Wie wint op 5 juni de Fintro Literatuurprijs?

Op het EK Voetbal geven we Nederland het nakijken, maar op literair vlak scoren onze noorderburen opvallend beter. De Fintro Literatuurprijs, voorheen de Gouden Boekenuil, zal op 5 juni sowieso naar een Nederlander gaan. Grote kans ook dat de winnaar een vrouw is, want voor het eerst in lange tijd heeft het oestrogeen nog eens het overwicht op de shortlist. Drie vrouwen, twee mannen, vijf parels van boeken: ziehier de genomineerden van de Fintro Literatuurprijs 2016.


Hagar Peeters ‘Malva’

De schrijver: Hagar Peeters is al jaren een begrip in de Nederlandstalige poëziewereld. Ze publiceerde vijf succesvolle dichtbundels, waaronder het bekroonde ‘Koffers zeelucht’. ‘Malva’ is haar debuut als romanschrijver.



Het boek: In ‘Malva’ geeft Hagar Peeters de gelijknamige dochter van de Chileense dichter Pablo Neruda een stem. Malva was het enige kind van de Nobelprijswinnaar, maar stierf al op 9-jarige leeftijd, zonder dat haar vader haar ooit officieel had erkend. Het meisje werd geboren uit het eerste huwelijk van de Chileense volksheld met de Nederlandse Maria Hagenaar. Die zou haar ziekelijke dochter – Malva had een waterhoofd – uiteindelijk terug meenemen naar Breda, waar ze werd ondergebracht bij een pleeggezin en vandaag begraven ligt. In Peeters’ roman richt het vergeten dichterskind zich vanuit het hiernamaals rechtstreeks tot de schrijver, om haar levensverhaal alsnog wereldkundig te maken.

De troef: De dichterlijke stijl van Peeters blijkt ook in prozavorm een knetterend succes op te leveren. Naar goede Zuid-Amerikaanse traditie dansen de meanderende zinnen daarbij nog net niet van de bladspiegel. Bovendien lag het verhaal van het niet-erkende dichterskind Peeters duidelijk na aan het hart: de schrijver werd zelf pas op haar 11de officieel erkend door haar vader, de Nederlandse journalist Herman Vuijsje. Malva’s bezwerende monoloog doorloopt alle kleuren van het emotionele spectrum, maar bitterheid hoort daar nooit bij.

De handicap: Een debuut gaat zelden met de hoofdprijs lopen. In de twintigjarige geschiedenis van de prijs slaagde slechts één schrijver erin om met zijn eerste roman meteen de hoofdvogel af te schieten: Robert Vuijsje met ‘Alleen maar nette mensen’ in 2008. Vuijsje is trouwens de neef van journalist Herman Vuijsje en dus ook van... Hagar Peeters.

De winstkans: 14 procent.


Inge Schilperoord ‘Muidhond’

De schrijver: Inge Schilperoord is forensisch psycholoog en volgt in die hoedanigheid misdadigers op, niet zelden daders van zedenfeiten. Haar eerste roman, ‘Muidhond’, won vorig jaar al de Bronzen Boekenuil voor het beste debuut en schopte het helemaal tot in het eindejaarslijstje van onze Oppersnor, Guy Mortier.

Het boek: Jonathan, een pedoseksueel, werd veroordeeld voor zedenfeiten, maar na enkele maanden in de gevangenis wordt hij bij gebrek aan bewijs weer vrijgelaten. Hij gaat terug bij zijn oude moeder wonen en is vastbesloten zijn leven weer op de rails te krijgen. Via de psychologische hulpmiddelen die Jonathan tijdens zijn opsluiting kreeg aangereikt, probeert hij zijn ongezonde driften aan banden te leggen. Dat lukt tot hij zijn nieuwe buurmeisje, de tienjarige Elke, leert kennen, tot wie hij zich meteen aangetrokken voelt.

De troef: Schilperoord behandelt een aartsmoeilijk onderwerp als pedofilie op een intelligente, genuanceerde manier. Haar dader, Jonathan, is een mens van vlees en bloed, zonder dat ze de verschrikkelijke feiten minimaliseert die hij heeft gepleegd. Door haar sobere, beheerste stijl en de gestage spanningsopbouw is Schilperoords debuut ook meer dan een sociaal pamflet – ’t is Literatuur met een grote L.

De handicap: ‘Muidhond’ torst dezelfde beperking als ‘Malva’: het is een debuutroman, en die moeten meestal tevreden zijn met een nominatie. Plus: een beetje een akelig onderwerp om als respectabele bank je naam aan te verbinden, nee?

De winstkans: 8 procent.


Stephan Enter ‘Compassie’

De schrijver: Stephan Enter debuteerde in 1999 met de verhalenbundel ‘Winterhanden’. Zijn derde roman, ‘Grip’, stond in 2012 op de shortlist van de Gouden Boekenuil en won toen de prijs van de lezersjury.

Het boek: In ‘Compassie’ volgen we dertiger Frank, die zich op een dag op de ultieme grabbelpot van de liefde stort: een datingsite. Na een paar teleurstellende dates stoot hij op de foto van ene Jessica. Dankzij haar lijkt Frank uit een lange winterslaap te ontwaken. Toch kan hij niet onbezorgd van hun relatiegeluk genieten, want Jessica maakt veel in hem los, maar geen opwinding. De hamvraag van ‘Compassie’ is dan ook: wat doe je als je wel liefde en compassie voor iemand voelt, maar geen passie?

