null Beeld

Wíé bestelde de wet voor miljardair-crimineel Chodiev? Spannender dan 'De mol': Kazachgate

Woensdag 2 maart 2011 was, zegt Dirk Van der Maelen, de meest ongewone dag uit zijn 30-jarige carrière als parlementslid. In de commissie Financiën werden in enkele uren tijd twee wetsvoorstellen aan elkaar gekoppeld en in één amendement gegoten: de versoepeling van het bankgeheim en de afkoopwet.

'Deze zaak bevat genoeg stof voor een spannende tv-reeks'


Lees ook:

'Op zoek naar de spin in het web van Kazachgate: de musketiers van Armagnac'

Hoe die bewuste woensdag in 2011 verliep, herinnert Dirk Van der Maelen zich nog haarscherp.

Dirk Van der Maelen «Om 10 uur zou de commissie Financiën vergaderen over de wet ‘diverse bepalingen’, een soort vuilnisbakwet die de regering gebruikt om allerlei restjes gestemd te krijgen. Wij komen daar aan. De voorzitter zegt: ‘De regering en de meerderheidspartijen zijn nog niet klaar: de vergadering wordt uitgesteld.’ Om 11.30: hetzelfde verhaal. Om 14 uur: hetzelfde. Ze zouden ons bellen als de meerderheid en de regering eruit waren. Om 17.30 ging de telefoon over: de vergadering kon beginnen.

»Wij verkeerden in de veronderstelling dat het debat zou gaan over de opheffing van het Belgische bankgeheim. Maar tot onze verbazing bleek dat er een koppeling was gemaakt, in één en hetzelfde amendement, met de verruimde minnelijke schikking – de zogenoemde afkoopwet. Als woordvoerder van de oppositie heb ik meteen protest aangetekend: minnelijke schikking is een aanpassing van het strafwetboek. Dat is de bevoegdheid van de commissie Justitie, niet van de commissie Financiën.

»Dat debat heeft een uurtje geduurd, maar de meerderheid wilde van geen wijken weten: het moest en zou die dag afgehandeld worden, in de commissie Financiën. Om elf uur is het amendement gestemd.

»Later is gebleken dat er grote tekortkomingen aan het amendement waren. Dat kan niet anders als je zo’n belangrijke wijziging met de zweep door het parlement jaagt. Het is ons in enkele uren tijd door de strot gestampt.»

HUMO Carina Van Cauter (Open VLD), die als eerste een wetsvoorstel voor de afkoopwet had ingediend, heeft achteraf verklaard dat ze op die dag door ‘iemand van het kabinet-Reynders’ uit de commissie Seksueel Misbruik is gehaald om zelf in de commissie Financiën het amendement in te dienen.

Van der Maelen «Dat heb ik ook gelezen, maar de tekst die we op 2 maart 2011 hebben gestemd, was niet van Carina Van Cauter. Het was een kopie van het wetsvoorstel van Servais Verherstraeten (CD&V).

»In de onderzoekscommissie hebben we intussen ontdekt dat de tekst van Verherstraeten dezelfde is als het voorstel dat in 2009 voor het eerst op een interkabinettenwerkgroep van de regering ter tafel heeft gelegen. En van díé tekst weten we dat de basis ervan geschreven is door advocaten van het Antwerp World Diamond Centre (AWDC). Dus: de basis van de wet in 2011 was het werk van de raadgevers van de diamantsector.

»Het voorstel van Carina Van Cauter staat daar volledig los van. Mijn vermoeden is: de liberale partijen waren haar voorstel meer genegen. Daarin was, in geval van een minnelijke schikking, meteen de mogelijkheid voorzien om met de fiscus een regeling te treffen. Wellicht was CD&V daar niet voor gewonnen.»

HUMO Dacht u toen al: ‘Het moet zo snel vanwege de diamantairs’?

Van der Maelen (knikt) «Er was iets vreemds aan de hand: de tekst van Verherstraeten, die was geschreven door de advocaten van de diamantsector, kwam in 2009 én 2010 op een interkabinettenwerkgroep van de regering ter tafel. Maar telkens liep de zaak vast. Er was een politiek meningsverschil. De vraag is: waarom werd dat dossier in 2011 plots gedeblokkeerd?

