegen de regels. Op mijn telefoon kwamen berichten binnen van partijgenoten: 'Stop!' 'Wat ben je aan het doen?' De sfeer sloeg om en ik begon te trillen. Maar ik ging door. Achteraf hoorde ik dat de oppositie buiten had geapplaudisseerd.»

HUMO Maar binnen uw partij stond u alleen?

EL KAOUAKIBI «Ik doe mijn job als volksvertegenwoordiger. Misschien moeten sommigen eens opzoeken wat dat woord betekent. De meeste parlementsleden zitten daar om de juiste reden. Ze zijn gepassioneerd en werken hard aan hun dossiers, vaak zonder de media te halen, maar ze worden afgeremd door hun partij. Ik sta dat niet toe. Dat ik niet altijd meestem met de meerderheid, zal sommige collega’s wel storen, maar ik moet straks nog in de spiegel kunnen kijken.»

HUMO U praatte eind vorig jaar met Karel Van Eetvelt, die een nieuwe politieke beweging wilde opstarten. Was u Open VLD al beu?

EL KAOUAKIBI «Ik kende hem al en hij nodigde me uit voor een koffie. Waarom zou ik weigeren? Ik heb hem niets beloofd, maar wel aangemoedigd om door te gaan met zijn plannen. Ook hij wil het systeem veranderen.»

HUMO In Het Nieuwsblad zei hij: 'Ik heb veel respect voor Sihame, maar dat meisje staat alleen. De politiek wil de stemmen van die nieuwelingen, maar ze moeten zich wel aanpassen.'

EL KAOUAKIBI «Hij heeft gelijk. Partijen trekken witte konijnen aan om wie ze zijn. Maar zodra ze verkozen worden, moeten ze vaak zwijgen. Bij mij valt dat gelukkig mee. Als de partij mijn vrijheid had willen beknotten, was dat al gebeurd.

»Pas op, ik steun het regeer-akkoord. Daar staan veel goede dingen in, alleen lust ik de identitaire saus niet die eroverheen is gegoten. Sommigen deden het uitschijnen alsof we het 70 puntenplan zouden uitvoeren. Maar ik begrijp dat we in een coalitie zitten. Ik wil geen ongeleid projectiel zijn. Naar buiten toe ben ik vrij braaf. Het meeste lawaai maak ik achter de schermen. Als ik daar impact kan hebben: top. En als ik echt niet akkoord ga, bel ik Bart Somers of Gwendolyn Rutten.

»Ik heb me ook kandidaat gesteld voor het partijbestuur. Normaal doen witte konijnen dat niet, omdat ze nog niet bekend zijn in de partij. Maar ik wil kunnen wegen in mijn partij, en de leden tonen dat ik hier ben voor hen.»

HUMO Bent u niet bang dat u als buitenbeentje straks geen goede plaats meer krijgt op de lijst?

EL KAOUAKIBI «Dat zien we dan wel. Een partij is een middel om iets te veranderen, geen doel. Als het je doel is om zo lang mogelijk in de politiek te blijven, bedrieg je de mensen en word je een deel van het systeem. Open VLD is altijd voor burgerdemocratie geweest, voor een slankere overheid, voor de afschaffing van de lijststem en de opkomstplicht... Die punten moeten we nu waarmaken.»

HUMO U schonk uw eerste twee maandlonen als parlementslid weg aan de G1000. Dat werd u niet in dank afgenomen.

EL KAOUAKIBI «Op straat wel. Ik vond dat we na die slechte verkiezingsuitslag een statement moesten maken. Mensen waren gefrustreerd, waarom konden we dan als nieuwe parlementsleden geen signaal geven en een deel van ons loon afstaan? Tenslotte lag het parlement in juni en juli bijna stil en hadden we nog niet veel impact. Ik heb een aantal mensen over de partijgrenzen heen opgebeld, maar niemand wilde meedoen. Ook niet degenen die tijdens de campagne de mond vol hadden gehad over armoedebestrijding. Als ik hen nu tijdens debatten hoor verkondigen dat we minder moeten verdienen, denk ik: interessant theater.»

