'Wij zijn de Steve Jobs-generatie: hij had ook geen diploma' Humo's Grote Jongerenenquête: na de cijfers, de praktijk

Actrice Zoë Thielemans kennen we uit de VTM-reeks ‘Cordon’. Nozizwe Dube schopte het tot voorzitter van de Vlaamse Jeugdraad, ook al verhuisde ze pas zeven jaar geleden met haar moeder vanuit Zimbabwe naar België. En Mohamed Ouaamari verwierf bekendheid met een verkeerd begrepen tweet, maar heeft ook verdacht veel weg van de clevere baardman op de Humo-cover van vorige week.

'Ik heb het gevoel dat diploma's en opleidingen minder en minder relevant worden. Wil je leren coderen of een website maken? Alles wat je moet weten, vind je op het internet' Mohamed Ouaamari

Tijdens onze autorit komen we opeens tot de vaststelling dat Mohamed met zijn hippe baard het etiket van ‘mipster’ verdient, een moslim-hipster. ‘Ja lap,’ lacht hij, ‘De twee meest gehate bevolkingsgroepen van het moment.’ Waarop iemand vraagt of hij toevallig ook socialist is: ‘Dan heb je meteen de top drie.’

Jolig is deze bende zeker, maar op onze takenlijst staat dat we het met hen moeten hebben over geld en werk. We willen weleens weten hoe het zit met hun financiële onafhankelijkheid – 78 procent van de ondervraagde jongeren uit onze enquête hangt nog bij papa en mama aan de geldkraan. Iedereen z’n bankafschriften bij?

Zoë Thielemans «Ik heb altijd al mijn eigen boontjes gedopt. Ik ben beginnen te werken op mijn 15de, gewoon omdat ik dat zelf wilde. Op die leeftijd organiseerde ik al mijn eerste festival bij Scheld’apen. Ik werkte ook in cafés en liep stage bij allerlei gezelschappen en cultuurhuizen. Ik heb altijd uit verschillende vaatjes getapt en dat wil ik graag zo houden – ik wil me niet beperken tot acteren. Nu organiseer ik huiskamerconcerten en heb ik het plan opgevat om een residentiehuis op te richten voor creatievelingen. Mijn businessplan is bijna klaar. Ik kan echt niet op mijn poep zitten. Dat heb ik van mijn moeder: ze kreeg me toen ze pas 22 was en nog studeerde. In mijn vroegste herinneringen zie ik haar kot aan de VUB: mijn zwembadje stond buiten en ik dacht dat de hele campus onze tuin was. Later is mijn mama lange tijd artistiek leidster van KC Nona in Mechelen geweest. Overdag werkte ze en ’s avonds ging ze naar voorstellingen.»

Nozizwe Dube «Ik zit in mijn eerste jaar farmaceutische wetenschappen. Ik heb voor die studie gekozen omdat die zo breed is – ik had net zo goed rechten kunnen studeren. Financieel ben ik nog voor de volle 100 procent afhankelijk van thuis – mijn functie bij de Jeugdraad is onbezoldigd – maar ik verdien af en toe wel iets bij met artikels en lezingen. Ik heb altijd graag geschreven, maar pas in België heb ik de kans gekregen om mijn werk ook voor te lezen. Waarom zou ik wachten tot ik op de arbeidsmarkt kom om mijn talenten te gebruiken? Waarom niet gewoon nu beginnen? Dan zie ik wel waar ik straks uitkom.»

Mohamed Ouaamari «Zo denk ik er ook over. Als ik volgend jaar afstudeer als grafisch vormgever, dan is dat diploma niet veel waard zonder een uitgebreide portfolio. Dus ben ik vorig jaar al zelfstandige in bijberoep geworden: ik maak en beheer websites en Facebookpagina’s voor mijn klanten. De meeste van hen zijn moslims – dat is een grote markt die ligt te wachten om aangeboord te worden. Eén van mijn beste klanten is een halalslagerij in Borgerhout. Vroeger surfte er niemand naar die website, maar door er informatie en tips op te zetten – welke dadels eet je het best tijdens de ramadan? – bereiken we nu een enorm publiek, ook van jonge moslims.