»Een eerste hypothese: er was opnieuw druk van de diamantsector. In december 2010 is in het parlement een diamantclub opgericht onder voorzitterschap van Jan Jambon (N-VA), met twee ondervoorzitters: Servais Verherstraeten en Willem-Frederik Schiltz (Open VLD). Die hebben misschien nieuwe politieke steun gecreëerd voor het wetsvoorstel.

»De tweede hypothese: het Elysée heeft druk uitgeoefend. Frankrijk wilde voor 2 miljard euro helikopters en treinen verkopen aan Kazachstan. De Kazachse president Noersoeltan Nazarbajev stemde daarmee in op één voorwaarde: zijn vriend en zakenpartner Patokh Chodiev, die door het Belgische gerecht werd vervolgd, mocht niet meer worden lastiggevallen. Daarop heeft president Nicolas Sarkozy oud-Senaatsvoorzitter Armand De Decker ingeschakeld. De Decker heeft Belgische politici bewerkt. En de afkoopwet is op een drafje door het parlement gejaagd.

»Conclusie: óf de diamantsector, óf het Elysée heeft de wet versneld laten goedkeuren. Of ze hebben elkaar versterkt, dat kan ook.»

HUMO Het dossier was tussen 2009 en 2011 geblokkeerd omdat de MR niet van een koppeling wilde weten.

Van der Maelen «De PS had gezegd: ‘Geen minnelijke schikking als er geen opheffing van het bankgeheim komt.’ Eind 2009 waren de twee liberale partijen niet bereid dat te aanvaarden. In 2011 kon het plotseling wel.»

HUMO U hebt tegengestemd.

Van der Maelen «Met twee of drie andere collega’s. Op dat moment had ik geen vermoeden van een Franse piste. Ik dacht aan gekonkel van de diamantsector.

»De opdracht die ik als voorzitter van de onderzoekscommissie heb gekregen, om te achterhalen hoe die wet tot stand is gekomen, is van wezenlijk belang voor een parlementaire democratie: een verkozene van het volk moet het algemeen belang dienen. Die aanvaardt niet dat in zijn parlement wetten worden gestemd op bestelling van de diamantsector of het Elysée. (Nadrukkelijk) Ik wil weten wat daar gebeurd is. Wie is verantwoordelijk voor zo’n wet?»

HUMO Een onrechtvaardige wet.

Van der Maelen «Een wet die klassenjustitie installeert. Je kunt een proces afkopen. Je kunt in een achterkamertje een geheime regeling met het Openbaar Ministerie treffen. Je kunt zelfs in beroep nog een deal sluiten. En er komt niets op je strafblad. Het is een met goud geplaveide weg voor rijke mensen die in het grootste geheim zware fiscale misdaden voordelig afkopen. Als democraat vind ik: grote fiscale dossiers mogen niet geheim blijven.»

undefined

null Beeld

'In een achterafkamertje hebben Chodiev en zijn trawanten, in ruil voor een blanco strafblad, 500.000 euro per persoon betaald. Voor hen is dat peanuts'


Economische tsaar

HUMO U noemt het netjes ‘een wet op bestelling van het Elysée’. Je kunt het net zo goed een wet op bestelling van de Russische maffia noemen.

Van der Maelen «Aanwijzingen voor de directe betrokkenheid van de Russische maffia hebben we niet. Maar de afkoopwet heeft wel mogelijk gemaakt dat het probleem van iemand die banden heeft met de Russische maffia op zeer welwillende wijze werd opgelost. In een achterafkamertje hebben Chodiev en zijn trawanten, in ruil voor een blanco strafblad, 500.000 euro per persoon betaald. Voor hen is dat peanuts.»

HUMO En die 18 miljoen euro die Chodiev ook heeft betaald?

Van der Maelen «Dat bedrag is een verbeurdverklaring, geen straf. Chodiev moest teruggeven wat hij zich wederrechtelijk had toegeëigend.

