null Beeld

'Why don't you go fuck yourself?' Waarom Rutger Bregman alweer viraal gaat met zijn boodschap voor het basisinkomen

Opnieuw gaat Rutger Bregman de wereld rond. Een maand nadat hij in Davos de elite de mantel uitveegde, gaat de Nederlandse historicus opnieuw viraal met een filmpje waarin hij een Fox News-presentator doet ontploffen. Wat heeft Bregman dat zo aanslaat?

'Het gesprek met Tucker liep al snel helemaal uit de hand. Zeker wanneer Bregman erop wijst dat Fox News een van de grootste voorstanders is van lage belastingen voor de rijken'

“Why don’t you go fuck yourself.” De woorden waren eruit voor Fox News-presentator Carlson Tucker er erg in had. Zo geïrriteerd was hij door Bregman. De rechtse nieuwszender interviewde de Nederlander naar aanleiding van zijn opgemerkte optreden op het World Economic Forum in Davos vorige maand. Daar veegde hij de aanwezigen de mantel uit door te zeggen dat ze het voortdurend over filantropie hadden, maar beter eerst eens eerlijk hun belastingen zouden betalen. “Taxes, taxes, taxes!”, herhaalde Bregman verschillende keren.

Zijn boodschap werd wereldwijd opgepikt, en overal mocht de Nederlander zijn verhaal gaan doen. Ook bij Fox News dus. Maar het gesprek met Tucker liep al snel helemaal uit de hand. Zeker wanneer Bregman erop wijst dat Fox News een van de grootste voorstanders is van lage belastingen voor de rijken. Wanneer hij zijn pijlen niet enkel op Fox-eigenaar en steenrijk mediamagnaat Rupert Murdoch richt, maar ook op Tucker zelf – “Je bent een miljonair, betaald door miljardairs” – is de maat voor de presentator vol. “Je bent een idioot”, bijt hij Bregman toe. “Why don’t you go fuck yourself.”

Het interview werd uiteindelijk niet uitgezonden door Fox News. Bregman maakte de beelden zelf wereldkundig. “Omdat ik denk dat het belangrijk is om te blijven praten over de corrumperende invloed van geld in de politiek”, legt hij op Twitter uit. De afgelopen uren werd het filmpje gretig gedeeld. Het is op zowat elke nieuwssite te zien.

Wat heeft Bregman dat zo aanslaat? Een eerste verklaring voor zijn (online) succes, is Bregmans inhoudelijke sterkte. In Nederland is de amper 30-jarige historicus al jaren een vooraanstaande stem in het maatschappelijke debat. Een van zijn stokpaardjes is het basisinkomen. Zijn boek daarover, Gratis geld voor iedereen, werd in 2014 gepubliceerd en werd sindsdien in meer dan 30 talen vertaald. Dat was ook de reden waarom hij in Davos was uitgenodigd. “Hij slaagt erin het debat aan te zwengelen”, zegt VUB-politicoloog Dave Sinardet.



Bovendien voelen mensen zich ook aangesproken door zijn boodschap. “Mensen kunnen via zijn boodschap hun eigen mening verkondigen”, zegt expert politieke communicatie Reinout Van Zandycke. “Het is iets wat veel mensen in hun onderbuik voelen, dat er veel rijken zijn die niets inzitten met het klimaat en vooral zo weinig mogelijk belastingen willen betalen. Maar zij kunnen dat niet zo goed verwoorden, en krijgen natuurlijk ook niet zo’n forum als Bregman.”


Soms op en soms over het randje

Een tweede aspect is de stijl die Bregman hanteert. “Het is niet de oude, stoffige politicus die in de salons het woord neemt. Bregman spreekt vol passie, zegt zaken die op het randje zijn, en er soms zelfs wat over”, zegt Van Zandycke. Ook de oprechte emotie waarmee Bregman zijn betoog houdt, draagt bij tot het succes. “Het is inhoudelijk sterk, maar het is ook zeer emotioneel gebracht: er zit woede in, en die herkennen mensen. Emotie wordt veel makkelijker herkend en opgepikt dan inhoudelijke argumenten. Dit is een ideale combinatie daarvan”, meent Van Zandycke.

'‘Bregman durft tegen de schenen te stampen, tegen de stroom ingaan’'

Bregman houdt zich niet aan de ongeschreven regels. In Davos deed hij niet mee aan de rustige debatstijl. “Zijn boodschap ging in tegen de daar heersende consensus”, ziet Sinardet. “Bregman durft tegen de schenen te stampen, tegen de stroom ingaan.” Dat zag je ook tijdens het interview op Fox News. “Het gebeurt zelden dat iemand tijdens een interview de zender gaat aanvallen. Op die manier krijgt zijn inhoudelijke boodschap ook meer weerklank”, zegt Sinardet. “Hij is een controversieel figuur, en dat scoort”, vult Van Zandycke aan. “Als we naar de andere kant van het spectrum kijken, zien we Donald Trump die ook de controverse niet schuwt, en dat werkt ook.”


Effect

Vraag is wat je bereikt met dergelijke filmpjes. Scoort Bregman niet vooral punten bij de eigen groep? “Met filmpjes die echt viraal gaan, bereik je toch een breder publiek dan wanneer je dezelfde intellectuele boodschap zou brengen in een saai interview”, zegt Sinardet.

In eerste instantie preek je op sociale media wel degelijk voor de eigen, linkse kerk, zegt Van Zandycke. De andere kant van het spectrum zal Bregman niet overtuigen. Meer zelfs: zijn boodschap zal hen in de meeste gevallen niet eens bereiken. “Zij gaan zich afzonderen van die boodschap. Op sociale media krijgen ze het door het algoritme vaak al niet te zien, en passeert het toch, dan swipen ze het gewoon weg.”

Maar dit soort filmpjes kan volgens hem wel een trigger vormen voor mensen die zich in het politieke centrum bevinden en nog twijfelen. “Nu, één filmpje zal het verschil niet maken. Maar moest dat herhaaldelijk gebeuren, en er blijven regelmatig gelijkaardige media-optredens en filmpjes komen, dan kan je wel degelijk een effect genereren bij degenen die twijfelen.”

De respons van Tucker Carlson:

Ⓒ De Morgen

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234