»Door wat ik verdien als zelfstandige, kan ik nu zelf mijn studies betalen. Maar het is me niet te doen om het geld, ik doe het voor de ervaring.»

Zoë «We zijn nog zo jong. Waarom zouden we nu al met geld bezig zijn? We hoeven nog geen huis te kopen of een vette bankrekening te hebben. Op onze leeftijd is het belangrijker om onszelf vanbinnen te verrijken. Met die skills creëren we dan onze eigen droomjob. Da’s meer waard dan: ‘Ik wil een nieuwe auto.’»

Mohamed «En nu mogen we nog experimenteren en fouten maken. Als ik morgen stop met studeren en me volledig op mijn eigen bedrijfje concentreer, dan is het gedaan met spelen. Dat stel ik liever nog even uit.»

HUMO Het merendeel van de jongeren is er gerust in dat ze na hun studies werk zullen vinden. Zijn jullie ook optimistisch?

Mohamed «Ik heb het gevoel dat diploma’s en opleidingen minder en minder relevant worden. Wil je leren coderen of een website maken? Alles wat je moet weten, vind je op het internet. Zijn wij niet de Steve Jobs-generatie? Die had ook nooit een diploma behaald. Start-ups zijn nu dé trend: jongeren stappen met hun idee naar zo’n start-up en hup, ze kunnen beginnen ondernemen. In Antwerpen alleen al heb je er zo zes.»

Zoë «Ik heb nooit een hoger diploma behaald. Ik ben altijd een heel slechte student geweest. Na de kunsthumaniora mocht ik meteen meespelen in ‘Robyn O.’, een kortfilm van Cecilia Verheyden. Opeens won die film allerlei prijzen en kreeg ik een rol in ‘Brasserie romantiek’. Ik heb nog wel een halfjaartje theater- en filmliteratuur gestudeerd, maar mijn focus lag niet bij mijn studies. Ik acteer nu vijf jaar en voorlopig lukt het goed, maar als de rollen ooit niet meer komen, dan heb ik geen diploma om op terug te vallen. Daarom probeer ik nu ook stages te lopen bij huizen als De Vooruit of Trix. Die stages zijn onbetaald, maar ik wil ze toch graag doen, omdat ze misschien naar een job kunnen leiden. Ik heb mijn diploma’s vervangen door werkervaring.

»Er zijn wel beperkingen: omdat ik mijn eigen residentieproject wil opstarten, heb ik een diploma bedrijfsbeheer nodig. Mijn plan is om dat binnenkort te behalen.»

Mohamed «Veel stelt dat niet voor, hoor: ik heb het mijne behaald door een boek te kopen, één dag te studeren en dan in Brussel het examen te gaan afleggen. De drempel is heel laag.»

HUMO Zeker dat jullie geen uitzonderingen zijn? Ik kan me niet voorstellen dat alle jongeren van vandaag zo ondernemingsgezind zijn.

Zoë «In mijn geval heeft het vooral met genen en opvoeding te maken: thuis werd ik gepusht om mezelf te ontwikkelen. Mijn vader is muzikant en heeft ook geen diploma.»

Nozizwe «Je hebt maar één aanleiding nodig om ergens aan te beginnen, maar zodra je dat doet, gaan er andere deuren open. Bij mij was die eerste stap jongerenambassadeur worden voor de Jeugdraad. Niet dat ik dat per se wilde doen – ik zag er vooral een mooie kans in om vrienden te maken en de taal te leren – maar daardoor ging de bal wel aan het rollen. Want gaandeweg heb ik ondervonden dat ik er ook talent voor had.»

HUMO Jongeren creëren vandaag hun eigen kansen.

Mohamed «Vind ik wel, ja. De maatschappij is ook veranderd. Vroeger had je één job en een vast loon. Nu zie ik het meer evolueren naar drie combineerbare jobs en verschillende bronnen van inkomsten. Jongeren willen een job vinden waarmee ze gelukkig zijn, niet zozeer een job waarmee ze hopen geld scheppen.»