»Een blanco strafblad was volgens alle experts van groot belang voor Chodiev. Anders moest hij zijn miljardenbedrijven van de internationale beurzen halen. In de VS, Canada en Hongkong lachen ze niet met een veroordeling voor fiscale fraude. Het was dus een koopje.

»Chodievs advocaten hebben in eerste instantie geprobeerd hun cliënt naar de raadkamer te laten doorverwijzen met opschorting van straf. Dat zou volstaan hebben om de beurzen het signaal te geven dat Chodievs gerechtelijke problemen voorbij waren. Maar de onderzoeksrechter heeft dat geweigerd, op 18 februari 2011. En nu wordt het interessant: op 20 februari 2011 gaan Armand De Decker en Catherine Degoul, als Belgische en Franse advocaat van Chodiev, thuis op bezoek bij minister van Justitie Stefaan De Clerck. Op 22 februari 2011 gaan ze naar het kabinet van De Clerck. Op 24 februari 2011 dient Servais Verherstraeten zijn wetsvoorstel in, dat op 2 maart 2011 als amendement wordt goedgekeurd in de commissie Financiën. U ziet: toen Chodiev dreigde veroordeeld te worden, hebben zijn raadgevers het geweer van schouder veranderd. Dankzij een nieuwe wet kon hij alsnog aan vervolging ontsnappen.»

HUMO Chodiev zou volgens onze informatie de onderzoeksrechter onder zware druk hebben gezet.

Van der Maelen «Een onderzoeksrechter heeft voor onze commissie verklaard dat Chodiev privédetectives had ingeschakeld. De bedoeling was bezwarende gegevens te verzamelen om hem te chanteren. De onderzoeksrechter heeft die informatie aan Staatsveiligheid doorgegeven, Staatsveiligheid heeft vastgesteld dat hij zich níét had vergist.»

HUMO Chodiev is geen eenvoudige jongen. Volgens Jean-François Etienne des Rosaies, de schimmige raadgever van Sarkozy die de Belgische lobby heeft opgezet, is hij een ex-KGB’er, kandidaat-president van Oezbekistan én een intimus van de Russische president Poetin.

Van der Maelen «Chodiev, een Oezbeek van geboorte, was indertijd het hoofd van de dienst Buitenlandse Investeringen en Buitenlandse Handel van de Sovjet-Unie. Hij zat op een sleutelpositie: gas en grondstoffen gingen door zijn handen.

»Uit het Franse gerechtelijk onderzoek weten we dat het Elysée Chodiev een uiterst belangrijk persoon noemde vanwege zijn invloed in alle voormalige Sovjetstaten. De Fransen wilden via Chodiev niet alleen helikopters en treinen verkopen in Kazachstan, ze hoopten ook met zijn steun een helikopterfabriek te kunnen bouwen in Rusland. De economische tsaar na de val van de Sovjet-Unie: dát is Chodiev.»

HUMO Waarom is hij in 1995 naar België gekomen?

Van der Maelen «Hij heeft om pragmatische redenen de Belgische nationaliteit aangevraagd. Met een Belgisch paspoort heb je zonder visum toegang tot 170 landen.»

HUMO Hij bouwde opmerkelijk snel een politiek netwerk uit in ons land.

Van der Maelen «Hij was de buur van Serge Kubla (MR), de burgemeester van Waterloo. En via Tractebel heeft hij kennisgemaakt met de top van de Belgische politiek. Tractebel hoopte dankzij hem een Kazachs bedrijf in handen te krijgen dat gas transporteerde vanuit Rusland naar Europa. En de elektriciteitscentrales in Kazachstan. Chodiev zou Tractebel en Petrofina gouden contracten met de Kazachse president Nazarbajev laten afsluiten. Het is helaas anders gelopen.»

HUMO Was Chodiev voor Belgische politici de kip met de gouden eieren?

Van der Maelen «Mark Eyskens noemde Kazachstan in het parlement ‘ons nieuwe Congo’: Belgische bedrijven zouden er rijk worden als ze de natuurlijke rijkdommen mochten ontginnen. Jean-Luc Dehaene, de toenmalige premier, zat op dezelfde lijn. Hij is in 1998 naar ginder gereisd toen het dossier vastzat. Uit interne mails van Tractebel weten we dat Dehaene werd ingezet om in Kazachstan hun belangen te verdedigen.»

