Louise Glück en Barrack Obama Beeld Belga
Louise Glück en Barrack ObamaBeeld Belga

Nobelprijs

Wie is Louise Glück, de kersverse winnares van de Nobelprijs Literatuur?

Een dichteres als Nobelprijswinnares in het rampjaar 2020? Een mirakel!

Het Nobelprijscomité had wel iets goed te maken na het debacle van vorig jaar, toen Peter Handke de prijs kreeg. De man sprak in 2006 een grafrede uit op de begrafenis van Slobodan Milošević, de Servische president die etnische zuiveringen liet uitvoeren in de Balkan. De literaire cenakels stonden wereldwijd in rep en roer – dan toch liever een volkse bard als Bob Dylan als laureaat.

Het comité kreeg vaak de kritiek graag Europese blanke mannen te lauweren, maar met Louise Glück heeft het die nu gecounterd. In tegenstelling tot wat haar naam doet vermoeden, is Glück geboren en getogen in Amerika, maar de ouders van haar vader waren Hongaarse Joden. Sinds het einde van de jaren 60 heeft ze veertien dichtbundels gepubliceerd, die stuk voor stuk overladen zijn met lof en prijzen. Erg bekend is ze in onze contreien niet en er zijn ook geen vertalingen beschikbaar, maar daar zal ongetwijfeld snel verandering in komen.

Haar stijl is tegelijk toegankelijk en bodemloos. U hoeft geen masterdiploma in de literatuur te hebben om te begrijpen waar ze over spreekt. Ze gebruikt menselijke taal zonder trucjes en klampt zich niet vast aan rijmelarij of rigide structuren. Als je één van haar bundels leest, vóél je haar woorden, omdat je haar beschrijvingen zo voor de geest kunt halen. Het is natuurlijke poëzie, het equivalent van oermensen die verhalen vertellen aan een kampvuur. Dit is waar taal werkelijk voor kan dienen: een massage voor uw hersenen.

Ze doet in veel van haar gedichten – en dan vooral die over haar eigen lichaam – denken aan de betreurde Sylvia Plath, een dichteres die tot de allergrootsten gerekend mag worden. De gelijkenis gaat echter verder dan de lijzige stijl. Beiden schrijven feministische poëzie die de - ook lichamelijke - overheersing van mannen tegenover vrouwen in de verf zet. Ze gebruiken daarbij Bijbelse verhalen en klassieke mythes – niet het minst om de machtsdynamiek in die verhalen te projecteren op de maatschappij.

Glück ademt literatuur, en ze schrijft over de dingen die ons met elkaar verbinden – niet alleen de strijd van vrouwen tegen onrecht, maar de strijd voor een menselijk bestaan in een wereld die niet door onfeilbare goden wordt geregeerd, maar door gewone mensen die vaak kwaadaardige dingen doen. Een wereld waarin chaos heerst, en waanzin in plaats van bedachtzaamheid. Ze geeft woorden aan het gevoel stuurloos te zijn.

Louise Glück is een niet al te obscure dichteres die toegankelijk schrijft: misschien wel het perfecte voorbeeld van hoe de Nobelprijs kan dienen als een manier om ondergewaardeerde kunst bij een breder publiek te brengen. Hieronder kunt u haar zelf aan het woord horen, in een lezing waarbij haar spookachtige uitspraak wonderwel past bij de inhoud van haar gedichten (wel even doorspoelen naar de negende minuut):

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234