Nozizwe «Je job moet passen bij je levensstijl, niet omgekeerd.»

HUMO Uit de enquête blijkt toch dat werkzekerheid nog altijd hoog op het verlanglijstje staat. Jongeren kiezen een studie met het oog op een goeie carrière.

Mohamed «Dat is zeker zo bij Marokkanen en Turken. Stond dat niet onlangs in Klasse?»

'De meeste van mijn vrienden kiezen voor zekerheid. Hun leven bestaat uit school, familie en de sportclub – verder niks. Aan mij vragen ze weleens: 'Waarom doe je dat toch allemaal?'' Nozizwe Dube

Nozizwe «De meeste van mijn vrienden kiezen ook voor zekerheid. Hun leven bestaat uit school, familie en de sportclub – verder niks. Aan mij vragen ze weleens: ‘Waarom doe je dat toch allemaal? Wat voor nut heeft het?’»

Zoë «Misschien zijn wij toch eerder uitzonderingen: we weten wat we willen, we weten waar we goed in zijn en hebben dan ook nog eens de kans om daar iets mee te doen. Groei je op met minder kansen, dan kies je natuurlijk liever voor werkzekerheid.»

HUMO Jullie komen toch ook niet bepaald uit welgestelde milieus?

Mohamed «Mijn moeder is lange tijd alleenstaande huismoeder geweest. Ze had alleen een diploma van de middelbare school, maar is later wel een opleiding gaan volgen, terwijl ze intussen voor mij en mijn zussen moest zorgen. In die tijd hadden we het echt niet breed. Dat is pas beginnen te beteren toen mijn moeder is hertrouwd. Ik denk dat ik daarom na mijn middelbare school eerst voor chemie heb gekozen: in Antwerpen is dat een sector met veel werkzekerheid. Maar na drie jaar wist ik dat het niks voor mij was. Mijn moeder vond dat ik het zo lang mogelijk moest proberen vol te houden, maar zodra ze zag dat ik het echt niet meer wilde, heeft ze er geen punt van gemaakt dat ik iets anders ben gaan doen.»

Zoë «Als muzikant heeft mijn vader altijd van paycheck naar paycheck geleefd. Mijn moeder had wel een mooi inkomen, maar ze moest er dag en nacht voor werken. Dat ik op mijn vijftiende al aan de slag ging, had ook daarmee te maken: ik wilde niet voor elke leuke extra bij hen aankloppen. In zekere zin heb ik later ook wel voor werkzekerheid gekozen: ik heb keihard gevochten voor mijn kunstenaarsstatuut. Sinds ik dat heb, heb ik een vangnet.»

Nozizwe «De struggles van je ouders hebben een grote impact op je latere keuzes. Ik weet hoe het is om van nul te moeten beginnen. Ik heb ook niet altijd zin om te studeren, maar dan denk ik: ‘Komaan Nozizwe, je weet waarom je dit doet.’»

Mohamed «Kiezen voor werkzekerheid bij je studiekeuze is één ding. Daarna moet je het ook nog waarmaken, moet je die job ook nog te pakken krijgen. Ik ken jongens die KMO-management hebben gestudeerd. De ene werkt nu als hotelreceptionist en de andere bij McDonalds.»

Nozizwe «Mijn mama is vorige zomer afgestudeerd als opticien en optometrist, maar ze heeft nog altijd geen job gevonden. Onlangs deed ze mee aan een sollicitatieproef. Tijdens de computertest werd ze weggestuurd: ‘Stop maar, ga maar naar huis. Jij kan onmogelijk je sollicitatiebrief zelf geschreven hebben.’ Ik was woedend, en tegelijk moest ik lachen.»

Mohamed «Snap ik: ik slaag er ook niet meer in om boos te worden. Maar zo vernederend, zeg. Eigenlijk zou het nooit mogen wennen, moeten we boos blijven.»

Nozizwe «Het maakt me ook een beetje somber over mijn eigen toekomst. Dat ik denk: ‘Shit, wat gaat het zijn als ik afstudeer?’Ik voel zelf dat ik twee keer harder ga moeten werken dan mijn kotgenoten – door mijn naam en mijn huidskleur.»