HUMO Intussen was wel bekend dat Chodiev contacten met de Russische maffia onderhield. Maar Staatsveiligheid hield die informatie voor zich.

Van der Maelen (blaast) «Daar hangt een dikke mist over.»

HUMO Zijn er dan geen vijf negatieve rapporten van Staatsveiligheid over Chodiev?

Van der Maelen «Wat zijn naturalisatie betreft wel, ja.»

HUMO Wat stond daarin?

Van der Maelen «In die rapporten werd melding gemaakt van Chodievs nauwe contacten met de Russische maffia. Dat had moeten volstaan om zijn naturalisatie te weigeren. Maar in dat dossier zaten ook aanbevelingsbrieven van Tractebel om hem toch alstublieft maar de Belgische nationaliteit te geven. Chodiev is Belg geworden omdat Staatsveiligheid niet aan de alarmbel heeft getrokken.»

HUMO Heeft Staatsveiligheid een oogje dichtgeknepen op vraag van de regering?

Van der Maelen «Dat kun je niet bewijzen.»

HUMO Bart Van Lysebeth, het toenmalige hoofd van Staatsveiligheid, zou Dehaene op de maffieuze contacten van Chodiev hebben gewezen.

Van der Maelen «Van Lysebeth heeft in de onderzoekscommissie gezegd: ‘Ik ga ervan uit dat er informatie naar de premier is gegaan, maar ik kan daar geen bewijs van leveren.’ Er was geen schriftelijke communicatie tussen Dehaene en Staatsveiligheid. Maar nogmaals, Chodiev was voor de Belgische regering en Tractebel een sleutelfiguur – tot het uit de hand liep.»

HUMO Wanneer zijn de gerechtelijke problemen met Tractebel begonnen?

Van der Maelen «Toen iemand, als gevolg van de interne spanningen bij Tractebel, aan het gerecht lekte dat ‘het Kazachse trio’ (Patokh Chodiev, Alijan Ibragimov en Alexander Machkevitch) 55 miljoen dollar commissiegeld had gekregen. Daarvan is 5 miljoen dollar gegaan naar de projectleider van Tractebel, een Griek. Wat er met de overige 50 miljoen is gebeurd, blijft een raadsel. Op dat geld is in elk geval geen belasting betaald, en daarom is Chodiev vervolgd en is er een schikking getroffen. Maar Chodiev had, zoals bekend, nog andere gerechtelijke problemen.»

HUMO Vanaf volgende week gaat u na of die schikking er is gekomen door toedoen van het Elysée. Het wordt spannend: helikopters, valiezen vol geld – het lijkt Agusta wel.

Van der Maelen «Het bevat genoeg stof voor een spannende tv-reeks, dat staat vast. Ik moet me terughoudend opstellen, maar Guy Rapaille van het Comité I, dat toeziet op de werking van Staatsveiligheid, heeft in een uitermate interessant rapport toelichting gegeven bij de periode 2008-2012. We zullen er gebruik van maken als we binnenkort Alain Winants, het hoofd van Staatsveiligheid tot 2014, en zijn opvolger Jaak Raes ondervragen. Er is nieuws over de rol van Armand De Decker.»

undefined

'Doorgewinterde magistraten troffen met Chodiev een schikking in een zaak van valsheid in geschrifte: een eerstejaars in de rechten weet dat dat niet mag'


Staatsveiligheid

HUMO Alain Winants heeft veel uit te leggen. Sinds 2011 heeft Staatsveiligheid nota’s gemaakt over de activiteiten van De Decker: over zijn manipulaties van politici en magistraten, zijn overdracht van informatie aan de Franse Staatsveiligheid.

Van der Maelen «Dat laatste vermoedden we al langer. Uit het Franse gerechtelijk onderzoek is gebleken dat De Decker begin maart 2011 aanwezig was op een lunch van het Elysée met Claude Guéant, de secretaris-generaal van het Elysée, Chodievs advocate Catherine Degoul, en Jean-François Etienne des Rosaies. De Decker heeft daar een fiche van de Belgische Staatsveiligheid over een zekere ‘meneer V.’ afgegeven. Die fiche is naar de Franse Staatsveiligheid gegaan.»

