Een vrouw in Sint Petersburg steunt oppositieleider Navalny na een mogelijke aanslag op diens leven.Beeld AFP

Rusland

Wie is Alexej Navalny en wie wil hem opruimen?

Alexej Navalny is al jaren de plaaggeest van het Kremlin. Een portret van een vasthouder die niet bang is voor Vladimir Poetin.

De Russische staatsmedia zetten na het nieuws van een mogelijke poging tot vergiftiging klassiek in op het zaaien van twijfel: oppositieleider Aleksej Navalny werd ziek in het vliegtuig, maar had hij niet de avond ervoor te veel gedronken of konden het wellicht drugs zijn geweest? Zijn vrienden reageerden fel. ‘Aleksej heeft een ijzersterke gezondheid, hij sport regelmatig en in de tien jaar dat ik hem ken, heb ik hem nooit dronken gezien’, aldus advocaat en vriend Lioöebov Sobol. Geen twijfel volgens andere medestanders waar de order hem op te ruimen vandaan komt: het Kremlin. Daarbij zou het alleen nog de vraag zijn of president Poetin persoonlijk de opdracht heeft gegeven zijn grootste plaaggeest definitief het zwijgen op te leggen.

Want dat is Navalny wel: een ultieme plaaggeest voor het regime en de grootste criticus van de machthebbers in het Kremlin. Aleksej Nalvalny (44) is een in Oekraïne geboren advocaat die zich specialiseerde in de strijd tegen corruptie in zijn land. De getalenteerde zoon van een fabrikant van gevlochten manden - en zelf vader van twee kinderen - is al tijden het meest herkenbare gezicht van de Russische oppositie. In 2011 voorspelde hij dat het regime zo verrot was door de corruptie dat het een kwestie van tijd was eer er een volksopstand zou komen. Zijn blog met voorbeelden van fraude en gesjoemel was heel populair onder jonge Russen. The Wall Street Journal omschreef hem ooit als ‘de man die het meest wordt gevreesd door Vladimir Poetin’.

Enige

In populariteitspolls is hij vaak de enige die door de Russen wordt genoemd naast al diegenen die min of meer verbonden zijn aan het Kremlin. Mogelijk omdat hij meestal negatief in het nieuws wordt gebracht en regelmatig in de cel beland, zet maar 4 procent van de Russen hem op de lijst van politici die ze het meest vertrouwen. Bovenaan die lijst staat meestal Vladimir Poetin.

Sinds de gemeenteraadsverkiezingen in Moskou van 2013 - die hij verloor van regeringskandidaat Sergej Sobjan - was Navalny niet meer rechtstreeks betrokken bij de verkiezingen. Dat kan ook niet omdat hij inmiddels een lang strafblad heeft wegens het oproepen tot illegale demonstraties en andere ondermijnende activiteiten. Toch houdt hij een belangrijke stem in de politiek vanwege zijn ‘slimme’ stemadviezen die altijd gericht zijn tegen kandidaten die naar de pijpen van het Kremlin dansen.

Vrienden

Navalny en zijn medewerkers steken ondertussen veel tijd in het aanpakken van de welig tierende corruptie. Sinds 2010 zijn verborgen bezittingen van ‘vrienden van het Kremlin’ aan de grote klok gehangen. Van ‘de kok van Poetin’ (Evgoejeni Prigojin) tot de generaal van de Nationale Garde ( en voormalig lijfwacht van Poetin) Viktor Zolotov of de betwiste nieuwe gouverneur van de regio Khabarovsk, Michail Degtjarjov. Allemaal zakkenvullers, volgens Navalny’s onderzoekers.

Tal van profiteurs en meelopers van het regime zijn zo ontmaskerd waaronder ook beruchte criminelen die ook alle reden hebben Navalny naar een andere wereld te helpen.

Vlak voordat hij in het vliegtuig stapte waar hij doodziek uitkwam poseerde Nalvalny nog met fans in de bus van het vliegveld.Beeld AP

Aanklachten

De nationale plaaggeest is op zijn beurt zelf ook meermaals beschuldigd van fraude. Hij zou miljoenen hebben achterovergedrukt volgens diverse aanklachten. Het Amerikaanse onderzoekbureau Loeb & Loeb onderzocht die beschuldigingen een paar jaar geleden en concludeerde dat ze geen hout sneden maar onderdeel waren van een campagne van het Kremlin om ‘politieke tegenstanders te treiteren, te isoleren en proberen tot zwijgen te brengen’. Niettemin kreeg Navalny eens vijf jaar strafkamp in een bizar proces waarin de verdediging geen getuigen mocht oproepen. Hij werd na het vonnis wel weer vrijgelaten op borgtocht, maar zijn broer werd wel opgesloten.

De oppositieleider zit sindsdien regelmatig in de gevangenis voor het organiseren van illegale protestdemonstraties. Vorig jaar werd gevreesd dat hij was vergiftigd in zijn cel. Desondanks blijft hij opstaan tegen het regime.

Mond snoeren

Er is een lange lijst van mensen die de lastpost graag de mond zouden snoeren. En dan zijn er nog ultraconservatieven, die zichzelf zien als verdedigers van het Kremlin en Poetin en Alexej Navalny levensgevaarlijk vinden. Dit is het type dat bijvoorbeeld oppositiepoliticus Boris Nemtsov in 2015 liet doodschieten. Ze denken dat ze Poetin een plezier doen door zijn vijanden uit te schakelen.

Inmiddels komen uit de hele wereld steunbetuigingen voor Navalny. ‘Hij is een zeer moedig man en een zeer moedig politicus. We zijn in onze gedachten en gebeden bij hem en zijn familie. Dit is een verontrustende zaak.  Als de Russische machthebbers hier achter zitten zullen we dat laten meewegen in de manier waarop we met Rusland omgaan’, aldus Robert O’Brien, de nationale veiligheidsadviseur van de Amerikaanse president Donald Trump.

(AD)

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234