Joe Biden.Beeld Getty Images

Verenigde Staten

Weg met de Muur, terug naar het Klimaatakkoord: dit is Biden van plan

Zodra Joe Biden in januari zijn intrek heeft genomen in het Witte Huis, gaat het roer om. Biden heeft laten weten dat hij allerlei presidentiële decreten van Trump zal terugdraaien met zijn eigen decreten. Voor andere wijzigingen is hij afhankelijk van de Senaat, die mogelijk in handen blijft van de Republikeinen. Welke veranderingen zijn op til?

Coronabeleid

Biden wil maandag al een team presenteren dat zich met prioriteit nummer 1 moet bezighouden: greep krijgen op de coronapandemie die weer snel om zich heen grijpt in de VS. Maar dat zal niet eenvoudig zijn. De staten gaan over eventuele nieuwe, strengere maatregelen, niet de federale overheid. Verwacht wordt dat Biden mondkapjes verplicht zal stellen, maar zijn macht beperkt zich tot federale gebouwen en het transport tussen de staten. Een probleem is bovendien dat president Trump nog ruim twee maanden de touwtjes in handen heeft en hij lijkt niet van plan het roer om te gooien. 

Biden overweegt een beroep te doen op de zogenoemde War Production Act waarmee de overheid bedrijven kan dwingen de productie van medisch materiaal, zoals coronatestkits, drastisch op te voeren. Zeker is in elk geval dat Biden weer de band met de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) herstelt. Trump kondigde in juli het vertrek van de VS uit de WHO aan, omdat hij vond dat de organisatie haar oren teveel naar China liet hangen als het ging om wat hij het ‘Chinese virus’ noemt.

Klimaat en milieu

Eén van de eerste dingen die Biden zal doen, is het vertrek van de VS uit het Klimaatakkoord van Parijs ongedaan maken. Dat kan hij met één pennenstreek doen, maar voor het optuigen van een ambitieus programma om aan de afspraken van het akkoord te voldoen heeft hij de steun van de Senaat nodig. Ook zal Biden meteen een hele reeks decreten terugdraaien waarmee zijn voorganger allerlei milieumaatregelen (zoals een verbod voor oliewinning in sommige natuurparken) heeft geschrapt.

Gezondheidszorg

Vanaf dag 1 is Trump bezig geweest met pogingen Obamacare, waarmee tientallen miljoenen onverzekerde Amerikanen een dekking voor ziektekosten kregen, te ontmantelen. Dat is niet helemaal gelukt, maar de Republikeinen hebben wel een cruciaal onderdeel uit Obamacare weten te slopen: de boete voor mensen die geen ziektekostenverzekering nemen. 

Biden wil Obamacare versterken en uitbreiden, maar het is zeer de vraag of hij dat door de Senaat krijgt als de Republikeinen daar de lakens uitdelen. Lastiger nog: het Hooggerechtshof buigt zich deze week over een verzoek van een reeks staten plus de regering-Trump om Obamacare helemaal te schrappen. Als de drie rechters die  Trump heeft benoemd daarmee instemmen, hebben de conservatieven in het Hooggerechtshof voldoende stemmen om Obamacare om zeep te brengen. Dan verliezen ruim twintig miljoen Amerikanen hun ziektekostenverzekering en moet Biden weer helemaal opnieuw beginnen.

De Amerikaanse president Donald Trump bij de muur die hij laat bouwen aan de Mexicaanse grens.Beeld AFP

Immigratie

Biden is van plan meteen een wetsvoorstel in te dienen om de zogenoemde dreamers – mensen die als kind met hun ouders illegaal de VS binnenkwamen – uitzicht op een Amerikaans paspoort te geven. De nieuwe president wil ook meteen het omstreden inreisverbod van Trump voor mensen uit een reeks islamitische landen schrappen. Dat kan hij zonder steun van het Congres doen, omdat het inreisverbod op een presidentieel decreet van Trump berust.

O ja, en de bouw van Trumps ‘prachtige’ muur langs de grens met Mexico komt natuurlijk meteen stil te liggen. Het is Trump nooit gelukt daarvoor echt geld los te peuteren bij het Congres, maar hij wist wel wat andere potjes aan te boren, zoals bij het Pentagon. Dat houdt met het aantreden van Biden meteen op. Trump wilde komend jaar ook niet meer dan 15.000 vluchtelingen binnenlaten, maar Biden heeft al laten weten dat hij dat aantal drastisch zal verhogen.

Economie

Biden wil snel een nieuw hulppakket van ruim 2.000 miljard dollar om de schade van de coronacrisis te beperken, in de vorm van extra werkloosheidsuitkeringen, steun voor midden- en klein bedrijf en andere stimuleringsmaatregelen. Tot nog toe hebben de Democraten en de Republikeinen daarover geen akkoord weten te sluiten. De Republikeinse Senaat wilde niet verder gaan dan 500 miljard dollar. 

Daarnaast heeft Biden ambitieuze plannen voor een economisch herstelplan dat miljoenen nieuwe banen moet opleveren. De komende tien jaar wil hij 7.000 miljard dollar pompen in het verbeteren van de wegen en bruggen, het ontwikkelen van een groene economie en allerlei projecten die vooral ten goede komen van de lage en middeninkomens. Als de Republikeinen de meerderheid in de Senaat houden, zal het moeilijk zijn hiervoor voldoende geld te krijgen.

Buitenlands beleid

Ook op dit terrein gaat het roer drastisch om. Biden zal meteen proberen de schade te herstellen van Trumps ‘America First’-beleid en diens ruzies met Amerika’s bondgenoten. Ook onder Biden zullen de VS erop blijven hameren dat de Europese NAVO-landen meer aan hun defensie moeten besteden, maar de toon zal heel anders zijn. Trump maakte nauwelijks geheim van zijn streven verdeeldheid te zaaien in de Europese Unie om het handelsblok te ondermijnen (vandaar ook zijn enthousiasme over de Brexit), Biden ziet de EU als een belangrijke bondgenoot. 

Donald Trump in 2018 tijdens een G7-top.Beeld AFP

De aanstaande president wil zich ook weer aansluiten bij het nucleaire akkoord met Iran, dat Trump opblies. Volgens Biden biedt het akkoord meer kansen Iran af te houden van het ontwikkelen van kernwapens dan Trumps sanctiebeleid. Voor Israël zal er ook het één en ander gaan veranderen. Het ziet ernaar uit dat Biden weer zal terugkeren naar de opvatting dat de Israëlische nederzettingen in bezet gebied tegen het internationaal recht indruisen. Vast staat dat het vredesplan van Trumps schoonzoon Jared Kushner voor het conflict tussen Israël en de Palestijnen (volgens Trump de ‘Deal van de Eeuw’) de prullenbak in kan.

(VK)

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234