HUMO Het was de fiche van lobbyist en oplichter Eric Van de Weghe, de man die dreigde andere advocaten voor het Kazachse trio in te schakelen.

Van der Maelen «Ja. Het onderzoek zal uitwijzen wie binnen Staatsveiligheid de fiche aan De Decker heeft gegeven. En of De Decker ook andere documenten aan de Franse Staatsveiligheid heeft overgemaakt.»

HUMO Onze Staatsveiligheid heeft die informatie jarenlang niet aan het gerecht gerapporteerd. Alain Winants achtte het kennelijk niet zo belangrijk.

Van der Maelen «Daar mag ik, op basis van informatie die ik achter gesloten deuren heb verkregen, niet op reageren. Maar ik herhaal: het rapport van Comité I, dat er met de medewerking van de huidige leiding van Staatsveiligheid is gekomen, bevat zeer belangrijke informatie.»

HUMO Winants is een vriend van De Decker?

Van der Maelen «Ze moeten elkaar kennen. Winants had de leiding over Staatsveiligheid in de periode dat De Decker voorzitter van de Senaat was, en dus ook voorzitter van het parlementair opvolgingscomité van Staatsveiligheid.»

undefined

null Beeld

'Ik heb mijn maîtresse verteld dat we elkaar het eerstkomende halfjaar niet meer kunnen ontmoeten (schatert)'


De rol van de MR

HUMO Is wat De Decker heeft gedaan illegaal?

Van der Maelen «Het lijkt me strafbaar, ja. En het is in elk geval bijzonder vreemd dat veiligheidsdiensten via tussenpersonen communiceren. Zonder in detail te treden: voor meneer De Decker gingen in Frankrijk deuren open die anders nooit opengaan voor een vicevoorzitter van de Senaat. Iemand hogerop moet het sein hebben gegeven.»

HUMO U doelt op de goede vriend van president Sarkozy, vicepremier Didier Reynders?

Van der Maelen «Dat kan ik niet zeggen.»

HUMO Nee, maar u hebt al gezegd: ‘De MR duikt voortdurend in dit dossier op.’

Van der Maelen «Dat heb ik gezegd aan het begin van de onderzoekscommissie, en dat is inmiddels ook bewezen. Vorige week hebben jullie in Humo ook een bijzonder leerrijk stuk gebracht, waaruit bleek dat Didier Reynders, Armand De Decker, prinses Léa, en de Fransen die in verdenking zijn gesteld, Aymeri de Montesquiou en Jean-François Etienne des Rosaies, allemaal met elkaar in verband staan (via de Compagnie des Mousquetaires d’Armagnac, red.). Maar goed, dat is circumstantial evidence.»

HUMO Ook Yves Leterme, premier in 2011, heeft Reynders met de vinger gewezen.

Van der Maelen «Ook dat is geen hard bewijs. De opdracht van de onderzoekscommissie is alle stukken van de puzzel samen te leggen. In jullie stuk stond ook dat Jean-François Etienne des Rosaies in een mail schrijft dat hij drie Belgische ministers heeft ‘gesensibiliseerd’: de minister van Justitie (Stefaan De Clerck), de minister van Buitenlandse Zaken (Steven Vanackere) en de minister van Financiën (Didier Reynders).»

HUMO Er stond nog meer in die mail: ‘De Decker heeft zijn hele partij ertoe gebracht vóór de afkoopwet te stemmen.’

Van der Maelen (knikt)

HUMO Dat is niet alleen de clan-Reynders, ook die van Charles Michel.

Van der Maelen «Wat wist Michel op dat moment? In 2011 konden slechts een beperkt aantal mensen vermoeden welke Franse manoeuvres schuilgingen achter de nieuwe wet. Uit jullie stuk blijkt: Didier Reynders is mogelijk één van hen.»

HUMO Is dit de zaak-De Decker, zoals iedereen gemakshalve aanneemt, of de zaak-Reynders?

Van der Maelen «De toekomst zal uitwijzen welke naam we op de zaak kleven.»