Mohamed «We krijgen voortdurend te horen dat we kansen krijgen, en dat we die gewoon moeten grijpen. Het pad ligt zogezegd open, maar dat pad ligt wel bezaaid met wolfijzers en berenklemmen.»

Zoë «Ik heb geen ervaring met racial profiling, maar ik bots ook weleens op muren. Omdat ik een kunstenaarsstatuut heb – ik krijg dus een loon van de staat op de dagen dat ik niet acteer of werk – mag ik eigenlijk geen onbetaalde stage doen. Ik begrijp dat er allerlei regels aan zo’n voordelig statuut hangen en dat je niet voor iedereen een uitzondering kan maken, maar dat is toch een beetje de wereld op zijn kop: ooit wil ik graag verlost zijn van dat kunstenaarsstatuut en niet meer teren op de staat. Daarom moet ik proberen zo veel mogelijk ervaring op te doen op de arbeidsmarkt, maar dat kan ik dus niet, zolang ik dat statuut nog heb.»

'Wij zijn allang afgestapt van het idee dat je afstudeert en de rest van je leven dezelfde fulltimejob uitvoert, maar het systeem hinkt achterop'

Mohamed «Ik weet wat je bedoelt: om zelfstandige in bijberoep te zijn tijdens je studies moet je nog kindergeld trekken. Maar als ik te veel verdien met mijn bijberoep, dan ben ik dat kindergeld kwijt. Ik ben nu al een jaar lang ondernemer, maar ik weet nog altijd niet hoe ik dat raadsel moet oplossen. Als ik naar de verantwoordelijke diensten bel, zeggen ze: ‘Dat weten we niet, jij bent een speciaal geval.’ Er zit niks anders op dan verder te doen en te hopen dat ik geen last krijg.»

HUMO Terwijl jongeren hun eigen weg zoeken en out of the box denken, botsen ze op de muren van de bureaucratie.

Zoë «Precies. Wij zijn allang afgestapt van het idee dat je afstudeert en de rest van je leven dezelfde fulltimejob uitvoert, maar het systeem hinkt achterop.

»In België hebben we een groot vangnet, maar daarboven hangt ook een plafond waar haast geen doorkomen aan is. In Amerika hebben ze dat vangnet niet: als je daar faalt, dan knal je keihard tegen de grond. Maar je hebt er ook geen plafond en je kansen reiken er tot aan de hemel. Stilaan voel je dat jongeren hier toch ook op zoek gaan naar de kieren in het plafond.»


Croissants draaien

HUMO Wat als al jullie plannen toch op niks uitdraaien? Zouden jullie het erg vinden om in de werkloosheid te belanden? 92 procent van de ondervraagde jongeren wel. 51 procent zou zich zelfs schamen als ze geld kregen zonder ervoor te werken.

Zoë «Schamen? Ik zou me niet schamen als ik eens een maand zou moeten overbruggen met een werkloosheidsuitkering. Maar langdurig werkloos blijven is iets anders. Ben je lang werkloos, dan denken mensen dat je de hele dag thuis pinten zit te drinken. Er is een vertekend beeld. Dat is er trouwens ook bij het kunstenaarsstatuut. Tussen mijn draaidagen door heb ik veel vrije tijd. Mensen zijn daar weleens jaloers op: ‘Als ik zoveel vrije tijd had, dan zou ik altijd op vakantie gaan.’ Nee, dat zou je níét. Zet me twee maanden thuis en ik word horendol. Ik wil wérken.»

Nozizwe «Werkloos zijn heeft nog altijd een erg negatieve bijklank. Waarom zou je daar als jongere bij willen horen? Dat wil niemand. Ik ben al vaak meegegaan met mijn mama, als ze zich ergens moet gaan inschrijven. Valt het woord ‘werkloos’, dan zie je de mensen zo van houding veranderen. Dan weet je: ‘Het is zover, tijd om naar huis te gaan.’»

