null Beeld BELGA
Beeld BELGA

Instorting Antwerpen

Wie is verantwoordelijk voor de instorting in Antwerpen? ‘De architect heeft het altijd gedaan’

Na de instorting van een school in aanbouw in Antwerpen (balans: vijf doden) overheerst de vraag: hoe kon dat gebeuren? De kans is groot dat de ogen in de richting van de architect zullen draaien, zegt het Netwerk Architecten Vlaanderen (NAV). ‘Wat er ook gebeurt: voor de wet zijn wij haast altijd aansprakelijk.’

ELINE DEBAST (juriste) «De verantwoordelijkheden bij een bouwproject staan beschreven in een wet uit 1939. Algemeen is de architect verantwoordelijk voor het concept, de aannemer voor de uitvoering ervan. Maar: de architect is óók verantwoordelijk voor de controle op de uitvoering van de werken. Als de aannemer een fout maakt, wordt de architect verondersteld die te zien. Dat komt door die verouderde wet: ooit was de architect de enige geschoolde persoon op een werf.»

STEVEN LANNOO (directeur NAV) «Bijkomend probleem: architecten mogen geen contract afsluiten met aannemers. En we hebben ook geen politionele bevoegdheden: als we een aannemer fouten zien maken, kunnen we de werf dus niet stilleggen. De enige mogelijkheid om aan de aansprakelijkheid te ontsnappen, is het contract met de bouwheer op te zeggen. Wat in de praktijk haast niet mogelijk is. Als je een contract opzegt, lopen de werken vertraging op. Stel dat het om de bouw van een winkelcentrum gaat: dan kunnen de winkeliers bij de architect een schadevergoeding eisen voor de tijd dat ze langer dicht moeten blijven.»

HUMO Hoe kunnen architecten zichzelf dan beschermen?

LANNOO «We bezoeken geregeld de werf om de werken op te volgen, en van ieder bezoek maken we een uitgebreid verslag. Daar kruipt véél tijd in, maar we kunnen ermee aantonen dat we eventuele fouten hebben opgemerkt en aangekaart. ‘Hoeft niet’, zeggen klanten dan, omdat ze hopen de kosten te drukken. Maar we zijn verplicht dat te doen. Onze aansprakelijkheid duwt de prijs dus omhoog.»

DIRK MATTHEEUWS (architect en voorzitter NAV) «We zijn verplicht om een aansprakelijkheidsverzekering af te sluiten. Die beschermt ons tot tien jaar na de werken tegen kosten na een schadegeval. Dat lijkt goed, maar is net een deel van het probleem. Voor architecten geldt die verplichting altijd, voor aannemers enkel in bepaalde gevallen. Dus als een zaak bij de rechter komt, zal die heel vaak de architect verantwoordelijk stellen, omdat daar, via de verzekering, geld te rapen is.»

LANNOO «Die verplichte verzekering is voor ons een grote kost. Het bedrag wordt berekend op basis van de totale prijs van de werken. Voor een gemiddeld project van 400.000 euro mag je rekenen op 1.600 euro. Zelfs hartchirurgen zijn minder zwaar verzekerd.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234