HUMO Komt Didier Reynders voor de commissie?

Van der Maelen «De drie ministers, De Clerck, Vanackere en Reynders, komen helemaal aan het einde.»

HUMO En Armand De Decker?

Van der Maelen «Dat is nog niet beslist: binnenkort wordt hij wellicht in verdenking gesteld. En de werking van een parlementaire onderzoekscommissie mag niet interfereren met die van een gerechtelijk onderzoek.»

HUMO De Franse onderzoekers kijken met dedain naar het Belgisch gerechtelijk onderzoek. Ze noemen het passief en laks.

Van der Maelen «Dat zegt men, ja.»

HUMO Wordt u op de hoogte gehouden van de stand van het gerechtelijk onderzoek?

Van der Maelen «Wij hebben afgelopen week de Brusselse procureur des Konings Jean-Marc Meilleur gehoord, de titularis van het dossier tot het naar Mons verhuisde (als gevolg van mogelijke betrokkenheid van Brusselse magistraten, red.). Hij heeft op verscheidene vragen niet geantwoord, met het argument: ‘Dit behoort tot het geheim van het onderzoek.’ Uit het weinige dat Meilleur heeft verteld, maak ik op dat één substituut en één onderzoeker de zaak uitgeplozen hebben. Dat is mager in vergelijking met het Franse onderzoek. Voor mij is dit niet minder dan een staatszaak: kunnen wetten op bestelling worden gemaakt?

»Het gerecht moet klaarheid brengen in de rol van Armand De Decker, maar ook in het eigen functioneren. Nu de zaak in Mons zit, verwacht ik dat het gerecht nauwgezet zal nagaan wat er is gebeurd bij de totstandkoming van de wet. Zijn daar mensen over de schreef gegaan? Ik verwacht ook dat het gerecht het spoor van het geld natrekt: follow the money. En dat het inspanningen levert om informatie uit Frankrijk te halen. Eén vraag in dat verband: is Claude Guéant, toenmalig secretaris-generaal van het Elysée, al verhoord? Hij zou, volgens verklaringen van een Ukkelse ingenieur, met Didier Reynders hebben afgesproken om Armand De Decker op de zaak-Chodiev te zetten. En hoe zit het met de geldkoerier die vanuit twee Brusselse advocatenkantoren enveloppes zou hebben rondgedragen?»


De Orde van Malta

HUMO De geloofwaardigheid van het gerecht staat ook op het spel: er is een schikking getroffen hoewel dat volgens de letter van de wet helemaal niet mocht.

Van Der Maelen «Het schokt mij dat doorgewinterde magistraten een schikking treffen op verzoek van een Franse advocate en een oud-Senaatsvoorzitter. Het mocht inderdaad niet, omdat het ging om valsheid in geschrifte. Een eerstejaars in de rechten zou geweten hebben dat het niet klopte. De magistraten, hooggekwalificeerde juristen, hebben een oogje dichtgeknepen.»

HUMO De naam van advocaat-generaal Patrick De Wolf loopt als een rode draad door het hele dossier. Hij heeft de schikking getroffen met Chodiev, en hij was ook halftijds aan de slag bij staatssecretaris voor Fraudebestrijding Carl Devlies. Gaat u zijn rol uitvlooien?

Van der Maelen «We gaan meneer De Wolf naar onze onderzoekscommissie uitnodigen, maar nogmaals: niemand is beter geschikt dan de onderzoeksrechter in Mons om na te gaan wie betrokken was bij de totstandkoming van de wet. In elk geval: wij hebben waardevolle informatie, die we graag delen.»

HUMO Er is ook 25.000 euro van Catherine Degoul, advocate van Chodiev, op de rekening van de religieuze scouts van advocaat-generaal Jean-François Godbille terechtgekomen. Dat geld had eerst enkele maanden op de rekening van het hulpfonds van prinses Léa gestaan.

Van der Maelen «Het gerecht van Mons zal die zaak ongetwijfeld uitspitten.»

HUMO Prinses Léa is in verdenking gesteld.

Van der Maelen «Dat moet je aan de gerechtelijke overheden vragen.»