Mohamed «Vroeger zat ik op een hele witte school op Het Kiel. Als ik daar in de kring moest vertellen dat mijn moeder huisvrouw was, dan voelde ik me toch een beetje slecht. Nu zou ik me daar niet meer voor schamen: mijn moeder zorgde gewoon voor de kinderen, punt. En voor mezelf? Het ligt gewoon niet in mijn aard om te zeggen: ‘Vanaf nu blijf ik lekker thuis en ga ik op kosten van de staat leven.’»

HUMO 34 procent van de jongeren zou er wel voor kiezen om te gaan stempelen, als ze daarmee evenveel zouden verdienen als met een job.

Mohamed «Als je alleen een diploma middelbare school hebt en daarna in een industriële bakkerij belandt om er de hele dag croissants te draaien, dan begrijp ik dat je liever thuis zit. Maar zelf heb ik het geluk dat mijn talent samenvalt met mijn hobby en met de job die ik wil doen. Zelfs als het ooit niet meer zou hoeven, dan nog zou ik blijven werken. Ik heb sowieso niet zoveel met geld.»

Nozizwe «Geld maakt de dingen gemakkelijker, maar persoonlijke successen leveren je meer op. AIs het je doel is om ooit een boek te schrijven, dan zal dat je meer voldoening schenken dan een winstgevende, maar afstompende job. Zo’n eigen boek is trouwens één van mijn dromen.»

Mohamed «Ik wil ook wel een boek schrijven.»

Zoë «Als mijn residentieproject er straks doorkomt, dan mogen jullie bij mij dat boek komen schrijven. Iedereen welkom! (lacht

Mohamed «Wij zijn de eerste generatie die aan dat soort grenzeloze zelfontplooiing kan denken.»

Nozizwe «Ook omdat onze blik op de wereld zo ruim is geworden.»

HUMO Die ruime blik brengt ook een enorme druk mee. Wie nu de vraag krijgt wat hij later wil worden, kan maar beter meteen erg hoog mikken. Je wordt geen bakker meer, maar meteen een driesterrenpatissier.

Zoë «Al die keuzemogelijkheden geven inderdaad stress. Ik ken zelf ook mensen die het vel van de beer verkopen voordat hij geschoten is. Laten we vooral niet vergeten dat we jong zijn en ergens onderaan moeten beginnen. Ik heb ook een waanzinnig droomscenario – vraag me niet om dat hier uit de doeken te doen, want dan zitten we hier morgen nog – maar ik probeer me daar niet in te verliezen. Je moet je blijven afvragen: ‘Wat is realistisch? Wat is mijn tienjarenplan?’»

Mohamed «Hier in het Westen willen we ons per se onderscheiden. Eigenlijk is dat een luxeprobleem.»

HUMO Maar dan wel eentje dat serieus op de jongeren begint te wegen: 29 procent vindt dat er meer van hen wordt verwacht dan ze aankunnen. Eén op de vijf vindt nu al dat ze zich moeten overwerken om alles gedaan te krijgen.

Zoë «Je hoort het wel vaker: we zijn niet de meest gelukkige generatie. Alles heeft z’n goeie en z’n slechte kanten: ik loop over van de ideeën, maar wat als ik die straks niet gerealiseerd krijg, wat doe ik dan? Ik heb niet eens een hoger diploma. Over mezelf maak ik me niet zo veel zorgen – ik verzin wel een nieuw plan – maar ik kan me voorstellen dat anderen er zwaar aan tillen als hun plannetje mislukt.»

'Migrantenkinderen moeten alles: bruggen bouwen, goed Nederlands spreken, succesvol zijn. En vooral: niet radicaliseren (lacht) ' Mohamed Ouaamari

Mohamed «Bij ons Marokkanen liggen de verwachtingen nog hoger: je moet je diploma van de middelbare school hebben, je moet de juiste hogere studie kiezen, je moet een goeie job vinden, je moet een trouwfeest van een paar duizend euro geven. Moeten, moeten, moeten. Ik heb het geluk dat mijn familie nooit zo’n druk op me heeft gelegd: ‘Wees gelukkig en doe alles stap voor stap.’ Maar ik ben een uitzondering onder migrantenkinderen. Wij moeten alles: bruggen bouwen, goed Nederlands spreken, succesvol zijn. En vooral: niet radicaliseren (lacht).»