HUMO Daniëlle Vanwesenbeeck, ex-parlementslid voor Open VLD, tweette: 'Ik heb ook een tent voor de scouts gekocht, maar ik vind het niet nodig dat in het groot in de gazet te zetten en de collega's in diskrediet te brengen. Het is ook een optie ervoor te werken.'

EL KAOUAKIBI (lacht) «Tja. Als we willen dat mensen opnieuw in de politiek geloven, moeten we het statuut van politici herbekijken: de particratie, de lonen, de uittredingsvergoedingen... Begroting niet op orde? Sorry, ministers, dan moeten jullie inleveren. In de privésector krijgen topmanagers hun bonus ook niet als ze slechte resultaten boeken.

»Ik begrijp ook die hoge uittredingsvergoedingen niet. Een bonus van honderdduizenden euro's omdat je het parlement verlaat, waarom moet dat? Als je geen nieuwe job hebt, kun je een uitkering krijgen, zoals iedereen. Ik vind ook dat er één statuut voor ambtenaren, werknemers en zelfstandigen moet komen. Waarom moeten ambtenaren nog steeds een veel hoger pensioen krijgen dan de anderen? Sorry, dat gaat niet meer. En wie daar niet in mee wil, moet zich maar bekendmaken.»

‘In onze maatschappij zitten de mondige witte mannen in blauwe pakken nog altijd aan de knoppen.’Beeld Joris Casaer

HARTPROBLEMEN

HUMO U wordt al jaren gevolgd door de koninklijke familie en de Amerikaanse ambassade. Waarom?

EL KAOUAKIBI «De Amerikaanse ambassade heeft een lijst met mensen van wie ze denken dat het toekomstige leiders worden, en ook ik sta daarop. Zij investeren veel meer in ons dan België doet. In 2014 hebben ze me naar Amerika gestuurd voor een leadership program. Als toekomstige leiders de VS leren kennen en een internationaal netwerk opbouwen, is dat ook goed voor hen.»

HUMO Waar liggen uw ambities?

EL KAOUAKIBI «Ik hoop vooral politici, over de partijgrenzen heen, ervan te kunnen overtuigen om anders aan politiek te doen. Als ik alleen blijf staan, zal het niet lukken.»

HUMO Daarvoor moet u op machtige posities terechtkomen.

EL KAOUAKIBI «Ja, maar ik kan ook het breekijzer zijn voor anderen om op die posities te raken.»

HUMO Komkom, er zit vast wel een koevoet in uw handtas om de poort van het Antwerpse stadhuis open te breken.

EL KAOUAKIBI «Natuurlijk ligt mijn hart in 't Stad, maar bij de gemeenteraadsverkiezingen in 2018 haalde Open VLD er maar 5 procent.»

HUMO U hebt toen een plaats op de lijst geweigerd.

EL KAOUAKIBI «Omdat ik helemaal niet van plan was om aan politiek te doen! Het is me verschillende keren gevraagd, maar ik zei telkens nee, omdat ik niet geloofde in partijpolitiek. Ik dacht dat ik als ondernemer meer impact kon hebben. En vlak voor de gemeenteraadsverkiezingen hadden we ons nieuwe Urban Center geopend en JJ House gerenoveerd. Dat was erg intensief, we kwamen tijd tekort.»

HUMO Waarom hebt u begin 2019 dan wel ja gezegd tegen Open VLD?

EL KAOUAKIBI «Door de val van de regering. De propagandacampagne van de N-VA tegen het migratiepact heeft de doorslag gegeven. Als dát politiek is, als we onze maatschappij gaan verscheuren door mensen opnieuw te ontmenselijken, moet ik reageren. Ik had het echt gehad met de politiek, daarom ben ik erin gestapt. Net zoals we WannaWork hebben opgericht, omdat ik mijn buik vol had van de discriminatie op de arbeidsmarkt. Maar ik wil niet afhankelijk worden van de politiek. Ik heb altijd een uitweg: mijn ondernemingen, mijn vrienden en mijn netwerk liggen buiten de politiek.»