HUMO Prinses Léa heeft het geld aanvaard omdat ze, naar eigen zeggen, dacht dat het om een schenking van de Orde van Malta ging. De Orde van Malta duikt meermaals op in het dossier.

Van der Maelen «Kenners zeggen me dat het een internationaal netwerk is waarbij men hand- en spandiensten levert om dingen gedaan te krijgen. Trafic d’influence. Etienne des Rosaies staat aan de top van de Franse Orde van Malta. En in België zouden mensen uit de magistratuur die in het dossier opduiken, banden met de Orde hebben.»

HUMO Dat zal Francis Delpérée (cdH), de oorspronkelijke voorzitter van de onderzoekscommissie, vast weten.

Van der Maelen «Niemand weet of hij lid is van de Orde.»

HUMO Hoezo? Om die reden is hij als voorzitter moeten opstappen, toch?

Van der Maelen «Hij heeft een erelint van de Orde gekregen.»

HUMO Vreemd dat u, als vertegenwoordiger van de oppositie, de commissie mag voorzitten.

Van der Maelen «Dat is het gevolg van afspraken aan het begin van een legislatuur: na het wegvallen van Delpérée was het de beurt aan de SP.A. Het is toeval dat ik hier zit. Maar het is de belangrijkste opdracht uit mijn carrière: de geloofwaardigheid van het parlement staat op het spel.»

HUMO En van het gerecht en van Staatsveiligheid.

Van der Maelen «Voilà, daarom ben ik gebeten om te weten (lacht).»

HUMO U maakte aanvankelijk bezwaar tegen de aanwezigheid van Vincent Van Quickenborne in de onderzoekscommissie. Hij was staatssecretaris, lid van de federale regering, en dus betrokken partij.

Van der Maelen «Onze juridische dienst leverde een nota af en de onderzoekscommissie heeft daarover uitvoerig gediscussieerd. Het besluit was: ‘Het mag geen probleem zijn.’ Bon, ik leg me daar als democraat bij neer.»

HUMO U hebt hem ‘een mol’ genoemd.

Van der Maelen «Dat was vóór de beslechting van de discussie (lacht).»

HUMO Is hij een actief lid?

Van der Maelen «Erg actief.»

HUMO Gebeten om te weten wat zijn grote Kortrijkse concurrent Stefaan De Clerck heeft uitgevreten?

Van der Maelen «Dat hoor je in de wandelgangen (glimlacht).»


Whodunit

HUMO U lijkt geschokt dat de afkoopwet buiten het parlement werd geschreven, terwijl dat stilaan usance is. Sommige advocatenkantoren zijn erin gespecialiseerd.

Van der Maelen «Voor je een wet maakt, kun je met de betrokken sector overleggen. Dat lijkt me niet onverstandig. Een minister kan er ook van overtuigd zijn dat zijn administratie niet de kennis heeft om een wet te schrijven en de opdracht aan een advocatenkantoor uitbesteden. Dat gebeurt, spijtig genoeg, steeds vaker. Maar in dit dossier gaat het nog verder. Een minister van Justitie, Jo Vandeurzen, vraagt een procureur-generaal, Yves Liégeois, om samen met de diamantsector een oplossing te zoeken. Het resultaat, zowel de wet als de memorie van toelichting, komt uit de pen van de diamantsector. Maar daarna verkoopt een parlementslid, Servais Verherstraeten, het als een wetsvoorstel of een amendement.»

HUMO Wanneer eindigt de onderzoekscommissie?

Van der Maelen «We ronden af vóór de zomervakantie.»

HUMO Wordt het uw laatste grote dossier?

Van der Maelen «Ik ben 64. Het wordt wellicht mijn laatste kunstje. Maar dat besef inspireert me: ik sta op met het dossier en ik ga ermee slapen. Het is slopend maar aangenaam. Dit is een whodunit, hè: ik wil weten wie het gedaan heeft.»

HUMO Wordt u al geschaduwd?

Van der Maelen «Nee, maar ik heb de nodige voorzorgsmaatregelen getroffen. Ik heb mijn maîtresse verteld dat we elkaar het eerstkomende halfjaar niet meer kunnen ontmoeten (schatert).»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234