Het renteloze leven

HUMO Laten we ’t over geld hebben: waar spenderen jullie het grootste deel van jullie budget aan?

Zoë «Eten! Ik kook en eet supergraag.»

Mohamed «Vroeger gaf ik ook veel uit aan restaurantbezoekjes. Maar nu ben ik getrouwd, en heb ik het uitgavenpatroon dat bij een volwassen, gesetteld leven hoort. In het begin van het academiejaar geef ik vooral geld uit aan school, en voor het overige zijn het de klassieke dingen: huur, openbaar vervoer, boodschappen.»

Zoë «Ja, de minst sexy dingen slokken het grootste deel op: huur, elektriciteit...»

Nozizwe «Ik voel dat ook nu ik op kot zit. Thuis wonen is toch altijd een beetje luilekkerland, hè: thuiskomen en mama vragen wat ze te eten heeft gemaakt. Sinds ik op kot zit, ben ik beginnen te rekenen. En probeer ik slimme afwegingen te maken: een restaurantbezoek bezorgt me een lege portemonnee, een gezinspack pasta kopen in de Carrefour níét.»

Mohamed «Je maakt het leven zo duur als je zelf wil. Het scherm van mijn smartphone is helemaal gebarsten, maar het ding werkt nog: dan koop ik geen nieuwe. Mijn vrouw en ik hebben geen auto, daarmee sparen we ook al veel geld uit. En we houden de supermarktkrantjes goed in het oog. Met kortingsbonnen kun je het leven opmerkelijk goedkoper maken, hoor.»

Zoë «Ik hou zelfs Excel-bestanden bij waarin ik mijn maandelijkse budget beheer.»

Nozizwe «Dat probeer ik ook. Toen ik net op kot zat, gaf ik mijn geld te onbewust uit. Ik stond er telkens weer van te kijken: tiens, heb ik er al zoveel doorgedraaid? Sinds ik het allemaal een beetje bijhoud, gaat het beter.»

Zoë «Bij mij was het een kwestie van noodzaak: ik heb gigantische gaten in mijn handen. Ik heb geleerd om mezelf streng toe te spreken: ‘Vandaag geef je maximaal 20 euro uit, Zoë.’»

HUMO Jongeren sparen 40 procent van hun budget – in 2010 was dat nog maar 33 procent.

Mohamed «Belgen zijn echt wel kampioenen in oppotten. Het grootste probleem van dit land is dat het geld op spaarrekeningen slaapt, en dus niet in de economie gepompt wordt. Begrijp me niet verkeerd: ik ben voor sparen, maar je moet wel een concreet doel hebben. Sparen om te sparen vind ik onzinnig.

»Ik probeer om wat geld opzij te zetten, maar op dit moment lukt dat nauwelijks.»

Nozizwe «Ik lig er nog niet zo erg van wakker. Allicht omdat ik nog altijd op mijn mama kan leunen: de noodzaak is er niet. Maar soms heb ik momenten waarop ik de bedenking maak dat ik toch eens moet beginnen geld opzij te zetten. Nu daar alleen nog iets consequenter in worden (lacht).»

Zoë «Ik heb een bedrag bepaald dat ik op élk moment op mijn rekening wil zien. Als ik ziek word of een ongeval heb, wil ik niet in een diepe financiële put terechtkomen. Want mijn ouders hebben de middelen niet om me op zo’n moment te depanneren.

»Ik ben ook op mijn 18de met pensioensparen begonnen.»

HUMO Het p-woord: geloven jullie dat jullie nog een pensioen zullen krijgen?

Zoë «O nee. It will not happen.»

Nozizwe «Ik ga er ook van uit dat ik oud zal worden in een wereld die radicaal verschilt van de huidige. Eén waarin ik niet meer mag verwachten dat de staat voor mijn pensioen zorgt. Maar in mijn vriendenkring is dat voorlopig nog niet echt een issue. Wij zijn vooral bezig met de vraag hoe we de overstap van het studentenbestaan naar een werkend leven zonder kleerscheuren doorkomen. Ons pensioen, dat is iets abstracts dat nog heel ver weg ligt.»