HUMO Vanwaar komt uw heilige vuur? Is dat te herleiden tot uw jeugd in Boom, in een kansarm gezin?

EL KAOUAKIBI «Dat heb ik van mijn moeder. Zij was ook altijd heel sociaal geëngageerd, ook al is ze het Nederlands niet zo machtig. Ze kan het wel, maar is onzeker om het te spreken. Mijn vader heeft meer dan veertig jaar als arbeider bij een drogevruchtenfabrikant gewerkt. Hij spreekt plat Rupelmonds.

»Als kind was ik al een bruggenbouwer. Was er ruzie op de speelplaats, dan vloog ik ertussen. Ik zeurde zo lang tot de meisjes mee mochten voetballen, en ik had een zwak voor de geïsoleerde gevallen. Onrecht maakt me emotioneel. Ik lees wel over de vluchtelingen aan de Turkse grens, maar ik wil daar geen beelden van zien. Dat gevoel van onmacht, ik kan dat niet aan.»

HUMO Hebt u in uw jeugd veel woede opgebouwd door racisme en discriminatie?

EL KAOUAKIBI «Ik heb die dingen meegemaakt, maar ik put daar vooral kracht uit.»

HUMO Spraken de leerkrachten uw naam altijd juist uit?

EL KAOUAKIBI «Ze deden alleszins meer moeite dan de parlementsleden die het na een halfjaar nog altijd niet kunnen. Toon eens een beetje respect, zeg. Over mijn schooltijd mag ik niet klagen. Ik ben het meest onderschat in mijn ondernemersjaren. Een jonge vrouw met migratieroots die een bedrijf start, dat gaat er bij veel mensen niet in. Maar wie me nu nog onderschat, is traag van begrip. Ik baat drie start-ups uit in een 16de-eeuws gebouw dat beschermd erfgoed is. Dat soort panden gaat normaal níét naar mensen zoals ik. Of naar Erika, die de dochter van Vietnamese bootvluchtelingen is. 'Van de stad gekregen, zeker?' horen we vaak. Nee. 'Subsidies?' Ook niet. 'Wie zijn dan de uitbaters, wie heeft de renovatie gedaan?' Wij. Mensen kunnen dat niet vatten. Wij brengen hen graag in de war, om hun hokjesdenken te doorbreken.»

HUMO Naar verluidt hadden uw ouders het ook moeilijk met uw keuzes?

EL KAOUAKIBI «Het is thuis lang moeilijk geweest, ja. Vooral in de eerste jaren van Let's Go Urban. We hadden geen ruzie, maar er was een stilzwijgende afkeuring. Ze begrepen niet waarom ik niet gewoon ging lesgeven. Ze waren bang en ongerust. Ondernemen was iets onbekends voor hen. Als ouder wil je je kind gelukkig zien, mij zagen ze alleen maar werken van zes uur 's morgens tot twee uur 's nachts.

»Mijn eerste tv-interview vonden ze angstaanjagend. Hun principe was: kop in kas. Ik ben het tegenovergestelde. Dat moet voor hen traumatiserend geweest zijn. Mijn oudere broers en zussen hadden allemaal het klassieke pad gevolgd: school, trouwen, kinderen. En toen kwam ik (lacht).

»Ik heb tot mijn 26ste thuis gewoond. Speciaal voor hen. In hun gemeenschap is het niet normaal dat een kind ongetrouwd het huis verlaat. Uiteindelijk begrepen ze dat ik moest verhuizen, omdat ik altijd in Antwerpen zat en vaak laat thuiskwam. Ik heb hun de tijd gegeven om tot inzicht te komen. Bruuskeren is niet mijn stijl. Ik probeer hen ook zoveel mogelijk te beschermen. Ze weten veel niet. Mijn videoboodschap hebben ze niet gezien, die zou hen te hard kwetsen.»