De troef: ‘Compassie’ is zo’n zeldzame puntgave roman, die in het bestek van nog geen 150 pagina’s een gecompliceerde gevoelsvraag in de volle breedte verkent. In plaats van te focussen op de hype van het onlinedaten, peilt Enter naar de tijdloze, subtiele verschillen tussen liefde en genegenheid, passie en compassie. Daarnaast herbergt ‘Compassie’ de beste slechteseksscène van het jaar, die u zich de volgende keer dat u zich aan een potje cunnilingus waagt, maar beter niet voor de geest kunt halen.

De handicap: Enter zou dit jaar weleens last van te positieve discriminatie kunnen hebben: met het vrouwelijke overwicht op de shortlist zien de kansen van de twee enkele mannen er allesbehalve goed uit. Plus: wij hebben nog altijd liever een slechte goedeseksscène dan een goede slechteseksscène.

De winstkans: 22 procent.


Connie Palmen ‘Jij zegt het’

De schrijver: Connie Palmen debuteerde 25 jaar geleden met ‘De wetten’ en schreef sindsdien verschillende romans, kortverhalen en essays. Haar eigen leven fungeert daarbij regelmatig als inspiratiebron, van ‘I.M.’, over haar huwelijk met de overleden schrijver Ischa Meijer, tot ‘Logboek van een onbarmhartig jaar’, over het verlies van de Nederlandse politicus Hans van Mierlo, haar tweede echtgenoot.

Het boek: In ‘Jij zegt het’ neemt Palmen één van de beruchtste koppels uit de literatuurgeschiedenis onder de loep: de Britse schrijver Ted Hughes en de Amerikaanse dichteres Sylvia Plath, die in 1963 zelfmoord pleegde. In de geschiedschrijving is daarbij het beeld ontstaan van Plath als weerloos slachtoffer van de tirannieke, opvliegende Hughes – een plaatje dat Palmen in ‘Jij zegt het’ grondig bijstelt. Ze suggereert dat Hughes net zo goed een slachtoffer is van de geschiedschrijving, die voor elke held die ze levend houdt ook een slechterik laat verrijzen.

De troef: De roemruchte relatie tussen Ted Hughes en Sylvia Plath blijkt voor de doorgewinterde Palmen het gedroomde materiaal om mee aan de slag te gaan. Hun gezamenlijke tonnen aan talent en peildiepe liefde verdienden al veel langer een literair monument – en of ‘Jij zegt het’ dat is geworden. Want veel meer dan een simpele biografie of kroniek is ‘Jij zegt het’ een rijke, gelaagde ode aan de Liefde geworden. De huwelijksbiecht van de gebroken ex-echtgenoot Hughes klauwt, schreeuwt en jankt – om zich uiteindelijk nog dagenlang onder de huid van de lezer te nestelen.

De handicap: Palmen heeft haar slaagkansen enigszins gehypothekeerd door dit jaar al met de Libris Literatuurprijs te gaan lopen.

De winstkans: 32 procent.


P.F. Thomése De onderwaterzwemmer

De schrijver: P.F. Thomése is de schrijver van een veelzijdig oeuvre. Nu eens serieus en diepgravend, zoals in zijn debuutbundel ‘Zuidland’, dan weer schertsend en platvloers in bijvoorbeeld ‘Het bamischandaal’ of ‘Vladiwostok!’. Met die laatste en met ‘Nergensman. Autobiografieën’ stond hij in 2008 en 2009 al eens op de shortlist van de Gouden Boekenuil.

Het boek: In ‘De onderwaterzwemmer’ licht Thomése drie bepalende gebeurtenissen uit het leven van Martin, een man die het vroegtijdige verlies van zijn vader nooit te boven is gekomen. In de laatste jaren van WO II zwemt Martin met zijn vader ’s nachts een rivier over, maar de overtocht kent een tragisch einde: alleen de zoon bereikt de overkant en blijft daar met een loodzwaar schuldgevoel achter. Dertig jaar later maakt Martin samen met zijn vrouw een reis naar Afrika, maar ook daar slaat het noodlot ongenadig toe. In het slotstuk van ‘De onderwaterzwemmer’, opnieuw dertig jaar later, treffen we Martin aan in een ziekenhuis in Havana. Daar komt hij eindelijk in het reine met het verlies en de schuld die hem een leven lang onder water hebben getrokken.

De troef: Met ‘De onderwaterzwemmer’ krijgt de lezer drie puike romans voor de prijs van één, want in elk van de drie delen trekt Thomése een heel ander stijlregister open. ‘De onderwaterzwemmer’ vormt de perfecte staalkaart van de veelzijdigheid die Thomése in zijn gehele oeuvre etaleert.

De handicap: Thomése heeft in het verleden al tot twee keer toe bewezen dat zijn romans vaak vlak voor de finish stranden. Plus: hij moet het als man opnemen tegen een vrouw die moest opgroeien zonder vader, een misdaadpsychologe en de taaiste tante van de Nederlandse Letteren – dat wordt dus pompen of verzuipen.

De winstkans: 24 procent.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234