Mohamed «Plus: weten wij veel in wat voor maatschappij we over tien, laat staan vijftig jaar leven.»

HUMO Willen jullie rijk worden?

Mohamed «Neen, absoluut niet. Maar ik wil wel financieel onafhankelijk zijn.»

Nozizwe «Ja. Mezelf een zekere vrijheid kopen, kunnen doen wat ik wil doen, zonder te veel drempels of beperkingen. Maar elke dag champagne en kaviaar? Neen, hoeft niet.»

»Hoe ik nu leef, is al helemaal anders dan in Zimbabwe. Daar was de droom: een diploma en een huis. Hier ligt de standaard hoger, moet je méér willen. Ik probeer me dat niet te laten opdringen, maar helemaal weigeren lukt natuurlijk niet: ik heb nu ook een smartphone.»

Mohamed «Wat zeggen de cijfers? Ik heb echt niets met materialisme, maar ik kan me voorstellen dat veel jongeren wél een hang naar luxe hebben.»

HUMO 39 procent zegt inderdaad: ‘Hoe meer luxe, hoe liever.’ En 59 procent denkt dat geld gelukkig maakt.

Zoë «Wat in a way ook waar is, hè: het verschaft je de mogelijkheid om aan dat geluk te komen. Maar het is geen wiskunde. Het is niet omdat je geld hebt, dat je per definitie gelukkig bent. Je kunt rijk zijn, maar in een rothuwelijk zitten, een kleine hebben die je niet kunt uitstaan en alleen maar noten eten omdat je denkt te moeten voldoen aan een of ander slankheidsideaal. Tja, daar zit je dan met die bankrekening die je gelukkig moet maken.»

Mohamed «Voor mij moet geld een middel zijn, en geen doel. Vorig weekend was ik bij mijn neefje van 17. Ik vroeg hem naar zijn doelen, naar wat hij met zijn leven wilde. ‘Rijk worden,’ was het antwoord. ‘Maar wat wil je precies met dat geld doen,’ vroeg ik. En toen pas begon hij in te zien dat rijk worden geen doel is, maar een middel. Dat je een droom moet hebben.»

HUMO Is een eigen huis zo’n droom?

Zoë «Voor mij wel – ik ben aan het rondkijken. En het gaat me niet om het hebben van een kast van een villa, wel om de zekerheid. Investeren in vastgoed is nog altijd de beste levensverzekering.»

Mohamed «De vraag stelt zich niet echt voor mij: voor moslims is het quasi onmogelijk om een huis te kopen.»

HUMO Hoezo?

Mohamed «Het begrip ‘rente’ wordt niet aanvaard in de islam, omdat het geen eerlijk concept is. En dus mogen we niet meedraaien in zo’n systeem. Zowel intrest betalen als intrest ontvangen is verboden – als ik iemand geld leen, hoort dat dus ook renteloos te zijn.

»Niet alle moslims zijn zo strikt in de leer, natuurlijk. Er zijn er die wel huizen kopen met een lening waar ze rente op betalen. Maar ik zal dat dus nooit doen. Ik wil hard werken, in de hoop dat ik ooit het volledige bedrag voor een huis in één keer kan ophoesten.»

HUMO Strikt genomen mag jij dan ook geen spaarrekening hebben?

Mohamed «Jawel, maar eentje zonder rente. Ik vraag dus aan mijn bank om de intrest níét te storten.»

HUMO (Ongelovige blik)

Mohamed «Echt waar. Daar is die bank heel blij mee, hoor (lacht).

»Er is meer: de islam schrijft ook een armoedebelasting voor. Van het bedrag dat je een vol jaar in je bezit hebt gehad – het geld dat vaststaat, zeg maar – moet je 2,5 procent aan de armen geven. Zo zie je maar: terwijl ze in het parlement eindeloos blijven palaveren over een vermogensbelasting, hebben die vervelende allochtonen ze gewoon ingevoerd (lacht).»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234