HUMO U hebt hen meegenomen naar het Vlaams Parlement voor uw eedaflegging, samen met twee van uw broers en een zus.

EL KAOUAKIBI «Apetrots waren ze. Politiek is universeel, dat kennen ze. Vooraf waren ze wel bang van al die Vlaams Belangers. Ik zei: 'Gewoon lachen en wuiven. Draag wat je wilt, dit is wie wij zijn, Vlamingen.' Mijn zus en mijn moeder droegen hun hoofddoek, ze werden nogal bekeken. Bart Somers en Gwendolyn Rutten kwamen hen meteen op hun gemak stellen. Plots zag ik mijn ouders denken: verdorie, onze Sihame heeft het toch gemaakt (lacht)

HUMO Als u altijd sterk moet zijn, is er dan ook ruimte voor een kwetsbare kant?

EL KAOUAKIBI «Ik ben pas echt sterk geworden toen ik mijn kwetsbare kant kon omarmen. De eerste vijf jaar van Let's Go Urban werd ik steeds harder. Ik kreeg de ene deur na de andere in mijn gezicht en werd kwaad van hoe men omging met subsidies. Er werd ook misbruik van me gemaakt. Mannen met wie ik wilde samenwerken, stuurden me flirterige berichten. Dan moest ik drie keer na elkaar chic gaan dineren, wat me totaal niet interesseert, omdat die man indruk wilde maken en me in bed wilde krijgen. Of ik werd uitgenodigd in een penthouse. Als ik weigerde, sprong dat partnerschap af. Zodra die mannen merkten dat ik te sterk werd, lieten ze me vallen. Zo werd ik kwader en kwader, en bouwde ik een pantser op. Op een bepaald moment ben ik mentaal gecrasht, met hartproblemen erbovenop.»

HUMO Zo jong en al hartproblemen?

EL KAOUAKIBI «Ik was 25. Ik heb toen beslist om mijn netwerk te verkleinen en alleen nog te steunen op mensen die ik echt kon vertrouwen. Ik heb ook aan mezelf gewerkt, met de hulp van een psycholoog.»

HUMO Bent u daardoor nog altijd wantrouwig tegenover mannen?

EL KAOUAKIBI «Ik maak geen verschil tussen mannen en vrouwen. Ik ben absoluut geen mannenhaatster, ik ga heel graag met hen op stap, al spreek ik vooral af met vriendinnen.»

HUMO Bent u hard to get?

EL KAOUAKIBI «Dat moet toch, in deze tijden? (lacht) Ik stel mezelf vrij makkelijk open, behalve over mijn privéleven. Dat stukje hou ik voor mij alleen.»

HUMO Ik moet dus niet vragen of er een meneer El Kaouakibi is?

EL KAOUAKIBI «Nee, daar antwoord ik niet op. Maar ik ben heel gelukkig (lacht).

»Ik ben tien jaar ondernemer en negen maanden politica: over twaalf jaar hoop ik dat ik iets heb veranderd, en dat ik tijd kan maken voor iets nieuws. Daarvoor moet ik nu keihard werken. Naast de politiek en mijn ondernemingen geef ik ook nog lezingen. Een zware combinatie, maar dat moet om de aandacht bij verenigingen, scholen en bedrijven te vergroten. Laatst had ik een lezing in deSingel voor achthonderd vrouwen van boven de 60. Vooraf zei de organisator dat het een rechts publiek was. Dan zit ik goed, dacht ik. Na afloop waren die vrouwen heel enthousiast, omdat ik hun inspiratie had gegeven. Dan denk ik: dit is exact wat ik moet doen, blijven praten met mensen, op een rustige manier. Populisme trekt ons uit elkaar, maar we zijn niet zó verschillend. Uiteindelijk willen we allemaal hetzelfde.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234